Kezdesýdiń basynda OSK tóraǵasy eń áýeli Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıtylǵan saılaý prosesin jańǵyrtý jónindegi bastamalaryn, soǵan oraı qolǵa alynǵan sharýalardy egjeı-tegjeı túsindirdi.
– Osymen on besinshi óńirde kezdesý ótkizip jatyrmyz. Qazir biz saılaýaralyq kezeńde turmyz. Prezıdent bizdiń aldymyzǵa barlyq saılaý prosesteriniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýdi, saılaý prosesterin barynsha jańǵyrtýdy qoıyp otyr. Saılaý organdary ákimdikterden táýelsiz bolýy kerek jáne saılaý kezinde túrli burmalaýshylyqtarǵa jol berilmeýge tıis. El aralap, alys aýyldardaǵy aǵaıynnyń pikirin tyńdaýdaǵy saparymyzdyń basty maqsaty osy, – dep atap ótti Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy О́skemende qoǵam ókilderimen kezdesý barysynda.
Basqosýda aýyl ákimderiniń saılaýy, ýchaskelik saılaý komıssııalary jumystarynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý, sonymen birge baqylaýshylarǵa qatysty birqatar másele kóterildi.
Aıta ketsek, aýyl ákimi laýazymyna kandıdat retinde tirkelý úshin úmitkerdiń memlekettik qyzmette eńbek ótiliniń bolýy mindetti talap retinde qoıylady. Qoǵam belsendileriniń pikirinshe, bul talap adamnyń quqyǵyn shekteıdi. Sol sebepti meıli aýyl ákimi, tipti Prezıdent saılaýynda da óz kandıdatýrasyn usynýǵa kez kelgen azamattyń konstıtýsııalyq quqyǵy bar. Sondyqtan belsendiler memlekettik qyzmet salasyndaǵy eńbek ótili mindettelgen talap qaıta qaralsa degendi alǵa tartady.
Saılaý prosesine tikeleı qatysyp júrgen qoǵam belsendileriniń aıtýynsha, partııa ókilderiniń saılaý ýchaskelerine baqylaýshy retinde kirýinde de birqatar problema bar.
– Eger baqylaýshynyń qujattary zań talaptaryna sáıkes rásimdelgen bolsa, ol saılaý ýchaskelerine kedergisiz kirýi qajet. Buǵan qosa, bıýlleten sanaý syndy mańyzdy prosester kezinde ol barlyq úrdisti tolyq kóre alatyndaı qashyqta otyrýy kerek. Byltyr biz respýblıka boıynsha bir kúnde 730 aýyl ákimin saıladyq. Búginge deıin 961 aýyl ákimi saılandy. Halyqtyń daýysy arqyly saılanǵan ákimniń jaýapkershiligi de arta túsedi. Bul elimizdiń saıası júıesinde buryn-sońdy bolmaǵan oqıǵa, – dedi N.Ábdirov.
Jıynda saılaý kezinde elektrondy daýys berý múmkindiginiń bolashaǵy da aıtyldy.
– Shyny kerek, saılaýshylardyń elektrondy túrde daýys berýin uıymdastyrý óte kóp qarajatty qajet etedi. Buǵan deıingi tájirıbe elektrondy daýys berý múmkindigin saılaýshylardyń tym az bóligi qoldanǵanyn kórsetti. Degenmen bul másele áli de zertteledi. Elimizde múmkindigi shekteýli azamattarymyz bar. Smartfondy kúndelikti qoldanatyn jastar bar. Sondyqtan elektrondy daýys berý múmkindigin qaldyrý, qaldyrmaý máselesi jan-jaqty zerttelgennen soń sheshiledi, – dep túsinik berdi spıker.
Kezdesýge qatysýshylar saılaýshylardyń jeke sanattary úshin qaǵaz bıýlletenderi boıynsha dástúrli daýys berýdiń nysany saqtalsa degen oılaryn jetkizdi.
Jıynda oblystyq Jastar resýrstyq ortalyǵynyń dırektory, О́skemen qalalyq máslıhatynyń depýtaty Araılym Esimbekova saılaýǵa jastardy kóptep tartýǵa, majorıtarlyq júıeni engizýge, saılaý prosesterin jetildirýge qatysty oı-pikirin ortaǵa saldy.
Al О́skemendegi JMK shaǵyn aýdany ardagerler keńesiniń tóraǵasy, ardager ustaz Álibek Nurmuhamedov qazirgi jastardyń boıyna ulttyq qundylyqtardy sińirý qajettiligin, qazir ertegi aıtatyn apanyń joqtyǵyna, jastardyń «uıat bolady» degen sózdi umytyp bara jatqandyǵyna jınalǵandar nazaryn aýdardy. Munymen qatar halyqtyń saılaýǵa degen senimin qaıtarý úshin burynǵy saılaý prosesterinde jiberilgen qatelikter endi qaıtalanbasa degen tilegin jetkizdi. Sondaı-aq óńirdegi ózge saıası partııalardyń ókilderi, kásipkerler spıkerge kókeılerinde júrgen saýaldaryn qoıyp naqty jaýap aldy.
Atalǵan taqyrypqa arnalǵan dál osyndaı júzdesý S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan ýnıversıtetiniń bas ákimshilik ǵımaratynda da ótip, oǵan 250-den astam stýdent pen qala jastary qatysty.
OSK tóraǵasynyń О́skemen qalasynyń jurtshylyǵymen jáne jastarymen kezdesýdiń barlyǵy basqa óńirlerdegi sııaqty áleýmettik jelilerde tikeleı translıasııa rejiminde kórsetildi. Kezdesý sońynda óskemendikter mazmundy da túsinikti áńgimesi úshin Nurlan Ábdirovke alǵys bildirdi.
