Moldovany jeńe alamyz ba?

Byltyrǵy maýsymda «S» lıgasy­nyń tórtinshi tobynda baq synaǵan Qazaqstan ulttyq quramasy Albanııa, Belarýs jáne Lıtva fýtbolshylarymen jasyl alańda kezdesti. Alty oıynda tórt upaı jınaǵan Talǵat Baısýfınov shákirtteri topta sońǵy orynǵa qalyp, osy lıgadaǵy ornyn saqtap qalý úshin pleı-off matchyn ótkizetin boldy.

Jerebege sáıkes, Qazaqstan topta­ǵy alǵashqy oıynyn syrt alańda Lıt­va quramasymen ótkizdi. 3-mınýtta Baqtıer Zaınýtdınov pen 86-mınýtta Islambek Qýattyń soqqan goldarynyń arqasynda jerlesterimiz 2:0 esebimen jeńiske jetti. Al Almatydaǵy Orta­lyq stadıonda ótken qarymta kezdesýde Lıtva fýtbolshylary ese qaıtardy – 2:1. Abat Aıymbetovtiń jalǵyz golyna qonaqtar eki doppen jaýap qaıtardy. Gol avtorlary – Modestas Vorobıovas jáne Arvıdas Novıkovas.

Keıingi týrda jerlesterimiz Alma­tyda Belarýs quramasymen kezdesip, 1:2 esebimen jol berdi. Qonaqtar sapynan Maksım Bordachev pen Vıtalıı Lısakovıch mergendigimen kózge tús­se, Qazaqstan quramasynan Abat Aıym­betov gol soqty. Belarýstegi ekinshi oıynda da alań ıeleri esh qıyndyqsyz jeńiske jetip (2:0), úsh upaıyn oljalady. Úshinshi týrda bizdiń fýtbolshylar Almatyda Albanııany qabyldap, alǵashqy oıynda 0:0 esebimen teń tarqasty. Al bir aıdan keıingi qarymta kezdesýde alań ıeleri 3:1 esebimen basym tústi. Osylaısha, bizdiń jigitter alty oıynnyń bireýinde ǵana jeńiske jetse, taǵy bir matchta teń oınady. Qalǵan tórt kezdesýde jeńilis tapty.

Moldova quramasyna keler bolsaq, olar da Ulttar lıgasynyń byltyrǵy maýsymynda «S» lıgasynda óner kórse­tip, óz tobynda Qazaqstan qura­ma­sy sııaqty sońǵy oryn aldy. Mol­dova «S» lıgasynyń úshinshi tobynda Slovenııa, Grekııa jáne Kosovo quramalarymen baq synady. Alǵashqy oıynda óz alańynda Kosovomen joly­ǵyp, 0:0 esebimen teń tarqasty. Al keıin­gi bes oıynnyń barlyǵynda da jeńi­­lip, jalǵyz upaımen kósh sońynda qalyp qoıdy. Bul topta 6 oıynda 14 upaı jınaǵan Slovenııa quramasy jeke-dara kósh bastap, toptyń jeńimpazy atandy. Grekııa quramasy 12 upaımen ekinshi orynǵa ıe bolsa, Kosovo 5 upaı­men úshinshi orynǵa taban tiredi.

Eki quramanyń oıyndar tarıhyna kóz júgirter bolsaq, Qazaqstan men Moldova quramalary búginge deıin jasyl alańda bes márte jolyqqan eken. Eki oıynda Qazaqstan quramasy jeńiske jetse, eki matchta moldovalyqtardyń mereıi ústem bolǵan. Al bir kezdesýde komandalardyń kúshi teń túsken. Bir qyzyǵy, atalǵan bes kezdesýdiń bar­lyǵy da joldastyq kezdesýler jáne bári de Moldovada nemese Qazaq­standa emes, Túrkııa stadıondarynda uıymdastyrylǵan. Aldaǵy eki kezdesý eki qurama arasyndaǵy alǵashqy resmı matchtar bolmaq.

Eki el arasyndaǵy birinshi oıyn sonaý 2008 jyly ótken bolatyn. Igor Býgaevtyń salǵan golynyń arqasynda Moldova quramasy jeńimpaz atanǵan. Odan keıin 2010 jyly kezdesip, bul kezdesýdiń nátıjesi de dál sondaı eseppen Moldovanyń paıdasyna sheshildi. Al 2013 jyly Qazaqstan quramasy Moldovany alǵash ret jeńdi. Esep 3:1. Bul matchta Baýyrjan Jolshıev dýbldiń avtory atandy. 2015 jylǵy joldastyq kezdesýde Qazaqstan qu­ra­masy moldovalyqtarmen teń tústi – 1:1. Jalǵyz goldyń avtory – Alek­seı Shetkın. 2019 jylǵy, ázirge sońǵy joldastyq kezdesýde Qazaqstan quramasy 1:0 esebimen jeńiske jetse de, matchtaǵy jalǵyz goldy 61-mınýtta moldovalyq Dmıtrıı Chelıadnık soqty. Eki quramanyń oıyndar tarıhy, statıstıka nátıjesi boıynsha, ázirge komandalardyń kúshi teń túsip tur.

Jýyrda Qazaqstan fýtbol fede­ra­sııasynyń basshylyǵy Talǵat Baı­sý­fınovtiń ornyna Qazaqstan qu­ra­masy bas bapkeriniń mindetin atqa­rýshy etip qazaqstandyq maman And­reı Karpovıchti taǵaıyndady. 41 jas­taǵy jattyqtyrýshynyń ulttyq qura­ma­daǵy taǵdyry aldaǵy eki oıynǵa baı­lanysty bolyp tur. Karpovıchtiń ózi de aldaǵy oıyndarda Moldovany jeńip, ÝEFA Ulttar lıgasynyń «S» dıvı­zıonynda qalýdy maqsat tutyp otyr.

Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, eki oıynda jeńiske jetken qurama «S» lıgasyndaǵy ornyn saqtap qalady. Eger bizdiń qurama jeńiske jetip jatsa, tórtinshi topta Slovakııa, Belarýs jáne Ázerbaıjan quramalaryna qarsylas atanady. Al eger Moldova fýtbolshylary myqtylyq tanytatyn bolsa, onda bizdiń qurama «D» lıgasyna oıysady. Bul lıgada Lıhtenshteın, Latvııa jáne Andorra quramalarymen qaıtadan sál de bolsa joǵarylaý úshin bəsekege túsedi. Qazaqstan qura­masy Ulttar lıgasynyń alǵashqy maýsymynda «D» lıgasynda Grýzııa, Latvııa jáne Andorra quramalarymen bir topta óner kórsetkeni belgili. Jerlesterimiz alty oıynda alty upaı jınap, topta ekinshi oryn alǵan bolatyn. Al top jeńimpazy atanǵan Grýzııa quramasy naýryz aıynyń sońynda Eýro-2020 týrnırine joldama beretin jarysqa qatysýǵa múmkindik alǵan-dy.

Bıylǵy ereje boıynsha, Ulttar lıgasynyń fınaldyq matchy tek «A» lıgasynyń jeńimpazdary arasyn­da ǵana oınalady. О́tken jylǵy báse­kelerde Fransııa quramasy jeńim­paz atandy. Benzema men Mbappe bas­ta­ǵan jigitter fınalda Ispanııa qura­ma­­symen oınap, 1:0 esebimen jeńis­ke jetken-di. Alǵashqy maýsymda Por­týgalııa quramasy top jarǵan bolatyn.

Eske sala keteıik, 2014 jyly elor­dada ótken ÝEFA-nyń XXXVIII kong­resinen keıin atalǵan uıym fýtbol­dan Eýropa chempıonatynyń 60 jyl­dyǵyn toılaý maqsatynda osyndaı jańa týrnır engizgen edi. Ulttar lıga­synyń maqsaty – joldastyq kez­desýlerdi resmı oıyndarǵa aýys­tyrý arqyly ulttyq quramalardyń deńgeıin kóterý. Sonymen qatar deńgeıi teń ulttyq quramalarǵa bir-birimen oınaýǵa múmkindik berý.