Qazaqstan • 29 Sáýir, 2022

Ketkender qaıtyp keledi

356 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Tirligi men birligi jarasqan qazaq eli kisi balasyn kókire­ginen keri ıtermegeni qart tarıh paraqtarynda hattaýly tur. Qaıta náýbet jyldarynda, stalındik repressııa ke­zinde jer aýdarylyp kelgen ózge ult ókilderin baýyryna ba­syp, meıirin tókkenin tarıh paraqtarynan jaqsy bilemiz.

Ketkender qaıtyp keledi

О́zge elden kelgender qaı kezde de qazaqtardyń ózekten teppegenin aıtýdan sharshaǵan emes. Olar jyl saıyn kóńili baladaı rııasyz, peıi­li darhan daladaı keń qazaq hal­qyna shyn kóńilden shyqqan alǵys­­taryn jaýdyryp-aq jatady. Sartap dala, jýsandy qyrdan baqy­tyn tapqandardyń qarasy qalyń. Tipti jyl ótken saıyn eselenip te keledi.   

Ýaqytynda kóptegen ózge ult ókil­deri es jıyp, etek jınaǵan soń tarıhı otandaryna oralýǵa nıetti boldy. Babalarynyń kindik qany tam­ǵan ólkege aıaq basqylary kelgendikten bolar, olardyń biri Germanııa, Grekııa, Iz­raıl, Reseı, Ýkraına dep shekara asty, jańa ómirge qadam bas­ty. Alaıda Qazaqstannyń baıtaq dalasyndaǵy erkin­dik pen eldiń aq adal nıetin ańsaǵan talaı otbasy keri oraldy. Áıteýir kókiregin saǵy­nysh taby sarǵaıtty ma, álde baıyrǵy Otanyndaǵy ekonomıkalyq jaǵdaılar áser etti me, áleýmettik máse­leler mezi etti me, ol ja­ǵyn kim bilsin?! Belgilisi, kósh kerýeniniń beti keri bu­ryldy. Qazaqstanǵa qaıta oralǵandardyń sany ýaqyt ótken saıyn arta túskenin statıstıkalyq derek­ter de aıqyndap tur.

Shyraıly Shymkent sha­haryn meken etken Ionıs Sıdı­ropýloǵa táýel­­sizdiktiń al­ǵash­qy jyldary ońaı bol­maǵan kórinedi. Ol tarıhı Otany – Ellada eline kóshýge bel baı­laıdy. Alaıda arada kóp ýa­qyt ótpeı, Qazaqstan­ǵa qaıta oralǵandy maqul kóredi.

– Men Qazaqstanǵa jaǵ­daıdy baı­qap kóreıin, eldegi ahýaldy barla­ıyn degen nıetpen, baqaı eseppen qaıta oralǵan joqpyn. Sheteldi kez­gennen de kádimgideı shar­shaısyń. Ony ózim aıqyn sezin­dim. Kóp adamdar aıtyp, izdep júrgen ertegidegideı tátti ómirdi shyn mánisinde ol jaqtan taba bermeısiń. Bul dáleldeýdi qajet etpeıtin aksıoma ispetti. О́zimniń bo­lashaǵymdy Qazaqstanmen baılanystyramyn. Nege deseńiz, bul – meniń Otanym. Balalarymdy ósirip, qazaq dalasynda tárbıelegendi, olar­dyń osynda turǵanyn, osynda jetilgenin rasynda da maqul kóremin, – deıdi ol.

Derekterge súıensek, keıingi jyl­dary shetelden myń­­daǵan ózge ult ókili Qa­­zaq­stanǵa kóship kelgen eken. Olardyń barlyǵy da ýaq­tyly Qazaqstannyń azamat­ty­ǵyn alyp, tir­likterin bastaýǵa nıettengen. Kóship ke­lýshilerdiń qatarynda ýkraın, orys, ázerbaıjan ul­ty ókilderiniń úles sal­maǵy basym. Elge qaıta oral­ǵandardyń deni Qostanaı, Almaty, Mańǵystaý oblys­tary men Almaty qalasyna qonystanǵandy jón kóredi. Baıqaǵanymyz, tarıhı otandaryna oralǵandardyń basym kópshiligi Qazaqstanda­ǵy baýyrmaldyqty, meıir­bandyqty qatty ańsaıdy. Ony ózderi jıi aıtyp ta júr. Eń bastysy olar eldegi ty­nyshtyqty maq­tan tutady. Birlik ústemdik qurǵan elde berekeniń ornaıtynyna degen senimderi zor.

Joǵaryda biz áńgimege arqaý etken Ionıs Sıdıro­pýlo babalary­nyń tabanynyń taby qalǵan elge baryp, onda 19 jyl ómir súripti. Túsingen­ge 19 jyl az ýaqyt emes. Ellada elinde júrgenimen, onyń Qa­zaqstanǵa, Ońtústiktegi shyraıly sha­har Shymkentke ańsary aýa bergen. Ol álbette, óz sózinde turaqtylyq pen eldegi tatýlyq, tynyshtyq ataý­ly qasterli uǵymdardy qatty baǵa­laıtynyn tiline tıek etti. Onyń kókiregindegi Qazaqstanǵa degen sa­ǵy­­nysh keri qaıtýyna sep bolǵan sy­ńaıly. Qansha degenmen qazaq halqyna baýyr basty, tonnyń ishki baýyndaı ara­lasty, syılasty. Sol syılastyq Grekııa asqan azamattyń Shymkentke kelip, tirligin tikteýine túrtki bol­ǵany anyq.

Sońǵy jańalyqtar