Jaqsynyń jalpaq dalasynda el yryzdyǵy altyn dánniń tuqymyn sebýge qapysyz qamdanǵan dıqandar bıyl 480 myń gektar alqapqa dán sińirýdi mejelep otyr. Qys boıy qolda bar tehnıkany jóndep, shama-sharqynsha mashına-traktor parkin jańalap, eńbek maıdanynan ázirlik jasaǵan olar úshin qolbaılaý joq tárizdi. Kóktemgi dala jumystaryna jeńildetilgen baǵamen 7 myń tonna janar-jaǵar maı bólindi.
Negizinde Jaqsy aýdany berekeli aýdandar sanatynda. Munda 15 iri seriktestik bar. Sonyń biri – Ishım aýylyndaǵy «ImranAgro» seriktestigi. Seriktestik jaýapty naýqanǵa júzden astam adamdy jumyldyryp otyr. Bıylǵy jyly 16 myń gektar alqap ıgerilmek.
– Daıyndyq jumystary sáýirdiń alǵashqy kúnderinen bastaldy, – deıdi seriktestik basshysynyń orynbasary Evgenıı Polejaev, – qosalqy bólshekter satylyp alyndy. Qolda bar alty K-700 traktory men alty tuqym sebetin keshendi saqadaı saı etip qoıdyq. Endigi másele – qolaıly merzimdi ótkizip almaý. Topyraq jańa ǵana jylyna bastady. Qazir alqaptyń ne tileıtinin de uǵyna almaısyń. Keı jyldary erte sepkenniń esesi túgel bolady da, keı jyldary sál keshteý ekken dıqandardyń egini jaqsy shyǵady. Sondyqtan urymtal tusty qalt jibermeı, qımyldap qalmaqshymyz.
Aqkól aýdanynda da kóktemgi egis naýqanyna daıyndyq aıaqtalyp, eńbek joryǵyn óristetýge bel býyp otyr. Aýdandaǵy 41 JShS men 79 sharýa qojalyǵy 155 myń gektar jerge dándi daqyldar tuqymyn seppek. О́tken jylǵa qaraǵanda alqap kólemi 987 gektarǵa artady. Onyń ishinde 139 myń gektar jerge dándi jáne burshaq tektes daqyldar egilmek. Kónekóz dıqandardyń aıtýyna qaraǵanda, kóktemgi dalada eńbek kórigi qyzǵan kezde bir táýlik emes, bir saǵat qańtarylyp turýdyń ózi aıtarlyqtaı shyǵyn. Qolbaılaý bolmaý úshin sheshýshi shaqta mańyzdy jaýapkershilik júkteletin mashına-traktor parkin ázir etýge bar kúsh-jiger jumyldyrylǵan. El yryzdyǵyn eseleýge baǵyttalǵan tyńǵylyqty jumystyń tyndyrymdy nátıjesinde 1 127 traktor, 217 júk mashınasy, 370 dán sebý qondyrǵylary, 950 jer óńdeý agregattary daıyndalǵan.
Jyl saıyn tájirıbe jınaqtaǵan dıqan egistik alqaptardyń qunarlylyǵyn arttyrýǵa da meılinshe kóńil bólýde. Eń bastysy, ylǵal. Kóktem týǵaly kókten nár tamǵan joq. Biz sóılesken dıqandar mundaı jyldary ylǵal jabýdyń mańyzy zor ekenin aıtady. Qara jerdiń qoınyna sińirilgen dán osy alǵashqy ylǵalmen kóktep, jer betine shyqpaq. Mine, sol kezde jaýyn molynan bir jaýsa egin bastalǵansha qorek etýine jetip jatyr. Aýdan dıqandary 7,5 myń gektar egistik alqapqa ylǵal jaýyp úlgergen. 150 myń gektar alqap óńdelgen. Mashına-traktor parkin zaman talabyna saı jańǵyrtý úshin 194,8 mln teńge qarajat jumsalyp, ónimdiligi joǵary birneshe jańa tehnıka satyp alyndy. Qoldarynda osyndaı qýatty tehnıka bolsa, kúni buryn mejelengen jumystyń ýaqytynda atqarylatynyna nyq senimdi.
Jaqsy, sapaly tuqym – mol astyqtyń kepili. Búginde sharýashylyqtar tuqymyn zerthanalar arqyly saraptap, tekserýden ótkizip alǵan. Qolda bar tuqymnyń 13,5 myń tonnasy I klasty.
– Aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshiler aǵymdaǵy jyly forvordtyq satyp alý aıasynda nesıeleý baǵdarlamasyna qatysty. Bes sharýashylyq kóktemgi dala jumystaryn ýaqtyly atqaryp shyǵý úshin 1,16 mlrd teńge nesıe aldy, – deıdi aýdandyq aýyl sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Gúljan Kenjına, –
aýdan dıqandaryna 2 300 tonna janar-jaǵar maı qajet bolsa, onyń
2 013 tonnasy jetkizildi. Uıymdasyp atqarǵan jumys barysynda pálendeı qolbaılaý bolmaýǵa tıisti.
О́ńirde ótken jyly qýańshylyq bolǵannyń ózinde gektar berekesin molaıtyp, el yryzdyǵyn eselegen aýdannyń biri – Sandyqtaý. Bıyl Sandyqtaýdyń sańlaqtary 324,8 myń gektar alqapqa tuqym seppek. Oǵan qajetti tuqym da daıyn. Sharýashylyqtar barlyq dándi daqyldardyń tuqymyn zerthanadan ótkizip, sapaly ekenine kóz jetkizip otyr.
Mol ónimniń bir negizi sanalatyn ylǵal jabý jumystary 124,4 myń gektarda júrgizilmek. Egis aldynda 70,6 myń gektar alqap óńdelýde. Egistik jer kólemi kóp aýdan sharýashylyqtary 935 traktordy, 131 tuqym sepkish keshendi, ózge de tehnıkany ýaqtyly daıyndady. Qunarly ólkeniń dańǵaıyr dıqandary bıyl 55 myń gektar jerge qar toqtatty. Demek ylǵalsyz emes.
– Aldaǵy ýaqytta qurǵaqshylyqqa shydamdy tuqym kólemin molaıtý qajet shyǵar, – deıdi oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Erkesh Álenov, – sýarmaly egistik alqaptaryn kóbeıte túsýge talpynýdamyz.
Aqmolalyq dıqandar qapysyz qamdanǵan syńaıly. Bar daıyndyqtyń deńgeıi ýaqytpen sanaspaı, qyzý eńbek qaınaǵan kezde kórinedi. Qalaı bolǵan kúnde de azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin bar qajyr-qaıratty jumyldyryp, aqyq dánniń tasqynyn molaıtqanǵa ne jetsin, shirkin?!
