Prezıdent Joldaýy aıaqtalysymen kabınetke kelip, kompıýterdi qosyp qalsam Q.K. Toqaevtyń jańa Qazaqstandy qurý jolyndaǵy batyl reformalaryn álemdik áleýmettik jeli jer-jahanǵa taratyp úlgeripti.
Qashanda ábjildigimen erekshelenetin reseılik RBK portaly Joldaý bastalǵanyna nebári 39 mınýt ótkende «Toqaev «sýperprezıdenttik» bılik júıesinen ketýdi usyndy» degen taqyryppen Memleket basshysynyń saıası bastamalaryna qoldaý bildiripti.
Iá, táýelsizdik alǵanyna 30 jyl ótken Qazaqstan keń kólemdegi saıası reformalar júrgizýge ábden daıyn. Joldaýda halyq ózi kópten kútken osyndaı oń ózgeristerdi estidi.
Atap aıtar bolsaq, prezıdenttik qyzmetti atqarý kezinde Memleket basshysynyń eshbir partııaǵa múshe bolmaýy, onyń jaqyn týystaryna saıası qyzmetke jáne memlekettiń úlesi bar ulttyq kompanııalarda qyzmet atqarýǵa tyıym salynýy, barlyq ákimderge partııa fılıaldaryn basqarýǵa ruqsat berilmeýi, partııalardy tirkeý úshin jınalatyn qoldyń 20 myńnan 5 myńǵa deıin azaıýy, basqa da bereke-birlikke bastaıtyn batyl qadamdar elimizdegi keń kólemdegi demokratııalyq úrdisterge jol ashatyny anyq.
Qazaqstan halqy assambleıasynan Májiliske depýtat saılaýdyń Konstıtýsııamyz ben «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańyna qaıshylyǵy týraly áńgime de qoǵamda kópten kóterilip júrgen másele edi. Endi bul da ulttyq zańnama sheńberinde óz ornyn tapty.
Joldaýdaǵy Májilis depýtattaryn proporsıonaldy jáne majorıtarly negizde saılaý, barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń rólin kúsheıtý men olardyń depýtattaryn da aralas negizde saılaý, oblys jáne respýblıkalyq mańyzdaǵy qala ákimderin balamalyq negizde taǵaıyndaý sııaqty ózgerister Jańa Qazaqstandy alǵa jeteleıtin jańa kadrlardyń shyǵýyna jarqyn jol ashady.
Senat týraly qabyldanǵan sheshimder de qoǵamda jıi qozǵalatyn máselelerdiń biri bolatyn. Endi oǵan da birjolata núkte qoıyldy.
Barsha halyq Abaı, Ulytaý jáne Jetisý oblystarynyń qurylýy týraly sheshimdi «aq túıeniń qarny jarylǵan» eń aqjarma jańalyq retinde qabyldaıtyny anyq. Búginde Almaty oblysynda 2,1 mıllıon, al Shyǵys Qazaqstan men Qaraǵandy oblystarynyń árqaısysynda 1,3 mıllıonnan astam halyq ómir súredi.
Qazirgi tańda Soltústik Qazaqstan oblysynda 500 myńnan, Atyraý men Batys Qazaqstanda 600 myńnan, al Pavlodar, Mańǵystaý jáne Aqmola oblystarynda 700 myńnan astam adam ómir súredi. Sondyqtan jańadan ashylǵan úsh oblys halqy ekonomıkalyq, demografııalyq áleýeti jóninen ózge oblystarmen tez arada teńelip, elimizdiń ósip-órkendeýi men gúldenýine zor úlesin qosatyn bolady.
Qazirgi Qazaqstandaǵy eń basty problemalardyń biri – jumyssyzdyq máselesi. Jańadan ashylatyn úsh oblysta aldaǵy ýaqytta jumys oryndary paıda bolyp, oblys ortalyǵy mártebesine ıe bolǵan úsh qala osy zamanǵa saı qaıta túleıdi. Bul «óshkeni janyp, ólgeni tirilgendeı» bolǵan sol óńir halqynyń zor patrıottyq órleýin týǵyzatynyna nyq senemin.
Semeılik azamat retinde Abaı oblysynyń qurylýyna júregim jaryla qýandym. Bul – qazaqtyń uly ustazy hákim Abaıǵa degen, Ulyqbek aqyn aıtqandaı «qasiretten kóz ashpaǵan» Semeı óńirine degen zor qurmetten týǵan sheshim. Bul – naǵyz ádildiktiń saltanaty.
Muhtar QUL-MUHAMMED,
Qazaqstan Respýblıkasy
Parlamenti Senaty
Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy
