Kásip ashqysy kelgenderge kómek bolmaq

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev ótken jumada Ulttyq ınvestorlar keńesiniń otyrysyn ótkizip, onda otandyq kásipkerlikti damytýdyń ózekti máselelerin talqylaǵan bolatyn. Sol jıynda aıtylǵan Elbasy tapsyrmalaryna oraı senbi kúni Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti arnaıy brıfıng uıymdastyrdy. Oǵan Ulttyq kásipkerler palatasy basqarmasynyń tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov qatysty. Brıfıng barysynda Ulttyq kásipkerler palatasy tóraǵasy Prezıdenttiń bıznesti damytý baǵytyndaǵy tapsyrmalaryn oryndaý jospary 10 kún ishinde daıyn bolatynyn jetkizdi. «Bul josparǵa shuǵyl, taıaý 2-3 aıdyń ishinde sheshilýi tıis tapsyrmalar engiziledi. Jospar jobasy keshe О́ńirlik damý mınınstriginde qaraldy, qazir nobaıy bar»,  dedi ol. Bul rette arnaıy jumys toby qurylmaq. Oǵan Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Baqytjan Saǵyntaev jetekshilik jasaıdy. Jumys tobynyń quramynda kásipkerler de bolmaq. Is-sharalar jospary birinshi kezekte kásipkerlikti qoldaýǵa baǵyttalǵan barlyq baǵdarlamalardy qamtýy tıis. Bul baǵdarlamalardy toptastyrý úshin saralap, tekserý qajet,  dedi basqarma tóraǵasy. Sondaı-aq, osy aptada Al­ma­tyda kásipkerlermen úlken basqosý ótkizýdi josparlap otyr­ǵandyǵyn málimdegen A.Myr­zah­metov mundaı otyrys­tar barlyq óńirlerde jalǵa­syn tabatyndyǵyn aıtyp ótti. Onda keńes otyrysynda aı­tyl­ǵan Elbasy tapsyrmalary ká­sipkerlerge egjeı-tegjeı­l­i tú­sin­dirilip, jer-jerde talqylanady. Shaǵyn jáne orta bız­nesti damytý – Elbasynyń «Qa­zaqstan-2050» Strategııasyndaǵy basty min­detterdiń biri. Ká­sip­kerlikti damytý arqyly orta tapty,  aý­qat­tylar qataryn attyrýǵa múm­kindik bar. Iаǵnı, kásipkerlik ar­qyly el ekonomıkasyn kóterip, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa jol ashylmaq. Osyny meńzegen Ultt­yq kásipkerler palatasy bas­qarmasynyń tóraǵasy kásip­ker­likpen aınalysamyn degen barlyq azamattarǵa jaǵdaı jasaý basty mindetimiz deıdi. Bul jalpy bılik salasyndaǵylardyń, sondaı-aq, ózderi sııaqty memlekettik emes uıymdardyń negizgi ıdeologııasy, kúndelikti jumysynyń ózegi bolýy tıis. Budan ári Ulttyq palata tór­a­ǵasy Elbasynyń keńes otyrysynda bergen tapsyrmalaryna jeke-jeke toqtalyp, soǵan oraı qolǵa alynatyn is-sharalar legimen bólisti.  Onyń ishinde buqaralyq kásipkerlik, aýyldyq bıznesti damytý jáne dýaldy bilim berý júıesiniń negizinde kásiptik-teh­nıkalyq bilim berýdi damytý máse­lelerin keńinen áńgimeledi. Elbasynyń Ulttyq palataǵa júktegen taǵy bir tapsyrmasy aldaǵy EKSPO-2017 kórmesi nysan­darynyń qurylysyna qazaq­standyq bıznesti tartý boıynsha arnaıy baǵdarlama daıyndaý bolatyn. Osy baǵytta da palata birqatar is-sharany josparlap, búginde onyń keıbirin bastap ta ketkendigin aıtty. Sonymen qatar, A.Myrzahmetov óńirlik bıznesti damytý, óńirlik elektrondy kartany jasaý týraly baıan­dady. Aýyldyq bız­nesti damytýda búginde negizgi másele qarjy men kepildikke qoljetimdiliktiń bolmaýynda bolyp otyr, deıdi A.Myrzahmetov. Bul máselege taldaý jasaı kelip, Kásipkerler palatasy óz bıznesin ashýǵa nıeti barlar úshin Kepildendirý qoryn quryp, Túrkııadaǵy áriptesterdiń tájirıbesin paıdalanýdy usynyp otyr. A.Myrzahmetov toqtalǵan taǵy bir másele – keıbir óńirlik  she­neý­nikter bıznes ókilderimen kez­desýge, olardyń problemasyn talqylaýǵa moıyn burmaı otyrǵandyǵy. Onyń aıtýynsha, sheneýnikter bıznesmendermen kezdesýge ýaqyttary jetpeı­tin­dikterin aıtyp syltaýratýda. Biraq bul másele bolashaqta qatań baqylaýǵa alynbaq, tap­syr­many oryndamaǵandar tipti jazalanýy múmkin. Sebebi, bız­nesti damytý – Elbasynyń tike­leı baqylaýyndaǵy mańyzdy stra­tegııalyq mindet. Brıfıng barysynda A.Myr­zah­metov jýrnalıster tarapynan qoıylǵan kásip ashýǵa nıettengen adamdar úshin «Damý» qorynan sýbsıdııa alý nege qıyn degen suraqqa qatysty da pikirin bildirdi. «Damý óziniń paıdaly jumystaryn jasap ta jatyr. Biraq, ókinishke oraı, sońǵy 3-4 jylda damý ınstıtýttary damý emes, tek qana bir jerden aqshany alyp, ekinshi jerge salatyn, sonyń arasynda tapqan depozıtke ómir súretin ınstıtýt bolyp ketti. Ony jasyratyn eshnárse joq», dedi A.Myrzahmetov. Ol «Damý» qorynyń sýbsıdııanyń arqasynda 4 myńǵa jýyq kásipker óz bıznesin dóńgeletip otyrǵandyǵyn alǵa tarta kele, alaıda, bıznesin endi bastaǵysy kelgen kásipkerlerge qor qarjylaı kómek bere almaıtynyn aıtty. Sebebi, onyń sýbsıdııasy kásippen aınalysyp júrgenderdiń isin odan ári damytýǵa arnalǵan. Sondyqtan Ult­tyq kásipkerler palatasy kásibin endi bastaıtyn azamat­tarǵa qarjylaı qoldaý bildi­retin arnaıy qor qurý máselesin Úkimetke usynýda. Ol – joǵaryda atalǵan Kepildendirý qory. «Aldaǵy ýaqytta, Úkimetke óz usy­nystarymyzdy jetkizetin bola­myz. Bul bastama «Damý» qory­men, banktermen birge júzege asyrylmaq», dedi A.Myrzahmetov. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».