Ǵylym • 16 Mamyr, 2022

Aǵashtarǵa qaýipti bakterııany anyqtaıdy

503 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qazaqstandyq ǵalymdar aǵashtarǵa zııan keltiretin qaýipti bakterııany anyqtaýdyń jańa júıesin oılap tapty. Bul – aǵashtardyń DNQ-synda Erwinia amylovora bakterııasyn joǵary dáldik­pen anyqtaıtyn test-júıeler. Otandyq júıe sheteldik analogterden birneshe ese arzan jáne elimizdegi baǵbandarǵa qoljetimdi.

Aǵashtarǵa qaýipti bakterııany anyqtaıdy

Erwinia amylovora – jemis aǵashtarynda bakte­rııalyq kúıdirgini týdyratyn erekshe qaýipti qoz­dyrǵysh. Bakterııa ásirese alma men almurt aǵashtary úshin qaýipti jáne bar bolǵany eki maýsymnyń ishin­de baqshany jappaı búldirýi múmkin. Búginde bakterııalyq kúıiktiń taralyp ketken túrlerine tıimdi em joq, tek erte dıag­nostıkalaý arqyly ǵana onyń aldyn alýǵa bolady. Al endi ázirlengen LAMP dıagnostıkalyq júıesi jemis aǵashtaryn saqtaýǵa kómektesedi.

Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty M.Aıt­hojın atyndaǵy Molekýlalyq bıologııa jáne bıohımııa ınstıtýtynyń bıologi Nurbol Ǵalıaqparov: «Biz ázirlegen LAMP negizindegi bakterııalardy anyqtaýdyń jańa júıesi qazirgi kezde qoldanylatyn klassıka­lyq PTR-men salystyrǵanda 100-1000 ese sezimtal. Se­zim­taldyqtan basqa, PTR-den aıyrmashylyǵy – LAMP tehnologııasy qoldanýǵa yńǵaıly, dala jaǵdaılaryna ońaı beıimdeledi, sonymen qatar qymbat reagentter men jabdyqtardy qajet etpeıdi. Salystyrmaly túrde bakterııalyq kúıikti anyqtaýǵa arnalǵan bizdiń test-júıemizdiń bir synama quny 6 myń teńge, aǵylshyn zerthanasynda 31 myń teńge, shveısarııalyq zerthanada 57 myń teńge turady. Osy arzan test-júıelerdiń kómegimen ár baǵban erte dıagnostıkaǵa qol jetkize alady. Eger úı baqshalary ózdiginen qalyp qoısa, onda olar jabaıy alma aǵashtaryna juqtyrý qaýpi bar. Al elimizde jabaıy alma aǵashtarynyń nátıjesinde dúnıejúzilik mura sanalatyn Sıvers alma aǵashy ósedi, ony saqtaý kerek», deıdi.

Qazirgi ýaqytta M.Aıthojın Molekýlalyq bıologııa jáne bıohımııa ınstıtýtynyń ǵalymdary jabaıy alma aǵashtarynda Erwinia amylovora bakterııasyn anyqtaý boıynsha jumys júrgizip, bakterııalyq kúıiktiń taralýyn boldyrmaý, onyń ishinde jańa test-júıelerdi paıdalaný úshin praktıkalyq usynystar ázirlep jatyr.