BIZDIŃ OTANYMYZ – BIRLIKTIŃ BEREKELI BESIGI
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń HHI sessııasy qarsańynda Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti baspasóz máslıhatyn ótkizdi
Onlaın arqyly ózge óńirlerdegi BAQ jáne etnomádenı birlestikterdiń ókilderi qatysqan jıyndy Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń ókili Bolat Sadyqov júrgizdi. Ol sessııa qarsańyndaǵy elimizdiń ultaralyq kelisim modeline arnalǵan jıynnyń tuńǵysh ret shyǵysta ótkizilýiniń negizi bar ekenin atap ótti. Sebebi, óńirde 105 etnos ókili bas qosqan, 103 etnomádenı birlestik qyzmet atqarady. Elimizdegi eń alǵashqy Dostyq úıi 1992 jyly О́skemende ashyldy, dedi B.Sadyqov.
Shyǵys Qazaqstan oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qyzmeti jóninde atalǵan uıymnyń hatshylyq meńgerýshisi Erkimbek Aıazbaev jan-jaqty málimet berdi. 1995 jyly qurylǵan QHA qyzmeti oblystaǵy órisin 9 Dostyq úıimen, 2 jastar uıymymen, qazaq jáne orys tilderinde jaryq kóretin «Assambleıa jarshysy» gazetimen jáne ǵylymı-saraptamalyq toptyń qyzmetimen jan-jaqty júrgizýge múmkindik alyp otyr.
– Qoǵamdaǵy turaqtylyq pen kelisimdi, birlikti saqtaýǵa baǵyttalǵan Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń saıasatyn óńirimizdegi barlyq ult ókilderi qoldaıdy. Osyǵan oraı aımaqta qonystanǵan etnostar arasyndaǵy dostyqty nyǵaıtýǵa jergilikti atqarý organdary da úlken úles qosyp, oǵan jańa mazmun men serpin berip otyr, – dedi E.Aıazbaev.
Elimizdegi barlyq etnomádenı birlestikterdiń kózaıymyna aınalǵan etnografıkalyq keshen alǵash ret О́skemen qalasynda rekordtyq qysqa merzim ishinde salyndy. Etnoaýyldyń alǵashqy qonaǵy Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev boldy. 2010 jyly Qazaqstan men Reseı aımaqaralyq yntymaqtastyǵynyń VII forýmy barysynda paıdalanýǵa berilgen keshen aýmaǵynda ǵylymı ádebıetten jáne muraǵattan alynǵan materıaldar boıynsha turǵyzylǵan 16 úı-jaı jáne XIX ǵasyrdyń sońy men XX ǵasyrdyń basynda shyǵys óńirinde ómir súrgen ulystardyń qonysjaılary ornalastyrylǵan. Osy málimetterdi jetkizgen oblystyq sáýlettik-etnografııalyq jáne tabıǵı-landshaftty qoryq-murajaıynyń dırektory, orys etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy Nıkolaı Zaısevtiń aıtýynsha, búginde etnografıkalyq keshenniń aýmaǵynda 44 nysan bar. 2011 jyldan beri sol jaǵalaýda ornalasqan keshenge kelýshiler sany 700 myńǵa jýyq adamdy quraǵan.
Oblystyq Dostyq úıiniń negizin salýshylardyń biri, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi Leo Shık Elbasynyń elimizdegi birinshi Dostyq úıin ashý saltanatynda ǵımarattyń qurmetti qonaqtary qoltańba qaldyratyn kitapqa «Qazaqstan halqynyń dostyǵy – elimizdiń baǵa jetpes qundylyǵy» dep jazǵanyn rızashylyqpen esine aldy. Ulttar men ulystardyń salt-dástúrin nasıhattaıtyn Dostyq úıi qurylǵan sátten bastap mádenıet pen tildi túletý mektebi jumys isteıdi. Onda ár ulystyń tilimen birge, memlekettik tildi oqytý da jolǵa qoıylǵan.
– Kóptegen bastamalardyń ortalyǵyna aınalǵan shyǵys óńiri Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XVII sessııasynda Prezıdenttiń tikeleı qoldaý bildirýimen «Beıbitshilik pen kelisimniń jol kartasy» aksııasyn, Dostyq úıleri jetekshileriniń I kongresin ótkizdi, – dedi Leo Shık.
S.Amanjolov atyndaǵy ShQMÝ orys tili kafedrasynyń professory, oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy ǵylymı-saraptamalyq tobynyń jetekshisi Lıýsııa Abdýllına 1997 jyldan bastap óńirdegi eki iri ýnıversıtettiń ǵalymdary etnobirlestikter kótergen barlyq bastamalardy ǵylymı turǵydan saraptaýǵa qomaqty úles qosyp kele jatqanyn jetkizdi. О́tken jyly Qazaqstan men irgeles aýmaqtardaǵy etnodemografııalyq úderister jóninde ǵylymı eńbekter jınaǵy jaryq kórgen. Sondaı-aq, ǵalymdar ultaralyq kelisim modelin ınnovasııalyq tehnologııalar turǵysynan jetildire túsýge den qoıyp otyr. Bul rette, Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasymen birge Dostyq úıinde G-global jobasy aıasynda «Qazaqstandaǵy etnoáleýmettik úderister, óńirlik deńgeıde zertteýler júrgizýdiń erekshelikteri» taqyrybynda semınar ótti.
D.Serikbaev atyndaǵy ShQMTÝ fılosofııa jáne adamdy damytý máseleleri kafedrasynyń meńgerýshisi Nellı Krasnobaeva ultaralyq qarym-qatynastardy ǵylymı turǵydan jetildirý óte názik másele ekenin, tereń biliktilikti qajet etetindigin, sondyqtan ǵylymı-saraptamalyq top músheleriniń negizinen til jáne etnodemografııalyq saıasatty qamtyǵan eki baǵytta qyzmet etip jatqanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan TMD keńistiginde ultaralyq qarym-qatynastardy tájirıbelik konferensııalar, mańyzdy basqosýlar tóńireginde talqyǵa salyp qana qoımaı, ony memlekettik basqarý men óńirlik saıasatta naqty júzege asyra bildi. Máselen, Reseı Federasııasynyń sýbektilerimen, Qytaı jáne Mońǵolııamen qol qoıylǵan memorandýmdardyń aıasynda, sondaı-aq, etnomádenı birlestikterdiń halyqaralyq yntymaqtastyǵy boıynsha ıntegrasııalyq baılanystar arta túsýde. Aldaǵy ýaqytta da etnoortalyqtar «Altaı – bizdiń ortaq úıimiz» halyqaralyq jobasyna qatysýdy josparlap otyr.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».
О́SKEMEN.
