Reformanyń róli talqylandy

Otyrysqa qatysqan Qazaq­stannyń úkimettik emes uıym­darynyń ókilderi referendým ótkizý máselesi boıynsha óz kóz­qaras­taryn bildirdi. Sondaı-aq bılik tarmaqtary arasyndaǵy qaty­nastarda konstıtýsııalyq refor­manyń rólin, halyqtyń eldi basqarýǵa qatysýyn keńeı­týdi jáne azamattardyń konstı­tý­sııa­lyq quqyqtaryn qorǵaýdy kú­sheıtýdi talqylady. Is-shara «Qazaq­standyq qoǵamdyq damý ıns­tı­týty» KeAQ basqarma tór­aǵa­synyń keńesshisi Samat Nur­taza­nyń moderatorlyǵymen ótti.

Qazaqstannyń Azamattyq Alıansynyń Prezıdenti Baný Nurǵazıeva óz sózinde búgingi tańda basty mindet azamattardy Konstıtýsııaǵa ózgerister men túzetýler týraly habardar etý ekenine nazar aýdardy.

«Bul qarapaıym azamatqa ne beredi, ne ózgeredi, osyny túsiný óte mańyzdy. Konstıtýsııa Par­lamenttiń qabyldaýymen birneshe ret ózgeriske ushyrady. Bul zańdy prosess jáne mundaı tájirıbeni osy joly da qoldanýǵa bolatyn edi. Biraq qazirgi Memleket basshysy qabyldaǵan saıası qadamdardyń birizdiligi «halyq únine qulaq asatyn memleket» qaǵıdatymen kórinis tabady. Qasym-Jomart Toqaevqa halyqtyń pikirin estý mańyzdy. О́z azamattaryn tyń­daý, olardyń pikirin bilý bılik pen halyq arasyndaǵy qarym-qatynasta tereń senimge teń», dedi B.Nurǵazıeva.

Referendým ótkizý týraly jańalyqqa «Belsendi Azamat» qoǵamdyq qorynyń tóraǵasy Gamal Túzelbaev ta túsinikteme berdi. Onyń pikirinshe, eldiń ár­bir azamaty referendýmǵa qaty­sýdyń mańyzdylyǵyn sezinýge tıis. Sonymen qatar ol Úkimettiń atqarýshy bılik ınstıtýty retinde qańtar oqıǵalarynan keıin azamattardyń senimin qalpyna keltirýi kerek ekenin atap ótti.

«Árıne, qazir usynylyp otyr­ǵan Konstıtýsııaǵa engiziletin óz­gerister qoǵamdy odan ári demo­kratııalandyrýǵa, áleýmettik-ekonomıkalyq damý máselelerinde mem­lekettik organdardyń jaýap­kershiligin arttyrýǵa baǵyt­tal­ǵany qýantady. Eger qańtar oqıǵasynyń aýyr zardaptary bolmasa, Úkimettiń otstavkaǵa ketýi múmkin emes edi. О́kinishke qaraı, búginde Qazaqstan azamattary úkimettiń burynǵy quramy jol bergen áleýmettik-ekonomıkalyq máselelerdiń saldaryn áli de bas­tan keshýde. Satyp alý qabiletiniń tómendigi, kóleńkeli monopolııalar, reıderlik, alaıaqtyq, sybaılas jemqorlyq, eldegi taýarlarǵa túsiniksiz baǵa belgileý, jeke tur­ǵyn úı satyp alýǵa qol jetim­dilik­tiń tómen deńgeıi, zańna­madaǵy ol­qylyqtar. Demek Úki­met­ke zań kúshi bar ýaqytsha nor­matıvtik qu­qyqtyq aktilerdi óz jaýap­ker­shiligine alý quqyǵyn bere oty­ryp, azamattardyń quqyq­tary­na, bostandyqtary men min­det­teri­ne qatysty NQA-ny qoǵam­dyq tal­qylaý normalaryn elemeı, qaıta betpe-bet kelý qaýpi bar ekeni belgili boldy», dedi G.Túzelbaeva.

Halyqaralyq quqyq sala­syndaǵy sarapshy, SIM janyn­daǵy Qoǵamdyq keńestiń múshesi Lılııa Ispenbetova daýys berý­diń praktıkalyq másele­lerine toqtaldy. Sondaı-aq daýys berý ýchaskilerinde neni qaras­tyrý kerektigine ekpin berdi. Al Eurasian Expert Council Foundation qoǵamdyq qorynyń Pr­ezıdenti Shyńǵys Lepsibaev refe­rendýmnyń halyqtyń tike­leı zań shyǵarýyn bildiretin demo­kratııanyń mańyzdy ınstıtýty ekenin alǵa tartty.

«Bul – memleket jáne árbir aza­mattardyń mańyzdy sheshim­der qabyldaýda qoǵamnyń qaty­sýynyń bir tásili. Tulǵanyń qabyldaǵan sheshimi prosedýranyń nátıjesine áser etedi, sondyqtan da osy másele boıynsha onyń habardar bolǵany mańyzdy. Refe­rendýmnyń sharttary men tártibi tıisti elderdiń Konstıtýsııalary men zańdarymen retteledi», dedi Sh.Lepsibaev.

Otyrysqa qatysýshylar refe­ren­dýmdy ótkizý ıdeıasyn qoldap, Konstıtýsııaǵa engizi­letin túzetýler jobasy saıası ınstı­týttardyń qurylymdyq qaıta qurýyn qamtıtynyn atap ótti.