Bekejan bolmys

Bala kúninen teatr ónerin ja­ny súıgen talapty jas 1969 jyly Qurmanǵazy atyndaǵy konser­vatorııanyń teatr bólimine oqýǵa túsip, Qazaqstannyń halyq ártisi Hadısha Bókeevanyń sheberlik synybyna qabyldandy. Tórt jyl boıy bilikti mamannan tálim aldy. Áne-mine degenshe, oqý da támamdalýǵa jaqyn. Jas akterge Atyraý teatrynan usynys túsedi. Páterdiń de daıyn ekendigin aıtady. Biraq ol jańadan ashylǵan Arqalyqtaǵy jańa teatrǵa ba­rý­ǵa bel baılaıdy. Torǵaı oblysy endi ashylǵan kez. Jan-jaqtan jı­nalǵan jalyndy jastar. Qazaq rýhanııatynyń qamqory О́zbekáli Jánibekov irgesin qalaǵan óner ordasynyń aty lezde tarady. Birinen-biri ótken talantty jas akterler legi keldi. Búginde teatr óneriniń tarlandaryna aınalǵan Meıirman Nurekeev, Janat Had­jıev, Sholpan Baıǵabylova se­kildi daryndardyń alǵashqy óner joly sonda bastaldy. Solardyń ara­synda almas qylyshtaı jar­qyldap Asylbolat aǵa júrdi. Onda daryndy akterdiń daralyǵy birden baıqaldy. Jańa teatrdyń shymyldyǵy zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń «Aıman - Shol­pan» pesasymen túrildi. Onda jas akter Álibektiń rólin oınap, jurt­shylyqtyń yqylasyna bólendi. Arqalyq teatrynda on jylǵa jýyq talmaı eńbek etti. Esimi elge tanyldy. Oblys bas­shysy Erkin Áýelbekovtiń ózi jaqsy kórdi. Torǵaı eli jalyndy jasty qyransha túletti. Oblys jabylǵasyn Serke Qojamqulov atyndaǵy teatr ujymy tolyq­taı Jezqazǵanǵa kóshti. Bizdiń keıipkerimiz de sol teatrmen Qanysh Sátbaevtyń izi qalǵan sha­harǵa qonys aýdardy.

Jezqazǵanda da atalǵan óner ordasynyń týy bıik boldy. Da­ryndy rejısser Janat Hadjıev sahnalaǵan kórnekti qalamger Ǵa­bıt Músirepovtiń «Qyz Jibek» spektaklin jurtshylyq joǵary baǵalady. Birde teatr ujymy gastroldik saparmen Almatyǵa barady. Bes-alty qoıylym usy­nady. Solardyń kóbinde bas ke­ıipkerlerdi Asylbolat Smaǵulov oınady. Ásirese «Qyz Jibek» qoıylymyn kórgen kórermender akterler ónerine rıza boldy. Uzaq ýaqyt qol shapalaqtap qurmet kórsetedi. Zaldyń bári de «Bravo, Bekejan!» dep shýlap ketedi. Shyn máninde, bul beıne arqaly akterdiń ónerdegi baǵyn ashty. Oń jambasyna dál kelgen ról boldy. Sol kezde Káýken Kenjetaev sahnaǵa shyǵyp, joǵaryda kel­tirgen pikirin aıtqan eken. Bir ǵana Bekejan rólimen Smaǵulov Alma­tydaǵy teatr tarlandaryn moıyndatty.

Osydan biraz jyl buryn me­se­nattardyń respýblıkalyq «Tar­lan» syılyǵyna usynylǵan kez­de, kórnekti teatr synshysy Áshirbek Syǵaı: «Asylbolat «Tarlan» syılyǵyn alsa da – tarlan, almasa da – tarlan». О́ner jolynda sahnalyq hám ekrandyq tulǵalardy somdaýda asa talantty ekendigin únemi dáleldep kele jatqan ushqyndy akter. Operada Bekejandy Káýken Kenjetaev, kınoda Asanáli Áshimov qalaı somdasa, dramadaǵy Asylbolat­tyń Bekejanynan áli eshkim asa alǵan joq. Obraz psıhologııasyn tereńdeı uǵynyp, keıipker mi­nez-qulqynyń názik ıirimderin móldirete asha biler arqaly sýret­kerdiń shyǵarmashylyq orny bó­lek» dep laıyqty baǵasyn bergen.

Talantty akter 1998 jyly Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq drama teatryna qyzmetke ornalasyp, birtýar rejısser Ázirbaıjan Mámbetovpen joly toǵysty. Ázekeń elordalyq teatr sahnasynda «Qyz Jibekti» qoıyp, Bekejan rólin Asylbolatqa oınatady. Sodan soń sahnada Balýan sholaqty somdady. Basqa da ról­derdi beıneledi.

Asylbolat aǵa − segiz qyrly, bir syrly azamat. Qasıetti dombyrany pir tutady. Keı-keıde kó­kiregi muńǵa tolǵanda Abaı án­derin shyrqaıdy. «Júregińniń túbine tereń boıla, Men bir jum­­baq adammyn, ony da oıla. Soq­tyqpaly soqpaqsyz jerde óstim. Myńmen jalǵyz alystym, kiná qoıma!» dep hakim atamyz sekildi kúńirenedi. Gıtara men baıandy da bulbulsha quıqyljyta­dy. Birqatar kórkem fılmge tústi. Sýretti de kelistirip salady. Ǵa­jaıyp syr tunǵan kartı­nalary kásibı qylqalam sheberinen esh kem emes. Týyndylarynan ózi­niń tabıǵaty kórinip turady. Men ol kisini kórgen saıyn oıymnan jazýshy Muhtar Maǵaýınniń «Ábdiǵapar seri» atty áńgimesi shyq­paıdy. Halqymyzdyń ǵaja­ıyp serilik dástúrin ustaǵan kerim azamatty Keńes ókimeti ta­ban­ǵa salyp, taptaıdy. Sonda bas ke­ıipkerdiń: «Biz Aqan bola alma­dyq. Sán-saltanat quryp júre almadyq», dep kókiregi muńǵa tolady. Asylbolat aǵanyń da jany Ábdiǵapar serimen uqsas. Báribir, ol kisi sahnada ǵana emes, ómirde de Bekejan − bolmysty tulǵa ekendigin túsinesiz!