Pikir • 21 Naýryz, 2022

Jóni bólek Joldaý

1074 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Prezıdent Joldaýy – tarıhı joldaý. Jańa Qazaqstan tarıhy Túrkistan oblysynan keıin jańadan Abaı jáne Ulytaý oblystarymen tolyǵatyn boldy. Buǵan Almaty oblysynan Jetisý atty jańa ákimshilik-aýmaqtyq qurylym irge ajyratqanyn qosyńyz.

Jóni bólek Joldaý

Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

Memleket bul sheshimdi qa­byl­dar aldynda azamattardyń naqty usynys-tilekterin muqııat zer­de­legenin aıtty. Kópten beri halyq­tyń oıynda júrgen, ár jerde aıtylyp, oryndalýy sozy­lyp kele jatqan Semeı men Jez­qaz­ǵan óńirin túletý bastamasy el-jurt­tyń kókeıinen shyqty desek te bolady.

«Eń aldymen, Semeı aıma­ǵynda Abaı oblysyn qurýdy usy­na­myn. Semeı qalasy jańa ob­­lystyń ortalyǵy bolady. Osy máseleni aımaq turǵyn­dary kópten beri aıtyp júrgenin bi­le­min. Qazir ol jaqta sheshimin tappa­ǵan túıtkilder az emes. My­saly, aımaqtyń ishki ınfra­qury­lymy ábden tozǵan. Kezinde Alash arystarynyń basyn qosqan Semeı qalasynyń jaǵdaıy da máz emes. Biz tarıhı ádildikti ornatyp, ulylarymyz dúnıege kelgen kıeli ólkeni qaıta jańǵyrtýǵa tıispiz», dedi Prezıdent.

Biz budan neni ańǵaramyz? Abaı oblysyn qurý – Alash rý­hyn asqaqtatý! Táýelsizdik jo­lyn­­da azattyq besigi bolǵan óńir­­di qaıta túletýdiń rýhanı ma­ńy­zy óte joǵary. Bul Abaı joly­men júrý degen sóz. Alash aza­mat­tary orda tikken oryndy jandandyrý!

Memleket basshysy «Buryn­ǵy Jezqazǵan oblysynyń aýma­ǵynda Ulytaý oblysyn qurý qajet. Jezqazǵan qalasy qaı­ta­­dan oblys ortalyǵy bolady. Bul aımaqta derbes oblys qu­rý – ekonomıkalyq qana emes, rý­ha­nı jaǵynan da mańyz­dy she­shim. Keń-baıtaq qazaq jeri­niń dál júreginde orna­las­qan Uly­taýdyń tól tarıhy­myz­daǵy orny erekshe. El taǵdyry sheshilgen uly jıyndar osynda ótken. Saryarqanyń tórinde ornalasqan bul aımaqtyń týrıs­tik áleýeti óte zor. Onyń óndi­ris­­tik qýatyn, logıstıkalyq múm­­kin­digin utymdy paıdalaný kerek.

Bir sózben aıtqanda, biz Uly­taý aımaǵynyń damýyna jol ashamyz», dep taǵy bir tyń bas­tama kóterdi.

Bul neniń belgisi? Biz «Ulyq ulys» dep atap júrgen Joshy han­nyń ıeligindegi qazirgi qazaq jeriniń tarıhy tym tereń. Mem­lekettilik bastaýy bol­ǵan óńir. «Buryn memleket bol­ma­ǵan» dep júrgenderge dıplomatııa tilimen berilgen salmaqty jaýap.

Qazaqtyń ishki aımaqtary talaı jyldan beri nazardan qa­ǵys qalyp keldi. Sonyń saldary­­­nan áleýmettik problemalary da qordalanyp qaldy. Endigi tańda Qazaqstandaǵy ýrbanızasııa, ishki kóshi-qon saıasatynda aıtar­lyqtaı ózgerister bolady. Úlken qalalarǵa qaraı aǵylǵan jurttyń legi tolas tabady. Ár óńir qýat­ty aımaqqa aınala bastaıdy. «Qýat­ty Qazaqstan» jobasy osyn­daı irgeli ózgerister arqyly júzege asady dep senemiz!

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óz Joldaýynda qazaqtyń «Keńesip pishken ton kelte bolmas» degen naqyl sózin keltirdi. Ba­ba­larymyz el taǵdyryn aı­qyn­daıtyn tarıhı sheshimderdi búkil halyq bolyp aqyldasyp, birge qabyldaǵan deı kelip:

«Ulytaýda, Ordabasy men Kúl­tóbede ótken uly basqosýlar – sonyń aıqyn dáleli. Keleli jıyn­­da aıtylǵan kesimdi sózge alty Alashtyń balasy túgel toqtaǵan. Biz birliktiń bas­taýy bolǵan osy dala demo­kra­tııasynyń dástúrin jańǵyrtýymyz kerek», deıdi.

Prezıdent nege «Dala demokratııasy» dep otyr? Bul Qazaq eliniń memlekettiligin aıǵaqtaıtyn dálel. Kez kelgen eldik, memlekettik másele halyqtyń qatysýymen sheshilgen. Prezıdent Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin qurǵan bolatyn. Bul qurylym óz mindetin tabys­ty atqardy. Endi onyń ornyna quramy jaǵynan aýqymdy Ulttyq quryltaı qurý usynyl­dy. «Jańa qurylym Ult­tyq keńes­tiń qyzmetin jalpyha­lyq­tyq deńgeıde jalǵastyrady. Qu­ryltaı qoǵamdyq dıalogtyń bir­tutas ınstıtýsıonaldyq mo­delin qalyptastyrýǵa tıis. Sóıtip, bılik pen halyqtyń arasyndaǵy dánekerge aınalady.

Qazirgi Qoǵamdyq keńesterdiń bárin óz aınalasyna toptastyrady. Ulttyq quryltaıdyń qu­ramynda elimizdegi barlyq aı­maqtyń ókilderi bolady. Son­daı-aq oǵan Parlamenttiń bir­qatar de­pýtaty, Qazaqstan halqy As­­sam­bleıasy men Azamat­tyq alıans­tyń, qoǵamdyq keńester men uıymdardyń músheleri, be­deldi qoǵam qaıratkerleri, ón­diris jáne aýyl sharýashylyǵy ju­mys­shylary, bıznes ókilderi jáne taǵy basqa azamattar kiredi.

Osylaısha, san túrli qoǵam­dyq pikir ıelerin túgel qamtıtyn ókildi qurylym qalyptasady. Ult­tyq quryltaı músheleri ma­ńyz­dy máselelerdi talqylaý úshin turaqty túrde bas qosyp oty­ra­dy», dedi Memleket basshysy.

Sonaý Shyńǵystan bastaý alyp, Joshy han ulysynda or­nyqqan Ulttyq quryltaı osy­laı­sha Jańa Qazaqstan keńis­tiginde óz ornyn tapqaly tur!

 

Nurtóre JÚSIP,

Parlament Senatynyń depýtaty