Bul máseleler Egemen Qazaqstan gazetinde de ár qyrynan keńinen kóterildi. Memleket basshysynyń áleýmettiń tilegin áleýmettik jelide de kórip otyratynyna shúbá joq. Sondyqtan bul Joldaý messedjderi «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń is júzine asatynynyń naqty kórinisi.
Al Abaı men Shákárimniń, Muhtardyń eli atanǵan Semeıge kelsek, bul – shyn máninde jeke sýbekti bolýǵa laıyq óńir. Tipti buryn da jeke gýbernııa, jeke oblys bolǵany tarıhtan belgili. Alaıda toqsanynshy jyldardaǵy ońtaılandyrýdan soń omaqasa qulaǵan, ekonomıkasy ábden turalaǵan. Sol sebepti jeke oblys retindegi áleýeti týraly oılandyq. Moıynǵa minetin masyl (dotasııalyq) óńir bolmaýy úshin múmkindikter bar ma?..
Semeı degende eń áýeli et kombınaty eske túsedi. Onyń konservi, shujyq syqyldy ónimderi kezinde álemdegi áskerı derjava bolǵan KSRO-nyń qarýly kúshterin azyqtandyratyn. Al oǵan qajetti shıkizatty búkil oblys bolyp mal sońynda júrgen semeılikterden bólek, berisi jetisýlyqtar, árisi kerekýlikter, tipti Mońǵolııadan da mal aıdap ákelip áreń toltyratyn. Qandaı óndiristik qýat deseńizshi! Endi osy kombınatty qaıta jańǵyrtý arqyly oblystan bólek, mańaıdaǵy birneshe óńirdiń mal sharýashylyǵyn jolǵa qoıýǵa bolady. Al naryq – qos qaptaldaǵy Reseı men Qytaı. Bul – buryn jeńil ónerkásip ortalyǵy bolǵan qala. Kezinde teri-bylǵary kombınaty taýarlarynyń dańqy da alysqa ketken. Et kombınatyna qoı qyzylshaqa jalańash kelmeıdi ǵoı. Eti anda, terisi munda keledi. Bul da búginde shókelep qalǵan shaǵyn óndiris. Iаǵnı mal sharýashylyǵyn damyta bilsek, dalada shashylyp jatqan qoıdyń júni men terisin qor qylmaı osy kombınatqa ótkizer edik. Qanshama jumys orny, tabys kózi. Túrkııadan terlep-tepship ton tasýdy da qoıar edik. Semeıde arnaıy tapsyryspen jumys kıimderi men kóılek-kónshek tigip jatqan usaq-túıek sehtar da birshama bar. Olardy da irilendirýge, fabrıkaǵa aınaldyrýǵa bolady. Armatýra zaýyty syqyldy eski kásiporyndardy da jańǵyrtý, qazir jumys istep jatqan turǵyn úı kombınaty, faner zaýytynyń áleýetin keńeıtý kerek. Semeıdiń áıgili sılıkat kirpishi (aq kirpish) zaýytyn qaıta modernızasııalaý qajet. Sonda syrttan keletin qurylys materıaldarynyń dollar qymbattaǵan saıyn baǵasy usha bermeıdi. Qazir Semeıde «Semaz» (traktor, avtobýs, júk kólikterin qurastyrady), «Semeı ınjırıng» (áskerı tehnıka jóndeıdi) syqyldy zaýyttar bar. Bulardyń da áleýetin kóterýge bolar.
Eń bastysy, Alash astanasy atanǵan shaharda rýhanı týrızmniń ınfraqurylymyn jetildirý, tanymaldylyǵyn arttyrý jolynda jańa izdenister kerek (Jıdebaı-Bórli qoryǵy, Alash ortalyqtary, Dostoevskıı mýzeıi, Nevzorovtar kórmesi jáne t.b.). Sáıkesinshe, qalanyń sonaý jyldardan beri ózimen ózi qalyp qalt-qult etip júrip jetilgen qonaqúı, meıramhana sııaqty qyzmet kórsetý salasy aǵylǵan týrıster arqyly jan-jaqty damı túsedi. Qalany qaq jaryp aǵatyn Ertis ózeni men qaraǵaıly ormany da týrıstik tartymdylyqty arttyrady. Burynǵy atom jarylystary alańdaryn da osy maqsatta paıdalanýǵa bolady.
Qalanyń qazirgi problemasy – kommýnaldyq ınfraqurylymynyń tozyǵy jetýi. Jylý júıesi jemqorlyqtyń jyryna aınaldy, keshke qalany qarańǵylyq basady, qarańǵy kóshede qylmys órship tur, jol oıdym-oıdym, áıgili aspaly kópiri apattyq jaǵdaıda, qalalyq qoǵamdyq kólik júıesinde júıesizdik kóp, qalada áli kúnge ystyq sý joq (sýdy boılermen jylytady). Mine, osynyń bárin retteý Abaı oblysynyń aldaǵy atqarýshy bıligine ońaıǵa soqpaıdy.
Al aýdandar ázirge qalaı bólinetini belgisiz. Bul rette eń negizgi basymdyq shekara shebindegi shaǵyn aýyldardy adamǵa toltyrý, olarǵa jumys kózin ashý baǵytynda júrgizilse, qanekı?!
Jalpy, Semeı óńiriniń ekonomıkalyq-logıstıkalyq damý múmkindigi óte mol. Sondyqtan Prezıdent uıǵarymy semeılikterdiń janyn jadyratqan, senimin nyǵaıtqan jańalyq boldy. О́ńirlerdiń teńgerimdi damýynyń bastaýy osy bolsa kerek.
