Kópshiligi pikirinde bul qarym-qatynasqa kóńili tolatynyn bildirse, birazy birden iske kóship, kókeıde júrgen kóptegen máseleni qozǵaǵan. Osy qaldyrǵan jazbalardy oqyp shyǵar bolsańyz, qoǵamǵa qyzmet qylamyn degen quzyrly organdardyń basshylaryna barlyq másele ashyq, aıqyn kórinip tur. Buqara halyqty burynnan mazalap kele jatqan máselege moıyn burý ǵana qalǵandaı... Biraq bizdiń atqarýshy bılik aldyndaǵy isti adamǵa jaǵamyn dep emes, joǵarydaǵy aǵa-kókesiniń aıtqanymen ǵana isteıtinine úırenip qalǵandaımyz. Sirá, solardan buıryq kelmeıinshe, qozǵalmas degen senimsizdik boıdy bıleı beredi.
Premer paraqshasyndaǵy kommentarıılerde kóterilgen máselelerdiń qaısysy aldaǵy ýaqytta joǵarynyń nusqaýynsyz jedel sheshimin tabar eken?..
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda «Biz kez kelgen máseleni ashyq aıtyp, ony sheshýdiń ońtaıly joldaryn birge izdeýimiz kerek. Ekonomıkadaǵy, saıasattaǵy jasandy monopolııalardy túbirimen joıýǵa tıispiz. Onyń ornyna ashyq ári ádil báseke ornatý óte mańyzdy. Sebebi naǵyz báseke bolǵanda ǵana halyqtyń ál-aýqaty artyp, jaǵdaıy jaqsarady» dedi.
Prezıdent paıymy bılik tarmaqtaryna pármen bolýǵa tıis.
Osy oraıda Mınıstrler kabınetiniń músheleri arasynda áleýmettik jelini jan-jaqty qoldanyp júrgen vedomstvo basshylaryn kóziqaraqty jurt biledi. Ony halyqpen aradaǵy tıimdi qatynas quraly retinde nemese jeke basynyń jarnamasy retinde paıdalanatyndardy da jaqsy biledi dep oılaımyz. Qazir áleýmettik jeliniń ártúrli múmkindigi jeterlik. Sondyqtan smartfonyn sıpalamasa júre almaý áldekimderge popýlıstik sıpat ta darytatyny jasyryn emes. Keıbir jelini belsendi qoldanýshy laýazym ıelerin opponentteri osy turǵyda synap ta júrgenin baıqaımyz.
Úkimet músheleriniń arasynda áleýmettik jelidegi eń belsendisi Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov bolar, bálkim. Álbette, bul respýblıkadaǵy eń aýqymdy salanyń biri bolǵandyqtan, jańalyq ta, ózgeris te, másele de jeterlik. Dese de vedomstvo basshysynyń bilim oshaqtarynda bolǵan keleńsiz jaǵdaılarǵa der kezinde ún qosyp, únemi qajetti aqparatty berip otyrǵany –basqa mınıstrlerge úırenerlik úlgi.
Bul belsendilik salanyń ereksheligine de baılanysty bolýy yqtımal. О́ıtkeni jaratylystaný salalaryndaǵy basshylar jeke paraqsha júrgizýge grammatıkalyq jáne stılıstıkalyq saýattylyǵynyń jete bermeýine baılanysty qysylýy da múmkin. Biraq muny aqparatqa muqtaj aýdıtorııa aqtamaıdy. О́ıtkeni qazir kommýnıkasııanyń zamany. Munyń soǵys jaǵdaıynda da mańyzy zor ekenin aınaladaǵy geosaıası jaǵdaılar ańǵartty. Tipti qazir áleýmettik jelide tikeleı ózi otyratyn prezıdentter men baspasóz hatshysy sózin tápsirlep otyratyn prezıdentterdiń arasyndaǵy arasalmaqtyń ózi alshaqtap bara jatqanyn ańdaýǵa bolady.
Al elimizdegi atqa mingen ákimderdiń bári áleýmettik jelini jıi qoldanyp júr me? Iá, belgili deńgeıde qoldanyp júr. Biraq osy ákimderdiń jumysyndaǵy shıkilik týraly sóz qozǵasańyz sizge shúılige ketetinder – aqtaýshylar armııasy qaptaıtynyna kýá bolyp júrmiz. Bul Prezıdenttiń halyqqa Joldaýynda aıtqan jasandy monopolııanyń bir túri ǵoı jáne ony oryndaý ákimdikke baǵynysty mekemeler men uıymdardyń qyzmetkerlerine júkteletini de jasyryn emes. Mundaı manıpýlıasııadan arylmasaq, Jańa Qazaqstandy jamandy jasyryp, kórer kózge kórinip turǵanǵa kóz juma qarap qura almaıtynymyz taǵy da anyq.
Taǵy bir másele, merzimdi jáne elektrondy baspasózde jaryq kórgen janaıqaı jarııalanymdardy jorta elemegeni syqyldy áleýmettik jelidegi áńgimeden de ári aınalyp ótkisi keletin ákimder bar. Buqaralyq baspasózdiń qýatty quralyna aınalǵan áleýmettik jelimen jumys isteý – áleýmettiń únine qulaq asý. Estıtin úkimetti qalyptastyratyn tetik – osy. Mine, osy máselelerdiń bári memlekettik basqarý isindegi jańa qurylymdyq reformalardyń bastaýy bolýǵa tıis.
