Shubartaý Shyńǵystaýdyń kúngeıinde

Osy oraıda ulylardyń besigi, máde­nıettiń altyn qaqpa esigi bolǵan buryn­ǵy Semeı óńirin qaıta túletip, onyń aýmaǵynda Abaı oblysyn qurý týraly baılam óńirdiń adamdaryn ǵana emes, barsha qazaq elin erekshe qýantqan tarıhı mańyzy bar jańalyq boldy. Iá, el Prezıdentiniń bul sheshimi kórmegendi kórip, totalıtarlyq júıeniń nebir sumdyǵyn basynan ótkergen óńirdiń adamdary úshin úlken rýhanı qoldaý boldy.

Semeı oblysy tarap, О́skemen óńiri­ne qosylyp, Shyǵys Qazaqstan obly­sy qurylǵanda ońtaılandyrýdyń ótkir qaı­shy­syna ilinip, qysqartylǵan aýdan­dardyń biri Shubartaý aýdany boldy. Ol shyǵysynda irgeles jatqan Aıagóz aýdanyna qosylǵan tusta onyń aýyldary jańa aýdan ortalyǵy Aıagóz qalasyna 350-400 shaqyrym qashyqtyqtan qatynaýyna týra keldi. Bul jaǵdaı sol kezde jurtshylyqqa ońaı soqpady. Bir ǵana jaǵdaıdy aı­taıyq. Máselen, bir japyraq anyqtama qaǵazyn alý úshin alystaǵy aýyldan aýdan ortalyǵyna sabylǵan jurt baryp-qaıtqan joly úshin 3-4 myń teńge aqsha tóleýine týra keldi. Oǵan barǵan sharýasy bitpeı qalǵan jaǵdaıda jatyn oryn men tamaǵyna ketetin taǵy da 2-3 myń teńgeni qosyńyz. Qolyndaǵy on shaqty qoı-eshkisi men tórt-bes iri qarasyna qarap otyrǵan qarapaıym halyq osyndaı qıyndyqtarǵa shydaı almaı ataqonys, týǵan aýyldaryn amalsyz tastap qalalarǵa kóshýge májbúr boldy. Sol kósh toqtasa endi toqtar degen oıdamyz.

Iá, Shubartaý – Shyńǵystaýdyń kún­geıin­degi óńirdiń ataýy. Bul óńirden de aıtýly adamdar shyqqan. Oǵan aqyn Abaı aıtqyshtyǵyn erekshe baǵalap, «Kereıdiń qyzyl jeli» ataǵan Begesh sheshen, Abaıdyń aqyn shákirtteriniń biri ánshi, kompozıtor Ýáıis Shondybaıuly, halyq aqyny Tóleý Kóbdikov, kórnekti kompozıtor Erkeǵalı Rahmadıev, qazaq ánshileriniń atasy Beken Jylysbaev, búginginiń Muhtary delinip júrgen qarymdy qalamger Muhtar Maǵaýın, aıtýly aqyn Nesipbek Aıtuly syndy el tanyǵan talanttardy tilge tıek etsek te jetkilikti.

Ońtaılandyrý jyldarynda tarap, Aıagóz aýdanyna qosylǵan bul óńirdegi aýdan­nyń burynǵy aty da Shubartaý. Onyń jeri qart Shyńǵystyń kúngeıindegi qońyr buırattardan bastalyp, soltústik batys bóliginiń bir sheti sonaý bir jyldarda atom jarylysynyń aýyr azabyn basynan ótkergen aıaýly meken Abyraly óńirine, odan batys pen ońtústik batysqa qaraı búgingi jáne burynǵy Qaraǵandy, Jezqazǵan oblystarynyń Aqtoǵaı, Qar­qaraly, Toqyraýyn, Balqash tárizdi óńirlerimen shektesedi. Al soltústigi uly aqyn atyndaǵy Abaı aýdanymen, shy­ǵysynda Aqshataý arqyly ejelgi Aıagóz jeri­men shendesip, ońtústik shyǵysy men tústiginde burynǵy Kókshe teńiz, qazirgi Bal­qash atalatyn aıdynǵa tireletin atyrapty alyp jatqan ulan dala – sol burynǵy Shubartaý atalǵan aýdanǵa tıesili jer. Kólemi 3,5 mln gektar jerdi qamtıtyn osynaý jortqan ańnyń tuıaǵy, ushqan qustyń qanaty talatyn Arqanyń sary dalasy – bir kezde tórt túlik malǵa óris, sol maldy baǵyp-qaǵyp, óz tóli esebinen ósirgen jurt­tyń qutty qonysy bolǵan baq meken, baısyn jer.

