Sultanmahmut mýzeıi júdep tur

Toraıǵyr aýylyndaǵy Sul­­tanmahmut aqynnyń mýzeı úıi tóbesinen sý aǵyp, qabyr­ǵa­lary qulaıyn dep tur. Aqyn kesenesi de osyndaı kúı ke­ship turǵan kórinedi. Eger aýylda aqynnyń mýzeı-úıin saqtap, qoldanysta ustap turýǵa múmkindik bolmasa, aýdan ortalyǵy Baıanaýylǵa kóshirip, jádigerlerdi saqtap qalýǵa da bolar edi. Biraq, mýzeı aýyl-el úshin de kerek. Aýyl jurty Sultan­­­mahmuttyń mýzeıin kóneniń ­­­­kó­­zindeı, aqyn­nyń ózin­deı kóredi. Onda ol ómir súrgen kezdegi turmystyq buıymdar, zamandastarynyń ár jyl­­dar­daǵy fotosýretteri, shyǵar­ma­lary, basqa da baǵaly dúnıe­ler­di qosqanda 300-ge jýyq já­digerler bar eken. Tabıǵaty kóz súısindirer Baıanaýyldan tý­rızm klasterin quramyz dep ja­tyrmyz. Toraıǵyr aýyly, Toraıǵyr kóli, aınala bıik taýlar, Sultanmahmut kesenesi – bári de etnografııalyq-ekologııalyq tanymdyq týrızmge suranyp daıyn-aq tur. Sultanmahmuttyń mýzeı-úıiniń kúrdeli jóndeýden ótkizilip sáýlettendirilýi týrızm baǵytyndaǵy jospar-jobalar quramyna qosylýy kerek dep oılaımyz. Mýzeı dırektory Naǵıma Serikbaeva kóp jyldan beri qyzmet jasap keledi. Sonymen qatar, aýyl turǵyndary Erkin Ápekov, Arqarbek Beısenbaev, Gúljan Esmaǵambetova qoldan kelgenshe qorshaýsyz turǵan úıdi jyl saıyn áktep, tazalap, aýlaǵa gúl egýmen aınalysyp júr. Aýyl mektebinde jyl saıyn «Sultanmahmut oqýlary» ótkiziledi. Árbir toraıǵyrlyq úlken-kishi, oqýshylar aqyn óleńderin jatqa biledi. Árıne, olar úshin Sultanmahmut mý­zeı-úıi qasterli. О́sip kele jat­qan jas balǵyndarǵa ta­nym­­dyq tárbıe ortalyǵy. Aqyn «Qarańǵy qazaq kógine órmelep shyǵyp, kún bolamyn», «Kún sóngenshe sónbeımiz», dep ketti. Qudaıǵa shúkir, qazir Sultanmahmut armandaǵandaı qazaqtyń kózi ashyldy, órkenıet jolyna tústi. Osydan 20 jyl buryn aqynnyń 100 jyldyq mereıtoıynda ashylǵan mýzeı úıiniń qazirgi kóriksiz kúıi basshylar nazarynan tys qalyp, qulaýǵa shaq turǵany tıisti oryn­darǵa, ásirese, ákimqaralarǵa syn bolyp turǵany anyq. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». Pavlodar oblysy, Baıanaýyl aýdany.