Respýblıkalyq pándik olımpıadanyń tórtinshi qorytyndy kezeńinde aımaqtyq Ustudy ortalyqtarynda óńirlerdiń eń úzdik oqýshylary bilimin elektrondy formatta tarazylady. «Bir qatysýshy – bir kompıýter – bir kamera» qaǵıdasy boıynsha barlyq oblys ortalyǵy men Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalasynda ótken olımpıadaǵa respýblıkanyń ár óńirindegi 679 bilim beretin uıymnan 2 044 oqýshy qatysty.
Ashyqtyq pen akademııalyq ádildikti saqtaý maqsatynda olımpıadanyń barysy beınebaqylaý júıesimen qamtamasyz etildi.
Qatysýshylar 2 týrda klassıkalyq olımpıadalyq tapsyrmany oryndady. Iаǵnı ár olımpıadashy oqylyq.kz platformasyndaǵy jeke kabınetine kirip, teorııalyq jáne praktıkalyq tapsyrmalar boıynsha bilimin synady. Olımpıada qorytyndysynda 919 qatysýshy júldeli orynnan kórindi. Taldaıtyn bolsaq, olımpıadashylardyń 183-i altyn, 274-i kúmis jáne 462-si qola medalǵa ıe boldy. Nátıjesinde, medaldar sany men sapa koeffısentin eskere otyryp bilim beretin uıymdardyń reıtıngisi túzildi. Osydan pándik olımpıada bilim berý salasynyń sapasyna tikeleı áser etetinin kórýge bolady.
Reıtıngisi qalaı shyǵarylady? Soǵan toqtalsaq. Ár komandanyń medal sapasyn onyń qatysýshylarynyń jalpy sanyna qatysty kórsetedi jáne formýlasy boıynsha esepteledi (Ko=altyn*3 upaı+ kúmis*2+qola*1 upaı). Bul boıynsha eń joǵarǵy kórsetkishti «NZM» DBBU kórsetti. Olardyń tálimgerleri 29 altyn, 44 kúmis jáne 42 qola medal jeńip aldy. Odan keıingi pozısııada 16 altyn, 27 kúmis jáne 44 qola medal jeńip alǵan Almaty qalasy jáne 13 altyn, 19 kúmis jáne 27 qola medal alǵan Aqtóbe oblysynyń komandasy kórindi.
Olımpıadanyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstandaǵy eń úzdik 100 mekteptiń reıtıngisi jasaldy. Reıtıng bilim berý uıymdarynyń Olımpıadadaǵy kórsetkishteriniń sapasyn eskere otyryp qurastyryldy jáne arnaıy formýla (KaSh= altyn * 3 upaı + kúmis *2 + qola *1 upaı) boıynsha esepteldi. «Respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebi» KeAQ Almaty qalasy boıynsha fılıaly (10 altyn, 9 kúmis jáne 19 qola medal) úzdik olımpıadalyq mektep bolyp tanyldy.
Endi aldaǵy úlken mindet – respýblıkalyq pán olımpıadasynyń júldegerlerin jınap, oqý-jattyǵý jıynyn ótkizip, sonyń nátıjesinde shetelde bedeldi ıntellektýaldy olımpıadalarda eldiń namysyn qorǵaıtyn úzdikterin iriktep alý. Iаǵnı Qazaqstan ulttyq komandasyn jasaqtaý.
Qazaqstandyq bilimpazdar eldiń namysyn abyroımen qorǵaıdy, oǵan memlekettik deńgeıde jasalatyn jaǵdaılar kúsh-jiger beredi dep oılaımyn. О́zderińiz biletindeı, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha halyqaralyq zııatkerlik olımpıadalardyń jeńimpazdary birjolǵy aqshalaı syıaqy taǵaıyndaý jáne konkýrsqa qatyspaı-aq joǵary oqý oryndaryna túsý úshin grant berý zańnamalyq túrde retteledi. Búginde Parlament Sanatynyń qaraýynda.
Zań jobasyna sáıkes Halyqaralyq olımpıada júldegerlerin yntalandyrý jáne qoldaý úshin altyn medal ıegerlerine 1 500 AEK, kúmiske – 1 myń AEK, qolaǵa 500 AEK kóleminde syıaqy taǵaıyndaý josparlanyp otyr.
Ozyq oqýshylardy daıarlaǵan muǵalimderdi moraldyq jáne materıaldyq turǵydan yntalandyrý maqsatynda Halyqaralyq olımpıadada altyn medal ıegerin daıyndaǵan ustaz 150 AEK, kúmis medal – 100 AEK, qola medal 50 AEK kóleminde syıaqy qarastyrylyp otyr.
Odan bólek, «Pedagog mártebesi týraly» zańnyń 9-baby 3-tarmaǵynda: «Jergilikti atqarýshy organdar birjolǵy syıaqy tóleı otyryp nemese onsyz, jergilikti erekshelik belgileri men qurmetti ataqtardy taǵaıyndaý jáne yntalandyrýdyń ózge de nysandary arqyly, onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynda belgilengen merekelik kúnderge oraı pedagogterdi kótermeleýdiń qosymsha sharalaryn belgileýge quqyly», delingen.
Munyń bári halyqaralyq pándik olımpıadanyń júldegerlerine jáne olardy daıyndaıtyn ustazdarǵa úlken qoldaý ekeni anyq.
Adamı kapıtaldyń deńgeıin kórsetetin halyqaralyq pándik olımpıadalarda eldiń bilimpazdary daralanýyna jan-jaqty jaǵdaı jasaı beremiz.
Tımýr NURKEShOV,
«Daryn» respýblıkalyq
ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń dırektory