Jalpy, ońtaılandyrý, irilendirý ke­zinde halyq birshama alasapyran kún­­di bastan keshirdi. Sonyń saldarynan sergeldeńmen júrip, barymyzdy jo­ǵaltyp, baılyǵymyzdan aıyrylyp qalǵan jaǵdaıymyz bar. Ony nesine jasyramyz. Aıtalyq, adamdary týyp-ósken jerinen amalsyz basqa jaqqa qo­nys aýdarǵan aýyldardyń kóbi artyn­sha «bolashaǵy joq» aýyldar degen negiz­siz syltaýlar­men sypyra jabyl­dy. Onyń aıqyn da naqty mysalyn ońtaılandyrylyp, irilen­dirilgen aýdandar men aýyldardyń ómi­ri­nen kórýge bolady. Sóıtip, barymyz­dan aıyryldyq. Qanshama baspanalar qańyrap bos qaldy, qırap, búlindi. Múlde joıylyp ketkenderi de boldy. Máselen, bir kezderi 50 myń qoı, myńdap jylqy jáne iri qara ósken Jorǵa eldi mekeni tap osyndaı jaǵdaıdy bastan keshti.

Al endi sol kezderde kóshken halyq qaı­da bardy deısiz be? Olardyń birazy irilendirilgen aýdandardyń ortalyǵyna barǵanymen, basym kópshiligi Almaty, Astana sııaqty halyq qalyń shoǵyrlanǵan úlken qalalar men oblystardyń ortalyq­taryna aǵyldy. Osyndaı ishki ýrbanızasııa kezinde olardy ol jerlerde salýly tósek, salqyn úı kútip turǵan joq edi. Sonyń saldarynan azamattardyń kóbi bazar jaǵalady, amalsyz arba súıredi, júkshi jáne aýla sypyrýshy sııaqty densaýlyqqa zııan aýyr jumystardy atqardy. Al áıel­der qaýymy ala qapty arqalap jer óńirdi aralady. Endi bireýleri ony-muny, usaq-túıek, bákin-shúkin zattardy satyp alyp, tıyn qosyp qaıta saýdalap, mardymsyz birdeńe tabýmen aınalysty.

Shubartaý aýdanynyń aty bir kez­deri Odaq kólemine belgili bolyp, dań­qy alysqa ketken tustarda qol jetken tabystary men kórsetkishteri nazar aýdararlyq. Aıtalyq, 1970-1990 jyl­dardyń aralyǵynda Shubartaýdaǵy qoı sany 350-400 myń, iri qara 14-15 myń, jyl­qy 15-20 myń aralyǵynda bolǵanyn bilemiz. Aýdan sol jyldarda ár jyly memleketke jeke sek­tordy qospaǵanda 7-8 myń tonna qoı etin, 5-6 myń tonna sıyr etin, 2-2,5 myń ton­na jylqy etin tapsyryp otyrǵan. Bul degenińiz taratylǵan aýdandar qaıta qurylǵan jaǵdaıda egemen elimizdiń arzan da sapaly et ónimderiniń eksportyn anaǵurlym arttyrýyna úlken úles qosatynyn kórsetedi. Sondyqtan bizdiń el mundaı múmkindikterdi múltiksiz paıdalanýy kerek degen oıdamyz.

Sondaı-aq osy tusta keńes ókimetiniń otyzynshy jyldarynda Shubartaý óńi­rinde mal sanynyń qansha bolǵandyǵyn da jurt nazaryna usyna ketkendi jón kórdik. Bul rette naqty statıstıkaǵa súıene otyryp, el men jer jaıynda derekti kitap jazǵan Násti­lek Sámenbetov aǵamyzdyń jazbasyna úńilgen edik. Aýyldyń akademıgi deıtindeı kópti kórgen, kóp nárseni kóńilge túıgen, búginde seksenniń seńgirine shyǵyp «Aıagóz aýdanynyń qurmetti azamaty» atanyp otyrǵan shejire aǵamyzdyń aıtýynsha, baılardy jappaı kámpeskeleýden burynǵy 1930 jylǵy esep boıynsha Shubartaý óńirinde 336 973 myń qoı-eshki, 49 287 bas jylqy, 17 214 sıyr, 16 141 túıe bo­lypty. Bul sıfrdy Nástilek aǵamyz ǵana emes, 90 jastan asyp dúnıe salǵan, ǵumyr boıy esep-stat salasynda jumys istep, osy salany uzaq jyldar basqarǵan salıqaly qarııa Seısebaı Baýov aǵa da jazǵan. Seısekeń óziniń kórgen-bilgeni, basynan keshkeni jaıly jazǵan tamasha ǵumyrnamalyq kitabynda ol týraly arhıvten alynǵan naqty derekterdi oqyrman nazaryna usynǵan.

