El jańarýynyń jarshysy – bilimdi jastar

Búginde elimizde, sondaı-aq shetelderde bilim alyp jatqan jastar alǵan bilimi arqyly elimizdiń taıaý jyldardaǵy damýyna serpin beretin rýhanı, mádenı ári ekonomıkalyq keleshegi zor áleýetke ıe.

Jastar qaı salada bolsyn jyldamdyq, sıfrly serpilis­ter men dástúrli bilimdi ushtas­tyra otyryp, ınnovasııalyq jetistik­terdi is júzine asyrýǵa daıyn. Bul baǵytta bolashaǵyn shetel­der­den izdep elden ketip jat­qan jastarǵa kóńil bólý, sonymen birge aldaǵy eki-úsh jylda joǵary bilim men tehnıkalyq kásip­tik bilim oryndaryn bitire­tin jastardyń áleýmettik ahýalyna kóńil bólý, olardy turaqty jumyspen qamtamasyz etý ýaqyt kúttirmeıdi.

Sonymen birge bilimdi jas­tardyń sheteldiń úzdik oqý oryn­­dary ǵana emes, óndiristik or­ta­lyqtarynda tájirıbeden ót­ki­zip, osy bilikterin elimizdiń da­mýy­na baǵyttaý sharalary da ke­­shen­di júzege asýǵa tıis dep bilemin.

Keıingi jyldary tehnokrat jas­tardy oqytý, tárbıeleý máse­lesi jıi kóterilip júr. Osy oraıda tehnıkalyq bilim berý oryndaryn támamdaıtyn túlekterdiń jumysqa ornalasýy, olardyń kásibı tájirıbe alańdarynda biliktilikten ótýine nazar aýdarý da mańyzdy másele.

Sonymen qatar elimizdegi barlyq oqý orny túlekteri­niń forýmdaryn, dıskýssııa alańdaryn jıi uıym­dastyryp otyrý jastardyń bola­shaqqa degen nyq ári senimdi qadam jasaýyna yqpal etýge qyzmet etetini sózsiz.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jas­tarǵa úlken úmit arta otyryp, Ulttyq ǵylym akademııasy men ǵylymı-zertteý ınstıtýttary ǵalymdarynyń belsendiligine senimmen qaraıdy.

Ekonomıkalyq, áleýmettik sek­torda qordalanǵan másele­lerdiń sheshimin tabýy naqty is pen kásibı baǵdarǵa baılanys­ty ekeni belgili. Osyǵan oraı jastardyń kásibı ósýi, bilikti maman deńgeıine jetýin maqsat etetin ortalyqtardyń joǵary oqý oryndary janynda belsendi ju­mys istegeni mańyzdy. Ol bel­gili bir dárejedegi jas maman­dardy ǵana emes, kreatıvti oıy ush­qyr kez kelgen jastyń táji­rıbe alańyna aınalýǵa tıis dep bilemin.

Otansúıgishtik, ulttyq qun­dy­lyqtardy nyǵaıtý jolyn­daǵy memlekettik baǵdar­la­ma­lardy júzege asyrýda jas­tardy shet qaldyrmaı, tár­bıe oshaqtarynyń barlyq deńgeıin­de basty baılyǵymyz – Táýel­sizdigimizdiń tuǵyryn saqtaý men ulttyq biregeılikti nyǵaıtý, elimizdiń jańarýyna baǵyttalǵan jobalardy júzege asy­rýdyń mańyzdy ekendigine baýlý, zamanaýı jetistikterdi el da­mýynyń keleshegi jolynda júze­ge asyrý­dyń mańyzdylyǵyn túsin­dirý qoǵamdyq ómirdiń barlyq salasyna qatysty bolýy qajet.

Tımýr ÁPENDIEV,

Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýty

Tarıhı demografııa jáne Qazaqstan halqy Assambleıasy bóliminiń meńgerýshisi