Maqsat – taza ekonomıkalyq ıntegrasııa

Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Baqytjan Saǵyntaev baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Onda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly áńgimelendi. Brıfıngke Ekonomıkalyq ınte­grasııa isteri jónindegi mınıstr J.Aıtjanova, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.Mamytbekov, Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar birinshi vıse-mınıstri A.Raý, Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý vıse-mınıstri T.Jaqsylyqov qatysyp, kún tártibine shyqqan másele boıynsha qoıylǵan suraqtarǵa jaýap berdi. Búgin osy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly sóz bolady. Bul shara búkil álem jurtshylyǵynyń nazaryn­da turǵanyn jaqsy bilesizder. Mun­daı odaq qurý usynysy osydan 20 jyl buryn bizdiń Elbasy tarapynan, Máskeýde jasalǵany belgili. Ol jyldary aımaqtaǵy elderdiń on­daı ekonomıkalyq odaq qurýǵa qy­zyǵýshylyǵy bolmady. Sebebi, táýelsizdigin jańa alǵan elderdiń óz ish­terindegi máseleleri de jetkilikti edi. Endi ótpeli kezeń artta qalyp bara jatqan qazirgi ýaqytta, osy kúnge deıin kún tártibinen túspegen Eýrazııalyq eko­nomıkalyq odaq qurý máselesi qaıta kóterilip, onyń qurylýynyń alǵashqy kezeńi aıaqtalýǵa taıaý. Buıyrtsa, osy aıdyń sońyna deıin tıisti qujattar tolyq ázirlenip bolsa, keler mamyr aıynyń sońyn ala Qazaqstan, Reseı, Belarýs elderiniń memleket basshylary Odaqty qurý jónindegi shartqa qol qoıady. Búgin sizderdiń aldaryńyzǵa ke­lip otyrǵanymyzdyń sebebi bar. Eli­mizdegi keıbir buqaralyq aqparat qu­raldary, onyń qatarynda elektron­dy aqparat jelilerinde osy másele jóninde kóptegen talqylaýlar júrip jatyr. Oǵan qoldaý jasap otyrǵandar da, qarsylyq bildirip jatqan da ózimizdiń azamattar bar. EEO týraly sharttyń aınalasyndaǵy keıbir tú­sinispeýshilikter aqparattardyń tolyqqandy bolmaýynan da týyndaýy yqtımal. Kóńilge kúdik-kúmán uıalatatyn osyndaı pikirlerge baı­la­nys­ty aıtarym, Eýrazııalyq eko­no­mıkalyq odaq – tek qana ekonomıkalyq ıntegrasııa. Eń bastysy, bul – EEO eshqandaı da saıası uıym emes. Munda tek ekonomıkalyq áriptestik jasaý kózdelgen, dedi B.Saǵyntaev. Birinshi vıse-premerdiń aıtýy­na qaraǵanda, kelissózder barysynda qazaqstandyq top odaqtyń saıa­­sı­lanýyna, ulttyq quzyretke, táýel­­sizdik máselelerine tıesili taqy­ryp­tardyń talqylanýyna jol bermeý jóninde naqty ustanymdaryn belgilep alady eken. Onda kez kelgen ekonomıkalyq emes taqyryptarǵa shekteý qoıylatynyn aıtty. «Sondyqtan Qazaqstan azamattary Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa qatysty maza­syzdanyp, qobaljymaýlaryna bolady. EEO Qazaqstan táýelsizdigine qaýip tóndirmeıdi. Kerisinshe, elimizdiń ekonomıkasyna úlken ekonomıkalyq múmkindikter týǵyzady», dedi Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary. Baspasóz máslıhatynyń ekinshi bóli­minde jýrnalıster Úkimet múshe­lerine ózderin tolǵandyryp júrgen suraqtaryn qoıdy. Keden odaǵyna qosy­lýǵa nıet bildirip otyrǵan Arme­nııa men Qyrǵyzstan týraly da suraq boldy. «О́tken jyly Qyrǵyz­stan men Armenııa Birtutas ekono­mıkalyq keńistikke ený jóninde usynys tastaǵany belgili. Bul orynda Qyrǵyzstan men Armenııany jeke qarastyrý qajet. Sebebi, Qyrǵyzstan tek Keden odaǵyna enýge kelisip otyr. Osy taqyrypty talqylaý barysynda Qyrǵyzstan Keden odaǵyna ený jónindegi jol kartasyn qabyldaýdan bas tartty. Sebebi, olar qol qoıar aldynda Keden odaǵynyń quzyretine jatpaıtyn birqatar jańa talaptar qoıdy. Mysaly, olar Keden odaǵy «úshtigi» Qyrǵyzstanda eksportqa baǵyttalǵan óndiris ashý, mıllıonnan astam adam jumys isteıtin Dordoı men Qarasý syndy bazarlaryna erkin ekonomıkalyq aımaq mártebesin berý, sonymen qatar, eńbek mıgrasııasynyń erkin júrýi syndy talaptardy alǵa shyǵardy. Bul Keden odaǵynyń quzyrynda emes. Desem de, búgin jańa úmit týyp tur. Sebebi, qazirgi ýaqytta Qyrǵyzstanda jańa úkimet jasaqtaldy. Múmkin bolashaqta jańa úkimet quramymen biz ortaq sheshimge kelermiz dep oılaımyn. Qyrǵyzstan boıynsha jaǵdaı osyndaı», dedi B.Saǵyntaev. Úkimet basshysynyń birinshi oryn­ba­sarynyń sózine qaraǵanda, Arme­nııa Qyrǵyzstanǵa qaraǵanda naq­ty jumystarmen aınalysyp, onyń 90 paıyzǵa jýyǵyn aıaqtap qalǵan. «Ar­me­nııanyń Qyrǵyzstannan aıyrmashylyǵy sol, ol Keden odaǵyna da, Birtutas eko­no­mıkalyq keńistikke de enýge múddelilik tanytyp otyr. Armenııa tarapy odaqqa kirý boıynsha jol kartasyn 90 paıyzǵa aıaqtady. Armenııa úkimetiniń málim etkenindeı, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqty qurý jónindegi shartqa qol qoıý merzimine deıin bul jumys aıaqtalady. Biraq bastapqyda EEO qurýǵa tek úsh el qol qoıady. Olar – Qazaqstan, Reseı jáne Belarýs. Buǵan engisi keletin elder tek qosylatyn bolady», dep jaýap berdi. Tilshiler ulttyq valıýtamyzǵa qa­tysty da suraq qoıdy. Qazaqstan ınte­grasııalyq úderister aıasynda óziniń ulttyq valıýtasynan bas tartpaıdy eken. Bul týraly, «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasynda biryńǵaı ulttyq valıýta týraly áńgimeler qaıdan tarap otyrǵanyn bilmeımin. Atap aıtqanda, biz bul máseleni talqylaǵan emespiz. Qazaqstannyń ulttyq valıýtasy – teńge osyǵan deıin boldy jáne aldaǵy ýaqytta da bola beredi», dep naqty jaý­ap berdi B. Saǵyntaev. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan».