Pandemııadan keıin qaıta jalǵasqan bıylǵy is-sharaǵa Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Erjan Erkinbaev, Týrızm ındýstrııasy komıtetiniń tóraǵasy Aıdos Sákenov, Almaty qalasy týrızm basqarmasynyń basshysy Sabına Amangeldi jáne kórmege qatysýshy elderdiń, atap aıtqanda, Majarstan, Indonezııa, Iran, Ońtústik Koreıa, Lıtva, О́zbekstan memleketteriniń Bas konsýldary men bıznes-qoǵamdastyq jáne týrızm salasynyń ókilderi qatysty.
Ortalyq Azııadaǵy eń iri salalyq kórmeniń birine aınalǵan «Týrızm jáne saıahat» jobasyna qyzyǵýshylyq tanytatyndar men kórmege qatysýshylardyń sany jyl saıyn artyp keledi. 2001 jyldan beri ótkizilip kele jatqan kórmege bıyl álemniń 18 elinen 211 kompanııa ókilderi qatysty. Olardyń ishinde Ázerbaıjan, Belarýs, Germanııa, Grýzııa, Úndistan, Indonezııa, Italııa, Ispanııa, Qazaqstan, Malaızııa, BAÁ, Polsha, Slovenııa, Taıland, Túrkııa, Ońtústik Koreıa, О́zbekstan jáne Japonııa elderi bar.
Kórme barysynda Ázerbaıjan, Indonezııa, Qazaqstan, Malaızııa, Polsha, Ońtústik Koreıa óz elderiniń ulttyq stendterin usyndy. Al KITF 2022-de negizinen kelý jáne ishki týrızmge erekshe nazar aýdaryldy. Is-sharada Qazaqstannyń barlyq óńiri shetelden kelgen meımandarǵa elimizdiń árbir óńiriniń tarıhı qundylyǵy men mádenı murasyn tanystyrdy. Sondaı-aq kórmede bıyl alǵash ret Adjarııa aımaǵy, Belarýs Respýblıkasy jáne Keln qalasynyń týrıstik baǵyty tanystyryldy.
KITF-2022 mereıtoılyq týrıstik salanyń alańynda mamandar keıingi jyldary suranysy kúrt artqan halyqaralyq týrızm, ishki týrızm, medısınalyq jáne saýyqtyrý týrızmi, MICE-iskerlik týrızmi jáne shetelde jyljymaıtyn múlik týraly oılaryn ortaǵa salyp, bir-birimen tájirıbe almasty. Máselen, iskerlik is-sharalar boıynsha sala ókilderimen «trend baǵyttary» týraly dóńgelek ústel uıymdastyrylsa, saıahatshylar klýby, medısınalyq týrızm boıynsha arnaıy forým ótkizildi.
– Bıylǵy kórme tolyqqandy oflaın kózbe-kóz formatta ótip, barlyq karantın, vızalyq jáne shekaralyq shekteýlerdiń joıylýy erekshe qýantady. Kórme týrıster men týrıstik kompanııalarǵa óńiraralyq jáne halyqaralyq salalyq baılanystardy nyǵaıtý úshin senimdi alań bola bildi», dep atap ótti Erjan Erkinbaev. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, karantın sharalaryn kezeń-kezeńimen jeńildetýdiń arqasynda Qazaqstanda birqatar kórsetkishtiń, sonyń ishinde ishki týrızmniń jaqsarǵany baıqalady. Máselen, 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha otandyq týrıster sany 6,9 mln adamdy quraǵan. 2019 jyldyń pandemııaǵa deıingi kezeńimen salystyrar bolsaq, kórsetkishtiń eki esege jaqsarǵanyn baıqaımyz.
Sonymen qatar ótken jyly ulttyq saıabaqtarǵa kelýshiler sany ósip, tarıhı kórsetkishti tirkegen. 2019 jylǵy statıstıkamen salystyrǵanda olardyń sany byltyr 300 myń adamǵa artyp, 1,5 mln týrıstke jetti. Sondaı-aq byltyr EQTA-ǵa, onyń ishinde ulttyq parkterge kelýshi otandyq týrısterdiń de sanynyń ósýiniń tarıhı kórsetkishi tirkeldi.
