Pikir • 28 Naýryz, 2022

Baıypty bastamalar serpin beredi

294 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýy júıeli ózgeris­terdi kózdeıdi. Bul ózgerister eń aldymen saıası reformalarǵa qatysty bolyp otyr. Sebebi búgingi tańda elimizdiń áleýmettik-demo­grafııalyq ahýaly ózgerdi. Sondyqtan Prezıdent bul Joldaýdy ártúrli prosesterge saıası-ákimshilik júıeniń beıim bolýyna baǵyt­tady. Parlamenttiń quzyretin arttyrýǵa, Senat pen Májilistiń araqatynasyn nyǵaıtýǵa negizdelgen sharalar qabyldandy.

Baıypty bastamalar serpin beredi

Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

Bul rette, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń depýtattaryna qatysty ózgeristerge toqtalǵandy jón sanap otyrmyn. Memleket basshysy Qazaqstan halqy Assam­b­leıasynyń Májilistegi kvotasyn joıyp, atalǵan kvotany Senatqa aýystyrdy. Buǵan qosa, birneshe ózgeris bolatyny taǵy aıtyldy. Máselen, parlamentarııler quramyn proporsıonaldy jáne majorıtarly tártip­pen saılaý usynyldy. Sonymen qa­tar Parlamenttiń joǵarǵy pala­tasyndaǵy prezıdenttik kvota 15-ten 10 depýtatqa deıin qysqaryp, bul qadam Prezıdenttiń quzyretin shekteıtin sharanyń biri bolmaq. Ol 10 depýtattyń beseýin Assamb­leıa usynady. Memleket bas­shy­synyń bul sheshimin jurt jyly qabyldaıdy degen senimdemin.

Taǵy bir aıta keterligi, Senat­tyń quzyreti keńeıip, Kons­tıtý­sııa­lyq keńes pen Joǵary sot keńesi­niń tóraǵasy laýazymyna usy­nylatyn kandıdattarǵa keli­sim berý quqyǵymen tolyqty. Osy­laısha, elimizdegi túrli etnos­tyq toptarǵa mandat berilip, olar­dyń úni joǵarǵy palatada estilýine laıyqty jaǵdaı, biregeı múm­kindik jasalady. О́zderińiz jaqsy bile­tindeı, Memleket basshysy zańdy túrde Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń Tóraǵasy. De ıýre de, de fakto da solaı. Sondyqtan Assambleıa usynǵan 5 depýtattyń Senatta qyzmet etýi zańdy.

Sonymen qatar elimizde jańadan 3 oblys qurylady. Bul da asa mańyzdy, qajet sheshim dep aıtar edim. Sebebi bizdiń kóp­tegen zertteýlerimiz kórsetip otyr­ǵandaı, ásirese elimizdiń ońtús­tik óńirinde halyq óte tyǵyz shoǵyrlanǵan. Osy másele jumys ornynyń tapshylyǵyn týyndatyp otyr. Buǵan qosa, Almatyǵa irgeles ornalasqan aýdandar men aýyldardyń azamattary óz ómirin tek osy óńirmen baılanystyrady. Bul jaǵdaı pandemııa kezinde de, Qańtar oqıǵasy kezinde de eń aldymen, halyqtyń júrip turýyna, qımyl-qozǵalysyna keri áserin, kedergisin tıgizdi. Al Semeı men Jezqazǵan óńirinde kerisinshe, eko­nomıkalyq jaǵdaıdyń nashar­lyǵynan halyq sany azaıa basta­dy. Turǵyndar sany azaıǵan soń shahardy, aýdandy, aýyldy damy­týǵa bıýdjetten de qomaqty qarajat bólinbeıtini belgili. Ondaı jerde óndiris oryndary da qurylmaıdy, saýda-sattyq da damymaıdy.

Endigi rette, jańadan qurylatyn oblystardyń ınfraqurylymy damyp, joly jóndeletini, ózge oblystarmen baılanysy nyǵaıatyny anyq. Sondyqtan Memleket basshy­synyń bul qadamy kóptegen túıt­kildi máseleniń túıinin tarqatýǵa sep bolyp, basqarý júıesine qolaı­ly jaǵdaı jasalady dep senemin.

 

Aıgúl SÁDÝAQASOVA,

áleýmettanýshy