Shubartaý óńiri búginde kózden bul-bul ushqan oısylqaranyń ósip-óngen otany boldy degenge kim senedi. Burynnan qalǵan juqana bolsa kerek, alpysynshy jyldardyń aıaǵy, jetpisinshi jyldardyń basyna deıin kónekóz qarttardyń aıtýynsha, bul óńirde 350-400 basqa deıin túıe bolypty. Alaıda keńes ókimeti túıe túliginiń paıdasyna durys baǵa bermeý sebebinen onyń tuqymy túbirimen jo­ıylyp ketken. Áıtpese, Shubartaýdyń eńbekker halqy az shyǵynmen mol ónim óndirýge múmkindik beretin osy asa tıimdi túlikti búginge deıin ósirer edi. Amal ne, qazir oısylqaranyń otany bolǵan óńir­de emge dep izdeseń bir túıe tappaıtyn jaǵdaıǵa jettik. Jalpy, túıe malyn ósirýge bul óńir óte qolaıly ekenin astyn syzyp turyp aıtqymyz keledi. Bir sózben aıtqanda, Shubartaý aýdany qaıta qurylǵan jaǵdaıda osy óte tıimdi túlik túıe sharýashylyǵyn ósirýge de tamasha múmkindik týar edi. Oǵan jeri jartylaı shól jáne shóleıtti bolyp keletin óńirde qolaıly jaǵdaı bar. О́ıtkeni túıe maly súısinip jeıtin ashyly-tushyly kókpek pen ızen, baıalysh pen jantaq ósetin dalalar kóńilge osyndaı oılardy oraltady.

Árıne, maldy kóptep ósirý úshin sýdyń mol qory kerek. Jeri shól jáne shóleıtti aımaqqa jatady degenmen Shubartaý óńiri sonshalyqty sýsyz da jer emes. Aıtalyq, Shubartaýdyń jeriniń Abyraly, Aıagóz óńirlerimen shektesetin shyǵysy men batysyndaǵy eki kindik qazyǵy ispetti Qambardyń Kókshetaýyndaǵy Tulpar men Aqshataýmen shendesetin Sulýshoqy aralyǵynda, olarmen ortadaǵy qart Shyń­ǵystyń kúngeıindegi jerler­de jaǵa­sy jasyl quraq, bulqyna aq­qan bulaq­tar jeterlik. Bul óńirde jaz jaılaýda myńǵyrǵan tórt túlik maldyń meıirin qandyratyn sol tas bastaýlardan basqa kóktemde bulqyna, julqyna aǵatyn ondaǵan ózender, qar sýymen molaıyp jaz boıy jaǵasy kók shalǵyn bolyp jatatyn shaǵyn kólder men kólshikter de az emes. Oǵan dálel retinde Shubartaý jerindegi Espe, Sary, Daǵandy, Malkeldi, Babań, Qur, Qoryq, Baıqoshqar, Balqybek, Baqa­nas, Igilik, Arsalań, Kóksala, Búr­gen, Aıǵyz, Qýraıly ózenderi men Sandyq­tastaǵy Ittiń kóli tárizdi ondaǵan shaǵyn kólder men kólshikterdi aıtýǵa bolady.

