Medısına • 27 Sáýir, 2022

Bilikti hırýrgke arnalǵan jıyn ótti

290 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Bar ǵumyryn balalar saýlyǵyna arnap, dárigerlik ǵumyrynda 10 myńnan asa operasııa jasap, myńdaǵan balanyń ómirine arasha túsken altyn qoldy dáriger Nurlan Ahparovty medısına salasynda bilmeıtin adam kemde-kem. Ol – operasııanyń 21 túrin Qazaqstanda alǵash ret engizgen novator-ǵalym. Búginde halyqaralyq dárejedegi ǵalymnyń shákirtteri balalar dárigeri bolyp qyzmet etip júr.

Bilikti hırýrgke arnalǵan jıyn ótti

Bıylǵy jas pedıatrlardyń konferensııasy elimizge belgili balalar hırýrgi, altyn qoldy dáriger, Pedıatrııa jáne ba­la­lar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń hı­rýrgııa bóliminiń meńgerýshisi, medısına ǵylymdarynyń doktory, AQSh-tyń Sın­sınnatı klınıkasynyń qurmetti pro­fes­sory, Eýropa jaratylystaný ǵy­lym­dary akademııasynyń akademıgi Nurlan Ahparovty eske alý qurmetine arnaldy. О́kinishke qaraı, dárigerdiń 2021 jyldyń qazan aıynda mezgilsiz qaıtys bolýy medısına qaýymdastyǵy úshin orny tolmas qaza boldy.

Konferensııaǵa TMD, Qazaqstan jáne shetelderden 100-den asa jas pedıatr men balalar hırýrg-dárigeri qatysty. Basqosý oflaın jáne onlaın túrinde ótti.

Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵy­lymı ortalyǵynyń basshysy Rıza Boran­baeva Nurlan Nurkınulynyń hırýrgııa bóliminiń alǵashqy ujymyn ózi quryp, ortalyqta balalar hırýrgııasy salasyn damytýǵa zor úles qosqanyn atap ótti. «Ol 10 myńnan asa operasııa jasap, myńdaǵan balanyń ómirin alyp qaldy, eń aýyr, kúrdeli operasııalardy jasady. Dárigerdi elimizdiń ár aımaǵynan arnaıy izdep kele­tin. Ol balalardy emdeýmen qatar, bilim men ǵylymǵa erekshe nazar aýdardy. Ǵylym reıtıngisi boıynsha hırýrgııa bólimi uzaq jyldardan beri tek birinshi orynda turdy. Jańa ǵylymı tyń ıdeıalardyń generatory, jańashyldyqqa umtylǵan jarqyn da daryndy tulǵa boldy. Birneshe býyn bilikti hırýrgterdi, myqty mamandardy tárbıelep shyǵardy. Onyń kópshiligi búginde joǵary basshylyq laýazymda qyzmet isteıdi. Orta­lyqta N.Ahparov mektebiniń negizi qalan­ǵan», dep atap ótti.

Is-shara barysynda kóp jyl qyzmettes bolǵan áriptesteri men shákirtteri jyly este­lik­terimen bólisti. Áriptesi, Aqtaý ob­lys­tyq kópbeıindi balalar aýrýha­nasynyń balalar hırýrgııasy bóliminiń meńgerýshisi Sultanbek Tumashev N.Nurkınuly shynynda altyn qoldy dáriger, altyn adam, kóńili darqan, peıili taza, adamgershiligi mol, naǵyz zııaly bolǵanyn eske aldy. «О́z isine degen uqyptylyǵy men adaldyǵynyń arqasynda áriptesteri arasynda asa bedeldi, abyroıly boldy. Ol óz isiniń bilgiri, jumysyna qaltqysyz berilgen, ýaqytpen sanaspaıtyn edi. Qashan habarlassań da, kún-túnge qaramastan kómek qolyn sozýǵa ázir turatyn naǵyz balalar janashyry bolatyn. Túngi úshte habarlassań da, telefonyn kóteretin. Kópjyldyq tájirıbesin de jas mamandarǵa úıretýden áste jalyqpaı ótti. Nurlan Nurkınuly 2021 jyly bizdiń ótinishimizben Aqtaýǵa kelip sheberlik sabaǵyn ótkizgeni esimizde máńgi qalady. Birge eki balaǵa kúr­deli operasııa jasadyq. Sol jyly sońǵy ret kóretinimdi kim oılaǵan. Biz úshin aýyr qaza boldy, áli sene alar emespiz. Kózi tiri bolǵanda áli qanshama balaǵa kómegi tıer edi. Átteń, beınetiniń zeınetin kórer shaǵynda ómirden ótkeni ókinishti-aq», deıdi.