– Ásirese, Almaty klasteriniń ulttyq parkterine, atap aıtqanda, Ile-Alataý (212 myńnan 430 myńǵa deıin), Kólsaı (83 myńnan 160 myńǵa deıin) jáne Sharyn (16 myńnan 35 myńǵa deıin) Ulttyq parkterine kelýshilerdiń eselep óskenin atap ótkim keledi. Bul – ulttyq parkterge týrıst tartý boıynsha qabyldanǵan zákirlik ınvestorlardyń tıimdiliginiń basty aıǵaǵy», dep atap ótti vıse-mınıstr.
Sondaı-aq E.Erkinbaev elimizdegi ornalastyrý oryndarynyń sany 172-ge artyp, olardyń bir jolǵy syıymdylyǵy 9 myńnan asa óskenin málimdedi. «Memlekettiń edáýir resýrstary eldiń týrıstik destınasııalarynyń ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymyn damytýǵa jumsalyp jatyr. 2021 jyly 59,8 mlrd teńge somasyna 39 joba qarjylandyrylyp, bıznestiń ınvestısııalyq belsendiligi artqan. Mysaly, 2021 jyly 226 mlrd teńge somasyna 100-den astam ınvestısııalyq joba iske qosylǵan», dedi ol.
Almaty qalasy týrızm basqarmasynyń basshysy Sabına Amangeldi usynǵan derek boıynsha 2021 jyldyń qorytyndysynda Almatyda týrızm salasynda kórsetilgen qyzmetter kólemi 27,9 mlrd teńgeni qurap, 2020 jylǵy kórsetkishimen salystyrǵanda 66%-ǵa artqan. Al týrızm salasyna ınvestısııa kólemi 46,3% ósimmen 100,7 mlrd teńgege jetken.
– Almaty – Qazaqstannyń eń iri megapolısi jáne kelgen sheteldik týrıster sany boıynsha absolıýttik kóshbasshy. Qala iskerlik, ekologııalyq, mádenı-etnografııalyq, taý shańǵysy týrızmin, sondaı-aq otbasylyq demalysty damytý úshin úlken múmkindikterge ıe. Qazaqstanǵa kelgen árbir ekinshi sheteldik týrıstiń Almatyǵa keletinin aıta ketý kerek. Byltyr qalamyzǵa kelgen týrıster sany 65%-ǵa ósip, 1,2 mln týrıstke jetti, bul respýblıkalyq kórsetkishtiń besten bir bóligi – 5,4 mln adam. 2025 jylǵa qaraı 2,3 mln týrıst tartýdy josparlap otyrmyz», dedi S.Amangeldi.
Keıingi jyldary Qazaqstan ishki týrızmge erekshe nazar aýdara bastady. О́ıtkeni álemdik arenada Qazaqstannyń týrıstik áleýeti zor. Qazaqstanǵa keletin týrısterdi taý shańǵysy kýrorttaryndaǵy belsendi demalys, ekstremaldy týrızm (ózender boıymen júzý, taý shyńdaryna shyǵý), sondaı-aq ekotýrızm jáne tarıhı jáne mádenı kórikti jerler, onyń ishinde Uly Jibek jolynyń boıymen saıahattaý qyzyqtyrady. Sondyqtan atalǵan kórme ulttyq týrıstik baǵytty ilgeriletý men tanymal etýdiń tıimdi quraly. KITF sheńberinde Qazaqstannyń 16 óńiri, onyń ishinde Alakól, Almaty oblysyndaǵy taý shańǵysy kýrorty, Baıanaýyl, Balqash, Kaspıı teńizindegi jaǵajaı kýrorty, Shýche-Býrabaı kýrorttyq aımaǵy, Túrkistan oblysy jáne basqalary jyl saıyn óz týrónimderin tanystyrady.
KITF sheńberinde Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes Almaty aglomerasııasynda týrızmdi damytý jónindegi Jol kartasyn ázirleý boıynsha Kazakh Tourism UK men Kaz Alpine Club qoǵamdyq birlestigi arasynda týrızm salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly Memorandýmǵa qol qoıyldy.