Shubartaý buryn aýdan bolyp turǵan kezde kóktemde saı-saladan aqqan qar sýy­­men arnalary asyp-tolyp, jóńkile aǵatyn joǵarydaǵy ózenderdiń sýlaryn qolaıyna qaraı buryp, aldyn ala jasalǵan bógetter arqyly ózen jaǵa­laýlaryndaǵy jazyqtarǵa shyǵaryp, ony barynsha tıimdi paıdalanýǵa tyrysatyn. Sol sý jaıylǵan jerlerden qysqa qajetti mal azyǵynyń mol qoryn daıyndaıtyn. Máselen, Baqanas ózeniniń ón boıynda osyndaı ondaǵan bógetter men tospalardyń barlyǵy bizge málim. Ondaı isti tipti qýatty tehnıkalyq qu­ral­dar joq kezdiń ózinde qarapaıym qaıla, kúrekpen júzege asyrǵan eńbekker jurttyń erlik isine qaıran qalasyń. Mysaly, erterekte Barshatasqa taıaý tustan kanal qazyp, sýdy jetelep qyrǵa shyǵarǵan. Sol sýmen osy mańdaǵy 437 gekter jerge egin ekken. Ol jaıynda joǵaryda attary atalǵan aǵalarymyz jazǵan kitaptarda jaqsy aıtylady. Sol egin salǵan jerlerdegi atyzdar men aryqtardyń sulbasy búginge deıin taıǵa tańba basqandaı saırap jatyr. Al endi ózenniń «Qos aǵash» aýylynyń mańyndaǵy «Aqtoǵan» kanaly arqyly alynatyn sýmen búginge deıin osy óńirdegi turǵyndar qajetti mal azyǵyn daıyndaýda. Kóksala, Búrgen, Aıǵyz, Qýraıly sııaqty ózenderdiń boıyndaǵy topyraǵy qunarly jerlerden de sonaý bir jyldardaǵy egistikpen aınalysqan erlik isterdiń izin kórýge bolady.

Sonaý bir jyldary «Qoı sharýashyly­ǵy – jastardyń tól isi!» degen bastama kótergen aýdannyń eńbekker jurtshyly­ǵynyń ıgi isi kezinde laıyqty baǵasyn da aldy. Aıtalyq, oǵan deıin bir ǵana qa­ra­paıym eńbek adamy Ryzdyqbaı Tileý­berlın aqsaqal Sosıalıstik Eńbek Eri ataǵyn alǵan bolsa, shubartaýlyqtar bastama kótergen jyldarda ondaı eńbek maıtalmandarynyń qatary kóbeıe tústi. Sonyń biri alǵashqylardyń biri bolyp «Tulpar» atty qoı ósirýshi komsomol-jastar brıgadasyn uıymdastyryp, oǵan uzaq jyldar ustazdyq etken Janarbek Shúlenbaevtyń Sosıalıstik Eńbek Eri ata­ǵyna ıe bolyp, Memlekettik syı­lyq­­tyń laýreaty atanýy. Sondaı-aq «Altyn juldyz» qoı ósirýshi komsomol-jastar brıgadasyna jetekshilik etken Tileýqabyl О́mirbekovteı eńbek adamy da Sosıalıstik Eńbek Eri atan­dy. О́ıtkeni olar jáne olardyń zaman­­dastary ıen daladaǵy bir saryndy mal­shy ómirine úlken ózgeris, tyń jańa­lyqtar ákeldi. Mal baqqan qaýym­nyń zamanaýı úlgidegi mádenıetti ómirin qalyptastyrdy. Mal baǵýdaǵy ujymdyq eńbektiń artyqshylyǵyn kórsetti. Kóp kótergen júktiń jeńil eke­nin, kúsh toptastyrylǵan jerde kórset­kishterdiń arta túsetinin dáleldedi. Osyndaı eńbekteri úshin eńbekkerlerdiń taǵy bir toby laıyqty marapattarǵa ıe boldy. 3 adam Lenın ordenimen, 5 adam I jáne II dárejeli «Eńbek Dańqy», júzdegen adam Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» sııaqty taǵy basqa da ordender men «Eńbektegi erlikteri úshin» beri­letin ártúrli medaldardyń ıegeri atan­dy. Osy tusta ásirese 18 ben 20 jas­tyń ar jaq, ber jaǵyndaǵy ýyzdaı jas­­tardyń ataqtary jer jaryp, el qur­me­tine bólenýi. Mysaly, Sosıalıstik Eńbek Eri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Janarbek Shúlenbaev syndy eńbek maıtalmanynyń shákirti Tilek Yqsanov nebári 20 jasynda sol kezdegi eń joǵary marapattyń biri Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty atandy. Jákeńniń taǵy bir shákirti Raǵyna Ábilahatova «Qurmet belgisi» ordenin omyraýyna taqty. Taǵy bir qoı ósirýshi komsomol-jastar brıgadasynyń múshesi Zınat Sarmýrzına Berlınde ótken jastar men stýdentterdiń búkildúnıejúzilik festıvaline qatynasyp, laýreat atandy. Qoı baǵa júrip oı baqqan olar eńbek ete júrip joǵary bilim de aldy.