«Biz 30 jyldan asa birge jumys istedik. Men ǵylym boıynsha dırektor orynbasary qyzmetin atqarǵan jyldary ol kandıdattyq jáne doktorlyq dıssertasııasyn qorǵady. Búkil zertteýler men operasııalardy ózi jasady. Nurlan Nurkınulynyń arqasynda hırýrgııa bólimi bedeldi bólimge aınaldy. Ol jaýapkershiligi mol, óz isine adal, kóńili darqan, júregi taza, keńpeıil jan edi. Tárbıesi men mádenıettiliginiń arqasynda dárigerlerdiń aǵa býynyna da, jas býynǵa da erekshe qurmetpen, iltıpatpen qaraıtyn. О́ziniń bar bilgenin jastarǵa úıretýden jalyqpaıtyn. Búginde onyń shákirtteri barlyq hırýrgııalyq em-domdy meńgergen. Ol akademık Kamal Sárýarulynyń súıikti shákirti edi, maǵan baýyrymdaı boldy, únemi qamqorlyǵyn, qurmetin kórsetip júretin», dep eske alady Pedıatrııa ortalyǵynyń professory, onkogematolog dáriger Kúlán Omarova.

Osymen besinshi jyl qatarynan ótken konferensııanyń basty maqsaty – jas ǵa­lym­dardyń ǵylymı áleýetin arttyrý, pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy sala­syn­daǵy ózekti máselelerdi kóterý, damýy men keleshegin saralaý, pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy salasyndaǵy ınnovasııalar boıynsha jas ǵalymdar arasynda tyǵyz halyqaralyq qarym-qatynas ornatý, jas mamandardy ǵylymmen aınalysýǵa shaqyrý.

Nurlan Nurkınuly medısına salasynda 40 jyldan astam ýaqyt qyzmet etse, onyń 28 jylyn Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵyna arnap, 1994 jyldan bastap balalar hırýrgııasy bóliminiń meńgerýshisi qyzmetin abyroımen atqardy. Osy arada hırýrgııa bólimi 1994 jyly akademık Kamal Ormantaevtyń jetekshiligimen ashyl­ǵanyn, Kamal Sárýaruly Nurlan Nurkınulyn bólim basshysy etip ózi ta­ǵa­ıyn­daǵanyn eske ala ketý kerek. Ol árip­­­­­­testeriniń arasynda alǵashqylardyń qa­­­ta­rynda jalpy hırýrgııa men balalar ko­loproktologııasy boıynsha AQSh-ta ar­naıy kýrstan ótip, Reseı qalalarynda «Garmonık» ýltradybystyq skalpeldi meńgerý men laporoskopııalyq hırýrgııadan dáris aldy. Amerıkadan keıin qoly jeńil hırýrg Qazaqstanda tuńǵysh ret anorektaldy malformasııa aqaýlary bar (ish qýysy músheleriniń qatersiz jáne qaterli isikteri) balalarǵa arnalǵan jańa operasııa jasaý túrin Pedıatrııa ortalyǵynda ǵana emes, elimizdiń barlyq oblysyna engizdi. Reseıde mundaı operasııa túri bir jarym jyldan keıin ǵana engizilgen.

Halyqaralyq deńgeıde ótken konferensııada pedıatrııa jáne hırýrgııa salasynyń barlyq qyryn, ózekti máselelerin qam­tıtyn 100-den astam ǵylymı joba men baıandama usynyldy. Ǵylymı jobalardy pedıatrııa jáne hırýrgııa salasynyń bilikti mamandarynan quralǵan qazylar alqasy saralady. Konferensııa sońynda usynylǵan jumystar «Úzdik baıandama», «Úzdik maqala», «Úzdik posterlik baıandama» atalymdary boıynsha anyqtalyp, arnaıy dıplomdarmen marapattaldy. Al úzdik baıandamalar men ǵylymı maqalalar «Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy» ǵylymı jýrnalynda jarııalanady.

Halyqaralyq jıyn aıasynda Nurlan Nurkınulynyń qurmetine eskertkish taqta ashylýyn áriptesteri onyń otandyq ǵylym men bilimge, medısına salasyna qosqan zor úlesine degen izettiń jarqyn kórinisi dep qabyldady.