Osy jyly talantyn jer júzi tanyǵan ánshi dúnıege kelgen Qazaly óńiri úshin mereıtoılar jyly. Kıeli topyraqta kindigi kesilip, Shyǵys jastarynyń jalyndy kósemine aınalǵan Ǵanı Muratbaevtyń da týǵanyna 120 jyl tolyp otyr. Osyǵan baılanysty aýdandyq mádenıet jáne tilderdi damytý bólimi «Shyǵystyń juldyzy, Shyǵystyń bulbuly» atty sharalar jobasyn túzipti. Odan bólek «Aınalaıyn halqymnan erkeletken» atty baǵdarlama aıasynda qazaqtyń atyn alys-jaqynǵa tanytqan aqmańdaı ánshiniń rýhyn ulyqtaýǵa arnalǵan sharalar ótip jatyr.
– Byltyr jyl sońynda Roza Tájibaıqyzynyń otbasynda bolyp, josparlarymyzdy talqyladyq. Jańa mádenıet úıinen ashylatyn mýzeıge qoıylatyn jádigerler jaǵyn pysyqtadyq. Qazir án óneriniń tutas bir dáýiriniń basynda turǵan tulǵa týraly biraz estelik, fotosýretter jınaqtaldy, – deıdi aýdandyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń basshysy Bolat Joltaev.
Byltyrǵy jyl sońynan beri josparlanǵan 44 sharanyń alǵashqy legi ótip jatyr. Aýdan ortalyǵynda salynyp jatqan jańa mádenıet úıiniń aldyna qoıylatyn bıýstiń tuǵyrtasyn daıyndaýǵa pandemııa kedergi boldy. Baǵlanova bar qazaqqa ortaq, biraq ánshiniń kindigi kesilgen kıeli topyraqtaǵylar toı ıesi bolǵandyqtan, jaýapkershiliktiń salmaǵyn sezinip, ólmes óner ıesiniń ǵasyrlyq toıyn atap ótýge aıryqsha daıyndalyp jatyr.
Aýdanda jyl basynan bergi barlyq mádenı is-shara kirispesi Baǵlanovamen baılanystyryla bastalatyn bolypty. Osyǵan deıin aýdanda «Aqmańdaılym» atty ánshiler konkýrsy ótkizilip kelgen bolatyn. Keıin oblys ortalyǵyna kóshken óner dodasy talaı darynnyń tusaýyn kesken aıtýly sharaǵa aınaldy. Byltyrdan bastap aýdanda «Ińkárim-aı» konkýrsy qolǵa alyndy. Juldyzy bıik óner ıesiniń júz jyldyǵyna baılanysty estelikter men sırek fotolar toptastyrylǵan kitap ta baspa júzin kóredi. Qurastyrýshylar bul kitapqa ánshi týraly buryn belgisiz bolyp kelgen málimetter engendigin aıtyp otyr.
Málimet demekshi, Roza Tájibaıqyzynyń týǵan jeri Qazaly óńiri ekendigi ámbege aıan. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, ánshi kúlli qazaqqa ortaq, tipti qaı shet eldiń sahnasyna shyqsa sol tilde bir án salatyn daryn ıesin álem jurtshylyǵy da jatyrqamaıdy. Dańqy aspandap tursa da qaıran balalyǵy qalǵan Qazalysyna erkelep keletin ánshiniń ómirbaıanynda kindik kesken jeri týraly anyq ta, qanyq jazylǵan. Biraq osyǵan qaramastan qazir Baǵlanovany basqa kórshiles aýdandarǵa telip júrgender de kezdesip qalady.
– Meniń naǵashy ájem Jekeı Qojahmetova osy Rozanyń jaqyn jeńgesi bolyp keletin. Roza men eki sheshesi osy kenttegi 1 Maı kóshesinde turǵan, – deıdi búginde seksennen asyp otyrǵan Toıǵan Aldanazarova. – Al ánshiniń oqyǵan jeri temirjol vokzalyna jaqyn №420 mektep. Bala kezinde Moınaq jaǵynda da birshama ýaqyt tursa kerek. Atasy azan shaqyrylyp qoıǵan aty Teke bolsa da el aýzynda Shaqkóz atalyp ketken áıgili batyr. Ol atamyzdyń súıegi, ákesi Tájibaıdyń belgisi osynda. Týǵan topyraǵyna jıi soǵyp turatyn Roza apamyz osydan biraz jyl olardyń basyn qaraıtyp, as berdi.
Qazalydaǵy mádenıet ortalyǵy, eskertkish bıýst ashylarda Toıǵan apaǵa ánshiniń kelini Maral jolyǵyp, amanatyn jetkizipti. Eline erkelep ótken Roza Tájibaıqyzynyń aqyrǵy ótinishi boıynsha qabirinen alynǵan topyraq týǵan jerindegi eskertkish túbine, ol jerden alynǵan bir ýys Alataý baýraıyndaǵy zıratyna jetkizildi.
Áleýmettik jelilerde Baǵlanovadaı kúlli Alash alaqanyna salǵan aıaýly jannyń rýy týraly jańsaq aıtylyp júrgeni de jerlesteriniń janyna batady. Qazaq rýǵa bólinbeıdi, qazaq rýdan quralady. Degenmen...
– О́neriniń arqasynda elin álemniń ár túkpirinde tanytqan bulbuldyń bar qazaqqa ortaq ekenin taǵy bir eske sala ketkenniń artyǵy bolmas. Biraq tulǵamyzdyń tegin tanýda osyndaı olqylyqtardyń da kezdesip qalatynyn jasyrmaı aıtqan jón. Biz Kishi júz ishinde Álimniń Shektisinen taraıtyn Asanbyz. Onyń ishinde bylaıǵy jurt «Bólek Asan» atandyryp jibergen О́tebimiz. Roza Tájibaıqyzy osy rýdan, bizdiń apamyz. Tipti bala kezimde aýdandyq gazetke bergen suhbattarynyń birinde óziniń rýy týraly aıtqanyn oqyǵanmyn. Sol tustaǵy eki shoqyp, bir qaraıtyn saýysqandaı saq saıasattyń basylymǵa bul derekti qalaı jibergenine áli kúnge qaıran qalamyn. Biraq anyǵy osy, – deıdi osy eldiń belgili azamaty Dáýlet Tuıaqbaev.
Mereıtoıǵa daıyndyqqa oralaıyq. Kitaptan bólek, oblystyq Qyzylorda telearnasy Roza Tájibaıqyzynyń ǵumyryn qamtıtyn derekti fılm túsirdi. Aýdandaǵylar jýyrda ashylatyn mádenıet úıinen jabdyqtalar mýzeıge qoıylatyn jádigerlerdi túgendep, tynym tappaı júr. «Mereıtoı sharalaryn Asanáli Áshimov aǵamyzben de aqyldastyq» deıdi aýdandyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń basshysy Bolat Joltaev. Qazaq kınosynyń metri: «Mýzeı jasaqtasań, apamnyń qasyǵyna deıin sonda tursyn», degen tilegin aıtypty.
О́tkendi qurmetteý, tulǵany taný degen osyndaıdan bastalsa kerek.
Qyzylorda