Al endi jastardyń eńbekke degen qul­shynysyn, patrıottyq sezimderin oıatyp, otan­súıgishtikke baýlyǵan Shubar­taý aý­dandyq komsomol uıymy sol jyldarda Eńbek Qyzyl Tý ordenimen mara­pattalǵan-dy. Osy komsomol uıymy­nyń birinshi basshysy bolǵan Tilek Sháká­rimuly Ahynov Mem­lekettik syılyqtyń laýreaty atandy. Mundaı ataqqa bastama kótergen aýdandy uzaq jyldar basqarǵan Shaımaǵambet Orazbekuly Maqashev aǵamyz da ıe bolǵan edi.

Mal sharýashylyǵynyń kóptegen úz­dikteri túrli sezderdiń delegaty, odaqtyq, respýblıkalyq, oblystyq keńes­terdiń depýtattary boldy. Odaqtyq jáne respýblıkalyq kórmelerdiń altyn, kúmis medaldarynyń ıegeri atandy. Ondaı qurmetke bólengen eńbek adamdary men bilikti basshylar júzdep sanalady. Solardyń biri – kezinde 55 myńnan asa qoı, myńnan asa jylqy jáne iri qara malyn ósirgen úlken sharýashylyqtyń basshysy bolǵan Bilis Kárimbekuly Ospanov. Ol asyl tuqymdy edilbaı qoıyn ósirýdegi kópjyldyq tájirıbesiniń negizinde óndiristen qol úzbeı júrip-aq aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń kandıdaty atandy. Eńbek Qyzyl Tý jáne «Qurmet belgisi ordenderin ıegeri boldy. Aýpartkomnyń ekinshi hatshysy, aýatkomnyń tóraǵasy, Jańa Semeı aýdanynyń ákimi bolyp, el isin ilgeri bastyrýǵa úles qosty.

О́tken jyldardyń tarıhyna zer sal­saq Shubartaý aýdanynyń eńbekker jurt­shylyǵy sol bir jyldarda qystamaǵa kiretin qyrýar malǵa qajetti jem-shóptiń jetkilikti qoryn ózderi týyp-ósken, qut-­bereke daryǵan qunarly daladan óndi­rip kelgendigin kóremiz. Sondaı-aq ár-jyly 30-35 myń gektar jerge ártúrli dándi daqyl egip, onyń ár gektarynan orta eseppen jyl saıyn 10-15 sentner astyq jınaýǵa jetisti. Qazirde sol egistik alqaptar qańbaq basqan, quıyn oınaǵan qula túz, qý medıenge aınalyp, elsiz-kúnsiz, qańyrap bos jatyr. Al iri­lendirilgen Aıagóz aýdanynda qazir jyl saıyn 8-10 myń gektar jerge astyq egi­le­di. Mine, bizdiń aýdandardy birine-birin qosýdan tapqan paıdamyz. Mundaı ba­dy­­raıyp turǵan keleńsiz kemshilikterdi ómir­­diń kez kelgen salasynan tabýǵa bolady.

Qazaqstandaǵy barlyq aýdandar sııaq­ty Shubartaý aýdany da 1928 jyly qu­rylǵan. Sodan beri eki ret taraǵan. Alǵashqysy, 1963-1965 jyldar­dyń aralyǵy. Ekinshi ret 1997 jyldyń mamyr aıynda taratylǵan. Ekeýinde de aýdannyń temir joldan shalǵaılyǵy, oblys ortalyǵynan alys ornalasqany bas­ty sebep bolǵan. Biz ótpeli kezeńde oryn alǵan ekinshi taralymdy durys deıik. О́ıtkeni ol táýelsizdigimizdiń taǵdyry ta­ra­zyǵa túskendeı qyl ústindegi kez edi. Ásirese elimizdiń soltústik oblystaryn­da turǵylyqty halyqtyń sany tym az bo­latyn. Al qazir jaǵdaı múlde basqasha. Eldiń ekonomıkasy nyǵaıdy, áleýeti art­ty. Qaladaǵy qandastarymyzdyń sa­ny kóbeıip, sapasy jaqsara tústi. Búgin­de osyndaı dáýleti tasyp, sáýleti art­qan elimizdiń bolashaǵymen alys-ja­qyn shetelderdiń qaı-qaısysy da sanasady. Osy oraıda barymyzdy baǵamdap, baı­lyǵymyzdy arttyratyn, qol jetken je­tis­tigimizdi ústemeleı túsetin ıgilikti is­­ter­ge batyl qadam basqanymyz durys de­­gen oıdamyz. Sonda ǵana El Prezıdenti Qa­sym-Jomart Kemeluly Toqaev myrza aıtyp júrgen Jańa Qazaqstandy qura alamyz.

