“TО́L TOIY” JAŃǴYRYP JATYR

Erterekte ulylar elinde jyl saıyn eńbek merekesi retinde – “Tól toıy”, al aýyl men meke­me­ler arasynda óner men mádenıet deńgeıin tarazyǵa salyp, baǵasyn beretin “Sovhozdar kúni” ótkizilip jatatyn. О́kinishke qaraı, aýdan boıynsha sovhozdar taratylǵan soń munyń alǵashqysy eskerýsiz qalǵan. Al sońǵysynyń endigi jerde “Aýyl kúni” retinde áli de jalǵasyn taýyp kele jatqany ras. Ulylar elinde Qasqabulaq degen irgeli aýyl bar. Osy óńirde, naq­tylap aıtsaq syrt Qasqabulaqta hakim Abaı, al Bórlide ǵulama ja­zýshy Muhtar Áýezov ómirge kelgen. Arýaq qoldaǵan qasıetti mekenniń arǵy zamanda da, bergi kezeńde de sonshalyqty júdep-jadaǵanyn kórgen emespiz. Sonyń dálelindeı, burynyraqta kemeńger jazýshy atyndaǵy sharýashylyq respýblı­ka­lyq, qala berdi odaqtyq jarys­tardyń kósh basynan tabylsa, al sovhozdar taratylǵannan keıingi jerde de bul eldiń kúıisi kete qoı­ǵan joq. Iаǵnı, sovhozdyń burynǵy isker basshysy Amantaı Muqataev sharýashylyqtyń shańyraǵyn shaıqaltpaı ustap qala bildi. So­laı­sha munda jekeshelendirý qaısybir jerlerdegideı emes, ret-jónimen júzege asyryldy. Endi, mine, sol berekeli elde merekeli jaǵdaı qalyptasyp otyr. Iаǵnı, munda sońǵy tórt jyldan beri turaqty túrde tól toıy ótkizilip keledi. Bıylǵy sharýaǵa qolaısyz qysqa qaramastan bul óńirde orta eseppen ár júz saýlyq­tan 110-nan qozy alyndy. Bir qarasań, jekeniń malyn sanap qaıtemiz degen oıǵa kelesiń. Biraq el baılyǵy osyndaı jeke men­shik­ten quralatyndyǵyn nege esker­meımiz? Endeshe, bul aıtatyny joq erekshe jetistik. Sol sebepten de bolar, bıylǵy tól toıy Qasqabulaqta taǵy da dúrkirep ótip, ulttyq oıyndarmen órnektelip jatty. Ádettegideı jeńimpaz sharýa qojalyǵyna kóshpeli kók baıraq tabystaldy. Kelesi tól toıyn ótkizý burynǵy kelisim boıynsha jeńimpaz sharýa qojalyǵyna tabystaldy. Mine, osyndaı ıgilikti sharýa basqa da aýyldarda juǵysty bolyp jatsa, kánekı! Dáýlet SEISENULY, Abaı aýdany, Shyǵys Qazaqstan oblysy.