Astana Nub IT-startaptar halyqaralyq tehnoparki alańynda Demo Day sheńberinde muǵalimderge arnalǵan onlaın-bilim berý baǵdarlamasy jáne turaqty damý maqsattaryna qol jetkizý úshin bilim men ınfraqurylymǵa teń qoljetimdilikti qamtamasyz etýge yqpal etetin tabysty startap-jobalar usynyldy. Jobalardyń biri – qozǵalysy shekteýli jáne erekshe qajettilikteri bar adamdar úshin qoǵamdyq nysandardyń qoljetimdiligin kórsetetin «Qoljetimdi Qazaqstan» saıty men qosymshasy.
Álemge tanymal sıfrly qoǵamdyq ıgilik 2015 jyly Tandau Foundation qoǵamdyq qorynyń komandasy «Qoljetimdi Pavlodar» atty jobany bastaǵan kezde paıda bolǵan. Nátıjesinde, Pavlodar turǵyndarynda nysandy shertý arqyly onyń múgedektigi bar adamdar úshin qanshalyqty qoljetimdi ekendigin kórsetetin arnaıy karta paıda boldy. 2016 jyly bastama búkil Pavlodar oblysyn qamtydy. Al kelesi jyly oǵan Almaty oblysy qosylyp, joba «Qoljetimdi Qazaqstanǵa» aınaldy. BUU Balalar qorynyń (IýNISEF) jáne Astana Hub-tyń qoldaýymen búginde joba búkil el boıynsha 15 qoǵamdyq uıym men 500 eriktini biriktirip otyr. Al https://doskaz.kz/ kartasynda Qazaqstannyń 22 qalasyndaǵy 21 737 orynnyń qoljetimdiligi boıynsha aqparat kórsetilgen.
Kartany paıdalanýshylar qozǵalysy shekteýli jáne erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa (múgedektigi bar adamdar, arbadaǵy kishkentaı balalary bar ata-analar, qarttar, júkti áıelder, ýaqytsha jaraqattanǵan adamdar, 7 jasqa deıingi balalar) arnalǵan servısti paıdalaný arqyly barynsha qoljetimdi jáne qaýipsiz baǵytty josparlaı alady. Sondaı-aq tańdalǵan nysanǵa barý qanshalyqty qoljetimdi jáne qaýipsiz ekendigin bilýge múmkindik bar.
«Qoljetimdi Qazaqstan» BUU maquldaǵan Sıfrly qoǵamdyq ıgilikter alıansynyń tekserýinen ótip, búkil álemge qoljetimdi jahandyq ıgilikter tizilimine qosyldy. Mundaı tizimge qosylý jahandyq máselelerdi sheshýge múmkindik beretin ashyq jobalardyń kórinýin jáne tanymaldylyǵyn arttyrady. Sıfrly qoǵamdyq ıgilik ataný úshin jobalardyń barlyǵy tıisti standartqa sáıkes kelýi kerek. Bul olardyń ashyq bastapqy kod prınsıpterin ustanatynyna kepildik beredi. Tizilim «bir tereze» qaǵıdasy boıynsha jumys isteıdi. Iаǵnı ashyq sıfrly tehnologııalarǵa – qosymshalarǵa, derekterdi vızýaldaý quraldaryna, bilim berý baǵdarlamalaryna turaqty damý maqsattaryna tez qol jetkizý úshin tegin beıimdeý jáne paıdalaný jónindegi eń az talaptarmen qoldaný múmkindikterin beredi.
– Biz Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy sıfrly qoǵamdyq ıgiliktiń Qazaqstannyń jobasy bolǵanyna óte qýanyshtymyz. «Qoljetimdi Qazaqstan» asa mańyzdy maqsatty kózdeıdi. Iаǵnı qajettilikter men múmkindikterge qaramastan, barlyǵy úshin kedergisiz ortany qamtamasyz etý. Joba obektilerdi kartaǵa túsirip qana qoımaı, sonymen qatar múddelesterdiń úlken tobyn biriktiredi, balalar men múgedektigi bar adamdar úshin qoljetimdi jáne qaýipsiz ortany qamtamasyz etýdi ilgeriletedi. Kez kelgen uıym Tandau Foundation-ǵa júginip, óz nysanynda qoljetimdi jáne qaýipsiz ınfraqurylymdy qalaı qurý týraly keńes ala alady, – deıdi Qazaqstandaǵy IýNISEF ókiliniń orynbasary Letısııa Bazzı-Veıl.
IýNISEF pen Astana Hub-tyń taǵy bir birlesken jobasy – https://okoo.kz platformasynda iske qosylǵan ınklıýzıvti aralas bilim berý boıynsha muǵalimderge arnalǵan onlaın-kýrs. IýNISEF pen Astana Hub 2021 jyly júrgizgen saýaldamaǵa sáıkes, suralǵan on muǵalimniń tek tórteýi (40 paıyzy) ınklıýzıvti bilim berý boıynsha jalpy túsinikke ıe. Bul rette saýaldamaǵa qatysqan muǵalimderdiń basym kópshiligi (73 paıyzy) ınklıýzıvti bilim berý týraly óz saýattylyqtaryn arttyrǵysy keletinin málimdedi. Kem degende, árbir besinshi (27 paıyzy) muǵalim qashyqtan oqytýda qoldanylatyn baǵdarlamalar men qosymshalardyń múmkindikterin tolyq paıdalaný úshin bilimi men daǵdylary jetkiliksiz dep sanaıdy. Inklıýzıvti jáne aralas bilim berý salasyndaǵy muǵalimderdiń bilimi men daǵdylaryn arttyrý úshin IýNISEF Astana Hub-pen birlesip sıfrly ınklıýzıvti bilim berý kýrsyn ótkizip, Qazaqstannyń 11 óńirinen 11 myńnan astam muǵalimdi oqytyp shyǵardy. Kýrs barysynda muǵalimder erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalardy anyqtaý ádisteri boıynsha bilimderin molaıtyp, mektepte ınklıýzıvti orta qurýdyń jańa ádisteri, empatııa daǵdylary jáne onlaın-oqytý quraldarymen jumys isteý týraly bilim aldy. Qazirgi ýaqytta onlaın-kýrs muǵalimder úshin https://okoo.kz/ saıtynda qoljetimdi.
– Búgingi tańda IT-tehnologııalardy paıdalaný erekshe qajettilikteri bar balalar úshin bilimniń qoljetimdiligin arttyryp qana qoımaı, oqytý prosesin ınteraktıvti, jarqyn, qyzyqty, sapaly etedi. 2021 jyldyń jeltoqsanynda Astana Hub pen IýNISEF Qazaqstanda muǵalimderdi oqytý baǵdarlamasyn iske qosty jáne biz alǵashqy nátıjelerdi jarııalaýǵa daıynbyz. Biz úshin búkil eldegi muǵalimder bir jaǵynan qarapaıym jáne qoldanýǵa yńǵaıly, al ekinshi jaǵynan balalardy shynymen qyzyqtyrýǵa kómektesetin oqytý quraldaryn qoldanýdy úırenýi óte mańyzdy. Bizdińshe, zamanaýı tehnologııalar oqytýdyń barlyq qatysýshysyna prosesti jeńildetip qoldanylýǵa tıis, – deıdi Astana Hub-tyń bas dırektory Maǵjan Mádıev.
Eske sala keteıik, Sıfrly qoǵamdyq ıgilikter alıansy (Digital public Goods Alliance) – BUU Bas hatshysy maquldaǵan jáne sıfrlyq qoǵamdyq ıgilikterdi ashýǵa, ázirleýge, paıdalanýǵa jáne ınvestısııalaýǵa járdemdesý arqyly tabysy tómen jáne orta deńgeıdegi elderde turaqty damý salasyndaǵy maqsattarǵa qol jetkizýdi jedeldetýge baǵyttalǵan kópjaqty bastama.
