09 Sáýir, 2014

Elimdi saǵynyp oralamyn

272 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
G.Baıkenova_kopııaMen Qazaqstan jerinde, qazaq topyraǵynda, dálirek aıtsam, Mańǵystaý óńirinde ómirge keldim. Biraq, ata-anamnyń jumys babymen Qyrǵyzstanda da turdyq. Qyrǵyzstanǵa qonys aýdarǵanda bes jasta edim. Sol eldiń Jalalabad qalasynda mektepte oqydym. Keıin Bishkektegi horeografııalyq ýchılısheni bitirdim. Adam óziniń taǵdyry qalaı qalyptasaryn aldyn ala boljaı almaıdy ǵoı. Muny jumysymdy Reseıdiń Chelıabi qalasynda bastaǵanyma baılanysty aıtyp otyrmyn. Al 1992 jyly Qazaqstanǵa qaıta oralýyma týra kelgende qatty qýandym. О́ıtkeni, meniń kindik qanym qazaqtyń jerinde tamdy emes pe? Onyń ústine qazaq pen tatar halqynyń bir-birimen týystyq baılanysy bar. Bizdiń halyqtardyń tamyry bir, dinimiz de bir, tilimiz de uqsas, túrki jurtynyń balalarymyz ǵoı. Tipti, babalarymyz bir-birimen qyz alysyp, qyz berisip, qudandaly da bolǵan. Munyń bári búginge deıin eki halyqtyń arasyndaǵy týystyq, dostyq baılanystardyń urpaqtan-urpaqqa jalǵasyn taba beretininiń dáleli. Bul kúnderi sheshem Tatar­standa tursa da jıi baılanysyp, habarlasyp turamyz. Sonda sheshem: «Qazaqstan halqynyń birligi, tatýlyǵy myqty ǵoı. Kórshilerińmen, jora-jol­das­taryńmen, dostaryńmen udaıy tatý bol. Elińdi, qazaq halqyn, olar­dyń salt-dástúrin, tarıhy men mádenıetin, ónerin qur­mette. Qazaqstannyń órkendeı berýine úlesińdi qosýdan tartynba, qolyńnan kelse, kómegińdi aıama», degendi telefonmen bolsa da udaıy aıtyp otyrady. Muny sheshemniń amanaty dep túsinemin. Bul ómirde adamdardyń ta­tý­lyǵynan, dostyǵynan qymbat nárse joqtyǵyn balalarymnyń qulaǵyna quıyp kelemin. О́zim je­tekshilik etetin «Tatýlyq» tatar-bashqurt etnomádenı birlestigi ótkizetin sharalarda bas qosatyn Atyraýdaǵy úlkenderimiz de jastarǵa osyndaı ósıetin ár­daıym aıtyp keledi. Sebebi, Qa­zaqstannyń ár óńirinde birneshe ulttyń ókili tatý-tátti turmysyn jalǵastyrýda. Atyraý óńirinde de 2300-den astam tatar-bashqurt ókilderi turady. Olarǵa ózge ulttyń ókilisiń dep eshkim aıtpaıdy. Kerisinshe, qazaq halqynyń qonaqjaılylyǵy, dosqa adaldyǵy elimizdegi barsha ulttardy bir-birimen syralǵy dostardaı bite qaınastyrýda. Munyń basqa da sebepteri bar. Birinshiden, Elbasymyz Nur­sul­tan Nazarbaev barsha qazaq­stan­dyqtardyń arasynda birlikti berik ornyqtyryp keledi. Ekinshiden, memleket tarapynan ózge ulttardyń ulttyq qundylyǵynan ajyramaýy úshin barynsha qolaıly jaǵdaı jasalýda. Máselen, bizde úsh býynnyń basyn qosatyn, tatar-bashqurt halyqtarynyń ulttyq óneriniń tereń tamyr jaıýyna jol ashatyn úsh shyǵarmashylyq ansambl bar. Kishi toptaǵy balalar «Balaqaıda» jınalyp, ulttyq ónermen sýsyndaı bas­taıdy. Al orta býyndaǵy jas­tar «Tatýlyq» jastar qanaty» ansamblinde ulttyq ónerdiń qundylyqtaryn boıyna sińiredi. Al aǵalarymyz ben ápkelerimiz «Tatýlyq» ansamblinde erteden kele jatqan ónerimizdiń tamyry úzilmeýin keıingi urpaqqa keńinen nasıhattaıdy. Qazaq halqynyń ónerin de meńgeredi. Sharalarymyzdy memlekettik tilde de ótkizemiz. О́zim, sonymen birge, jasóspirim qyzdardy bı ónerine baýlımyn. Oǵan ul­tyna qaramaı, bı bıleýge ıke­mi, qabileti bar qyzdardy qabyl­daımyn. Olarǵa bir-birimen tatý, dos bolýdyń mańyzyn túsindirip júremin. Bizdiń Qazaqstandy meken etken barsha halyq úshin yntymaqtan, birlik pen ta­tý­lyqtan, turaqtylyqtan qymbat nárse joǵyna kózimiz jetti. Qazaqta «Yrys aldy – yntymaq», «Tatý úıge taqsiret jolamaıdy», dep beker aıtylmaıdy ǵoı. Qazaqstan – bizdiń ortaq úıimiz! Bereke men birlikke, qýanysh pen sal­tanatqa toly úı qaı kezde de qymbat bolatyny daýsyz. Bıshi qyzdarymdy óner saıysyna qatys­tyrý úshin alys jol júr­sem, týǵan elim – Qazaqstanǵa tezi­rek jetýge asyǵamyn. Sondaıda júre­gimdi týǵan elge degen saǵy­nysh sezimi kerneıdi. El shebine en­gen sátte-aq men úshin qazaq jeri­nen ózge qymbat ári qutty meken bol­maıtynyn anyq sezine bastaımyn. Osyndaı tolǵanys sezimmen elimizdegi birlik pen tatýlyq arta berse eken, elimizdegi tynyshtyq máńgilik bolsa eken dep tileımin. Qazaqstandaı ekonomıkasy qýatty, halyqtary ózara tatý elde turatynymdy udaıy maqtan tutamyn. Gúlsına BAIKENOVA, «Tatýlyq» tatar-bashqurt etnomádenı birlestiginiń jetekshisi. Atyraý oblysy.
Sońǵy jańalyqtar