Orta bilim berý isindegi ózgerister

Muǵalimder biliktiligin arttyrýǵa yntaly

Bilim jáne ǵylym mınıstrligi janyndaǵy Mektepke deıingi jáne orta bilim komıtetiniń tór­aıymy Gúlmıra Karımova pedagogterdiń biliktiligin artty­rýǵa qatysty ózgeriske toqtaldy.

«Memleket basshysy Q.Toqaevtyń Joldaýdaǵy tapsyrmasy negizinde pedagogterdiń biliktiligin keminde úsh jylda bir ret arttyrý normasyn engizý boıynsha zań jobasy ázirlendi jáne qazirgi ýaqytta zań jobasy Parlament Senatynda qaralyp jatyr. Muǵalimderdiń biliktiligin arttyrýdyń 3 jyldyq modelin engizý halyqaralyq tájirıbege, TALIS zertteýleriniń nátıjesine negizdelgen. Damy­ǵan elderdiń halyqaralyq tájirı­besin qarastyrsaq, Sıngapýr, Fın­lıandııa sııaqty elderde bi­liktilikti arttyrý jylyna kem degende bir ret, al Reseı Fe­de­rasııasynda keminde úsh jyl­da bir ret júzege asyrylady. Atalǵan zań jobasy budan bólek jalpy statıstıkalyq zertteý­lerdiń nátıjelerine de súıenip ázirlendi. TALIS halyqaralyq zertteýinde qazaqstandyq peda­gog­terdiń 87 paıyzy bilik­ti­likti kásibı damý boıynsha is-sharalarǵa qatysýdyń pe­da­go­gıkalyq praktıkaǵa oń áseri ba­­ryn kórsetken», deıdi G.Ka­rımova.

Spıkerdiń sózine súıensek, jas muǵalimderdiń 70 paıyzy kásibı deńgeıiniń jetkiliksizdigin aıtyp, biliktiligin úsh jylda bir ret arttyrýdy qalap otyr. Sondaı-aq muǵalimderdiń jyl saıyn úzdik ustazdardyń sabaq­taryna, konferensııalarǵa, arnaıy sezderge qatysýy da ynta retinde olardyń bolashaqtaǵy bilik­tiligin arttyrýǵa úlken ser­pin bolady.

Senat atalǵan zań jobasyn qabyldasa, pedagogter endi bilik­ti­ligin 5 jylda emes, 3 jylda bir ret arttyrýǵa mindetteledi.

Muǵalim tapshylyǵyn joıýǵa arnalǵan baǵdarlama ázirlendi

Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes muǵalimder tapshy óńirlerge úzdik pedagogterdi tartý kózdelgen. Qazirgi kezde arnaıy baǵdarlama jobasy ázirlendi. Mınıstrlik ókiliniń málimdeýinshe, júrgizilgen zertteý­diń nátıjesinde Atyraý, Mań­ǵystaý, Almaty jáne Túr­kistan oblystarynda pedagogter tapshylyǵy anyqtaldy. Jalpy, statıstıkalyq zertteýler jáne PISA-2018 zertteýiniń, sondaı-aq Ulttyq biryńǵaı testileýdiń nátıjeleri atalǵan óńirlerde bilim sapasynyń da tómen ekenin kórsetken. Sondyqtan osy ındı­katorǵa súıenip, arnaıy joba ázirlendi.

«Joba mamyr-maýsym aılarynda iske asyrylady. Qazirgi tańda osy 4 óńirde úılestirý keńes­teri men BǴM janynan komıssııa quryldy. Oǵan Ulttyq bilim akademııasynyń, «О́rleý» biliktilik ortalyǵynyń jáne Nazarbaev zııatkerlik mektepteri ortalyqtarynyń qyzmetkerleri endi. Búginde atalǵan óńirlerde jumys isteýge nıetti muǵalim­der­den ótinishter kelip túsip ja­tyr. Olarǵa birneshe talap qoıylady. Eń bastysy, joǵary pedagogıkalyq bilim nemese kásibı joǵary bilimniń bolýy. Ekinshiden, olar konkýrsqa qaty­syp, testten ótýge mindetti. Sodan keıin esse jazady jáne kon­­kýrsqa qatysqan adamdarmen dıa­log retinde suhbat ótkiziledi. Bul ke­zeńderden súrinbeı ótken adam­dar osy 4 óńirge jiberiledi. О́ńirlerge baryp jumys isteıtin muǵalimderdi yntalandyrý úshin olardyń eńbekaqylary 2 esege ósedi, kommýnaldyq tólemder men baspana jaldaý aqysy óteledi. Sonymen qatar konkýrs­tan ótken muǵalimder úshin aldyn ala 4 aptalyq qaıta daıarlaý kýrstary ótkiziledi. Olarmen turaqty baılanys ornatylyp, sheberlik synyptary, vebınarlar onlaın-offlaın formatta uıymdastyrylyp turady», dedi komıtet basshysy G.Karımova.

Oqýshylar mektepke tolyǵymen oralady

IV toqsan búginde barlyq bilim berý uıymdarynda shtattyq formatta bastaldy. Bıyl 24 naý­ryzda Premer-Mınıstrdiń orynbasarynyń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda koronavırýs ınfeksııasy taralýynyń aldyn alý jónindegi Vedomstvoaralyq komıssııanyń otyrysy ótti. El­degi epıdemııalyq jaǵ­daıdyń turaqtanýyn eskere otyryp, Vedomstvoaralyq komıssııa bilim berý uıymdarynda oqytýdyń kabınettik júıesine kóshýge ruqsat berý týraly sheshim qa­byl­dady.

«Úshinshi toqsandaǵy kanıkýl­dyń bir aptaǵa uzartylýyna baı­la­nysty ótkizilmegen taqy­ryptar mindetti túrde IV toq­sanda ótkiziledi. Jalpy, barlyq orta bilim berý uıymynda IV toqsan uıymdasqan túrde bas­taldy. Oqý toqsanynyń uzaq­tyǵy – 8 apta. Oqý jyly dás­túrli túrde bıylǵy 25 mamyrda aıaqtalady. Mektep basshylary bilim berý uıymdarynda qoıylatyn sanıtarlyq-epı­de­­mııalyq talaptardyń qatań saq­talýyn qamtamasyz etedi», dedi mınıstrlik ókili.

Bıyl 1 sáýirde birinshi sy­nypqa ótinimder qabyldaý bas­talady. Balanyń ata-anasynan nemese zańdy ókilinen erkin nysandaǵy ótinish, emhanadan 026/ý-3 jáne 063/ý nysanyndaǵy anyqtamalar, sondaı-aq týý týraly kýáliktiń kóshirmesi jáne 3h4 eki fotosýret talap etiledi.

«Basqa eshqandaı qujattar qajet emes. Keıde qońyraý shalyp, PIK-ten nemese jumys ornynan anyqtama surap jatqanyn aıtady. Bul anyqtamalar qajet emes. Mektepke qabyldaý úshin 4 qujat qana qajet. 2022-2023 oqý jylyna arnalǵan boljam boıynsha oqýshylar sany artyp keledi. Birinshi synyptarǵa 420 myńǵa jýyq bilim alýshyny qabyldaý josparlanyp otyr», dedi G.Karımova.

Taldaý kórsetkendeı, ata-analardyń 80%-y elektrondy túrde jumys istegendi jón kóredi. Sondyqtan ótinimder Egov.kz elektrondy úkimettiń veb-portaly arqyly da qabyl­danady. Aıta keteıik, birinshi sy­nypqa týǵan kúni jeltoqsan aıy­nyń sońynda bolatyn balalar da bara alady.

Brıfıngte sóz alǵan ekinshi spıker, «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortaly­ǵynyń dırektory Tımýr Nur­keshov konkýrstyq irikteý elektrondy formatta ótetinin aıtty.

2022-2023 oqý jylyna ma­mandandyrylǵan bilim berý uıymdaryna qabyldaý konkýrsy daryndy balalarǵa arnalǵan 71 mektepte ótedi. Úmitkerlerdiń qujatyn qabyldaý merzimi naý­ryzdyń sońynda aıaqtaldy. Qujat qabyldaý www.qabyldau.daryn.kz portaly arqyly júr­giziledi. Al konkýrs «Daryn» ortalyǵy bekitken kestege sáıkes 15-30 sáýir aralyǵynda ótedi.

«Mamandandyrylǵan bi­lim beretin uıymdary 5, 6, 7-sy­nyptyń oqýshylaryn qa­byl­daıdy. 5-synyp oqýshy­la­ry matematıkadan jáne logı­ka­dan 30 suraqqa, oqý saýat­ty­lyǵynan 10 suraqqa jaýap beredi. Testileýge bólingen ýaqyt – 60 mınýt. 6-synyp oqýshylary 90 mınýtta 60 suraqqa jaýap beredi. Matematıka jáne logıkadan – 35, oqý saýattylyǵynan – 15, Q­azaqstan tarıhynan 10 su­raq­qa jaýap beredi. 7-synypqa túsýshiler 75 suraqqa jaýap be­redi, matematıka jáne logıkadan – 55, oqý saýattylyǵynan – 10, Qazaqstan tarıhynan 10 suraq qoıylady. Testileýge bólingen ýaqyt – 120 mınýt. Respýblıka boıynsha 134 mamandandyrylǵan uıym bar», dedi T.Nurkeshov.

Ortalyq ókiliniń aıtýynsha, «Myń bala» olımpıadasynyń qorytyndysy boıynsha, aýyl mektepteriniń oqýshylaryna 10% kvota bólinedi. Mamandan­dyrylǵan mektepte bilim alatyn bastaýysh synyp oqýshysy orta mektepke emtıhansyz ótedi. Irikteý konkýrsy elektrondy formatta ótkiziledi. Oqýshylardy mamandandyrylǵan mektepterge qabyldaýdyń ashyqtyǵyn qadaǵalaý úshin elektrondy plat­formanyń kómegimen proktorıng júıesi qoldanylady. Ǵımaratta, aýdıtorııalarda jáne konkýrstyq irikteý ótkiziletin oryndarda beınebaqylaý ornatylyp, aýdıo­jazba júrgiziledi.

«Úmitkerlerdiń qujatyn qabyldaý osy jyldyń 1 naý­ryzy men 1 sáýiri aralyǵynda www.qabyldau.daryn.kz portaly arqyly júrgiziledi.