Jańa kezeńge qaraı batyl qadam

Kópshilik nátıjesiz is-sharalardan ábden sharshady. Oryndalmaıtyn ýádeler úmit­sizdikke ákelip soqty. Prezı­dent Qasym-Jomart Toqaev «Jańa Qazaqstan: Jańarý men jańǵyrý joly» atty Joldaýynda osy máselege aıryqsha toqtaldy.

Jańa Joldaýynda elimiz­diń saıası júıesin keshendi jań­ǵyrtý baǵdarlamasyn usyn­ǵan Memleket basshysy bul ózgerister jurtqa jaqsy kóriný úshin jasalmaıtynyn atap ótti. Prezıdent qaǵaz betin­de ǵana júzege asyrylǵan, biraq shyndyqqa esh janaspaıtyn jalǵan tabystarǵa masattanyp otyratyn zaman kelmeske ket­kenin ashyq aıtty. «Halyqqa qajetti reformalardy júzege asyrý – meniń Memleket basshysy retindegi basty mindetim. Saıası jańǵyrý bolmasa, elimizdi ornyqty damytý, aýqymdy áleý­mettik-ekonomıkalyq ózge­ris jasaý múmkin emes. Bul – anyq nárse», dedi Prezıdent. Sonymen jurt kútken jańa reformalar eldegi basqarý júıesine qan­daı ózgerister ákeledi, sonyń mańyzdy birneshe qadamyna toqtalsaq. Memleket basshysy aldymen buǵan deıin qalyptasqan «barlyq is Prezıdenttiń aralasýymen sheshiledi» qaǵıdasyn ózgertý qajettigin basa aıtty. Jasyratyny joq, qoǵam demo­kratııa úderisterine saı Prezı­dent­tik-parlamenttik basqarý júıesiniń is júzindegi sh­yna­ıy beınesin qalyptastyratyn osyndaı kesimdi sózdi uzaq kútti. Bul betburys Parlamenttiń róli kúsheıetinin kórsetedi. Negizi elde júrgiziletin saıası reformanyń qarapaıym formýlasy mynadaı: Kúshti Prezıdent – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet. Endigi másele – osy júıeniń jumysyn júıeli etýde jatyr. Memleket basshysy «Parlament respýblıkalyq bıýdjettiń sapaly oryndalýyna baqylaýdy kúsheıtýi qajet», dep atap ótti. Sol úshin Esep komı­tetiniń ornyna Joǵary aýdı­torlyq palata qurýdy usyn­dy. Bul – ózgeristerdiń sóz júzin­de qalmaıtyndyǵynyń kórinisi.

О́ńirlerde azamattardyń bı­lik­ke degen senimin nyǵaı­tý úshin máslıhattardyń da mártebesin kóterý kerek ekendigi aıqyn nárse. Mem­le­ket bas­shysy ár deńgeıdegi máslıhat­tar­dyń rólin arttyryp, der­bes­ti­gin qamtamasyz etý úshin Máslıhat tóraǵasy laýazy­myn engizýdi usyndy. «Sondaı-aq máslıhattardyń yqpalyn barynsha kúsheıtý úshin oblys ákimderin taǵaıyndaý tártibin ózgertý qajet dep sanaımyn», dedi Prezıdent Qazaqstan hal­qyna arnaǵan Joldaýynda. Jańa reformada tizbekti túrde ózara ózgeriske bastaıtyn jańa qaıta qurýlar bar ekenin atap ótken jón. Al betburystardyń negizgisi – óńirlerdegi dısproporsııany joıý maqsatynda qabyldanǵan sheshimder. Atap aıtsaq, birneshe jańa oblystyń qurylatyndyǵy. Tarıhymyzdy tanytar Ulytaý dalasynyń endi bir óńirge aınalatyny, Abaı atyndaǵy oblystyń paıda bolatyny – jurt quptaı­tyn bastamalar. Jetisýlyqtar­dyń kókeıinde júr­gen oblys orta­ly­ǵynyń shal­ǵaılyǵy týraly má­se­le de sheshimin tabatyn boldy. Al­maty oblysynyń ortalyǵy Qap­shaǵaı qalasy dep, ony ulttyń arda uly Dinmuhamed Qonaevtyń esimi­men ataýdy kópshilik qýana qoldaı­tynyna da senim mol.

Talǵat EShENQULOV,

M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz óńirlik ýnıversıtetiniń basqarma tóraǵasy – rektory