Aýdan qaıta qurylǵan jaǵdaıda bu­rynǵy qurylystardyń negizgileriniń saqtalýy da bul maqsatty iske múmkindik beredi. Bul rette eldi mekenderdegi mal ósirý úshin irgesi betonmen bekemdelgen tas qoralar men mal bordaqylaý alań­darynyń murttary buzylmaǵan qal­pynda turǵandyǵyn aıtýymyz kerek. Olardy kóp shyǵynsyz-aq jeńil jón­dep, qatarǵa qosýǵa bolady. Al aýdan ortalyǵyndaǵy burynǵy ákimdik úıi, mektep, balabaqsha, aýrýhana, ishki ister bólimi sekildi mekemelerdiń ǵımarattary derlikteı saqtalǵan. Bul degenińiz aýdandy ashýǵa kóp qarjy ketpeıtindigin kórsetedi. Sondyqtan da el erteńin oılaǵan azamattar batyl qadamǵa barýǵa tıis. Sonda ǵana eldegi jumyssyzdyqtan, ol týdyratyn narazylyqtan qutylýǵa bolady.

Endi naryqtyq kezeńde kez kelgen aýdan ózin-ózi aqtaýy úshin tek qana aýyl­sha­rýashylyǵyn alǵa bastyrý men mal ónim­derin óndirýge ǵana qarap qal­­maýǵa tıis. Bul rette Shubartaý aý­danynyń eko­no­mıkasyn kóterýge múm­­kindik bere­t­in tabıǵı jerasty ba­ı­­­­­-
ly­­ǵynyń óńirde mol qory bar ekenin aıtqan jón. Máselen, munda álemde sırek kezesetin «Gavra» atalatyn qara tastyń mol qory bar. Sonymen qatar qyzyl, kók, aq tústi mramorlar, altyn men kúmis, jez ben mys, kómir men temir, tipti ýran jáne basqa da Mendeleev tablısasyndaǵy baılyqtyń túrleri jetkilikti. Aqbastaý, Qusmuryn, Jorǵa, Tasqora, Maılyshat, Muzbel, Shyryq, Emeltaý, Báıten, Qyzyl tas dep atalatyn jerlerdegi osy qazba baılyqtardy búginde jekemenshik shaǵyn óndiris oryndary óz betterinshe julmalap, paıdasyn kórýde. Olardyń memleketke zańdy túrde qanshalyqty salyq tóleıtin-tólemeıtindigi de belgisiz. Shubartaý aýdany ashylǵan jaǵdaıda olar bir júıege keler edi de turaqty túrde salyǵyn tólep aýdan bıýdjetine qyrýar qarjy túser edi.

Shubartaýdyń aýdan bolyp qury­lýy­na múmkindik beretin taǵy bir qolaı­ly jaǵdaı – bul óńirde buryn keń­shar ortalyqtary bolǵan toǵyz eldi mekenniń barlyǵy derlikteı bir kezdegi strategııalyq jaǵdaıǵa baılanys­ty salyn­ǵan úlken tasjoldyń boıynda jatqandyǵy. Qytaı halyq respýblıkasy men Nur-Sultandy Qara­ǵandy qalasy arqyly jalǵastyratyn Baq­ty men Maıqapshaǵaıdan shyǵatyn eń tóte jol osy óńirdi basyp ótedi. Ertisti ora­maı, Alataýdy aınalmaı júretin eń týra jol – osy. Biraq ony jóndeý nege ekeni belgisiz áli kúnge qolǵa alynbaı kele­di. Aýdan ashylsa jol da jóndeler, óńirge de, ómirge de óń kirer degen oıdamyz.

Minekı, biz osylaı ózimiz jaqsy biletin Shubartaý óńiriniń búgingi jáne burynǵy jaǵdaıyn jalpy oqyrman qaýymnyń, el basqarýǵa atsalysyp júrgen azamattardyń nazaryna usyn­ǵandy jón kórdik. Ondaǵy oıymyz el men jerdiń keleshegi úshin kerekti kún tártibindegi keleli máselege ún qosý. Árıne, bul jónindegi sońǵy sóz, soń­ǵy baılam – eldiń erteńin oılap júrgen azamattardyń enshisinde. Sol jaqsy­lardan jaqsy qoldaý kútemiz.

Aqash KО́KSEGEN,

Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi,

Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi