Merekeli jyldyń mereıin asyrsaq

Merekeli jyldyń mereıin asyrsaq – deıdi «Qazaqstan-Kókshetaý» telearnasynyń dırektory Birjan SО́KTAI

Bıyl Aqmola óńiri úshin mereıli merekelerge toly jyl bolmaq. Atap aıtsaq, oblystyń qurylǵanyna 85, Kókshetaý qalasyna 190 jyl tolyp otyr. Sondaı-aq, osydan týra 60 jyl buryn dál osy aımaqqa tyń ıgerýshilerdiń alǵashqy legi aıaq basqan-dy. Jurtshylyq ózindik izi bar oqıǵany joǵary deńgeıde atap ótýdi josparlap otyr. Jergilikti BAQ betterinde óńirdiń ótkeni men búginin beıneleıtin kóptegen maqalalar jaryq kórip, ólke tarıhynan habardar etýde. «Qazaqstan» RTRK» AQ oblystyq fılıa­ly jýrnalısteriniń bul baǵyttaǵy umtylystary da kópshilik kóńilinen shyǵýda desek jarasady. «Qazaqstan-Kókshetaý» telearnasynyń qurylǵanyna bıyl 15 jyl tolýy jaýapkershilikti eseleı túskendeı. Osyǵan oraı, biz telearna dırektory Birjan SО́KTAIDY áńgimege tartýdy jón kórdik. – Birjan Sartbekuly, telearna tarıhy týraly tarqatyp aıtyp berseńiz. – Kókshe jerinde televızııa salasyn qurý jumystary ótken ǵasyrdyń alpysynshy jyldary qolǵa alynypty. Bastapqyda 2-3 mınýttyq jańalyqtar Buqpa taýynyń basyndaǵy stýdııadan taratylatyn bolǵan. Ara-tura konsertter berilip turypty. Alaıda, bul sharýa uzaqqa sozylmaı, 2-3 jyl ótken soń tirlik toqtap qalǵan. Odan keıin Kókshetaýdyń óz telearnasy elimiz táýelsizdik alǵan soń, 1992 jyly jumysyn bas­tady. Ol sol ýaqyttaǵy teleradıo­komıtettiń negizinde quryldy. Basshylyqqa sol kezde «Egemen Qazaqstan» gazetiniń menshikti tilshisi qyzmetin atqaryp kelgen Káribaı Musyrmanov tańdaldy. Mine, sodan bastap Kókshe jurty kók jáshikten aımaqtyń tynys-tirshiligimen keńinen tanysa bas­tady. Telearna ǵıma­raty qazirgi qala ákimdiginde or­nalasqan-dy. Tehnıkalyq jaraq­tandyrylýy jaqsy, myqty mamandar eńbek etti. Al 1999 jyly Kókshetaý qalasy Aqmola oblysynyń ortalyǵy bolyp aýystyrylǵan soń, jergilikti telearna «Qazaqstan» respýblıkalyq teleradıokorporasııasy quramyna kirdi. Alǵashynda, árıne, qıyn boldy, degenmen, birte-birte telearna óziniń turaqty kórermenin jınaı bastady. Sol jyldary uıymdastyrylǵan «Shabyt» festıvaliniń gran-prı báıgesin «Qazaqstan-Kókshetaý» ujymy jeńip aldy. Al 2006 jyly barlyq aýdan­darǵa arnaıy tolqyn taratqysh qurylǵylar qoıyldy. Buryn telearna efırin tek oblys orta­lyǵy men oǵan irgeles eldi mekender ǵana kóretin bolsa, bul jańashyldyqtyń arqasynda habar búkil aımaqqa taratyla bastady. Elektrondyq aqparattardyń mazmuny artyp, jýrnalıstik ónimniń sapasy jaqsardy. Aq­molalyq televızııanyń Kókshe­taýǵa qatysty qysqasha baıany osy. – Qazirgi telearnanyń ále­ýe­ti qandaı? Tehnıkalyq ja­raq­tandyrylýy, materıaldyq bazasy, efırge beriletin materıaldar sapasy jaıly ne aıtasyz? – Zaman aǵymynan kesh qalmaý bizdiń jumysymyzdyń basty qaǵıdaty. Kórermenge qajetti aqparatty jedel usyný úshin qazirgi ozyq tehnıka men tehnologııalardy paıdalaný ýaqyt talaby. Tek, ázirge bizdiń qoly­myzda bar qural-jabdyqtyń jaǵdaıy kóńilden shyqpaı otyr. Beıne kameralardyń basym bóligi eski, jumys barysynda paıdalanatyn kompıýterlerimiz de aýystyrýdy qajet etedi. Bul týraly «Qazaqstan» RTRK» AQ bas­­qarma tóraıymy Nurjan Mu­hamed­janovanyń fılıal jumysymen tanysýǵa arnaıy kelgen kezde kóńilin aýdarǵanbyz. Basshylyq qoldan keler kómekti aıamaýǵa ýáde etti. Bul máseleniń sheshilýi, árıne, bi­rinshi kezekte qazir jasap jatqan dúnıemizdiń sapasyn odan saıyn arttyrýǵa múmkindik beretin edi. Dál qazir bizdiń efırimizdegi «El mejesi 2050», «Arnaıy reportaj», «Press room», «Qalaı bolmaq?» jáne basqa da habarlar kórermender tarapynan úlken suranysqa ıe bolyp otyr. «Blog Post», «Torjestvennyı slýchaı», «Tanymal», balalarǵa arnalǵan «Qaıyrly tún, balaqaı» habarlary da óz aýdıtorııasyn tapqan baǵdarlamalar. «Kókshe tynysy» jańalyqtar qyzmeti jóninde áńgime múl­dem bólek. Bul habar bizdiń tirligimizdiń aınasy deýge bolady. Memlekettik saıasat, halyqtyń muń-muqtajy jaıyndaǵy ótkir materıaldar, jýrnalıstik zert­teýler, oqıǵalar, jalpy, óńirdegi soń­ǵy jańalyqtar jaıynda kórermen birinshi bizden biledi. Sondaı-aq, kó­keıkesti máselelerge arnalǵan «Aqı­qat alańy», «Tochka zrenııa» syndy tikeleı efırlerimiz barysyndaǵy tur­ǵyndar tarapynan keletin telefon qońyraýlarynyń kóptigi biz durys baǵytta kele jatqanymyzdy aıqyndaı tústi. Jáne bıyldan bastap biz aımaqtardyń arasynda alǵash bolyp resmı saıtymyzdy ashtyq. Efırimizden ótken barlyq jańalyq sol saıtqa salynady. Sonyń arqasynda, qazirgi aımaq tynysy jaıynda biz daıyndaǵan materıaldardy elimizdiń kez kelgen jerinen ǵalamtor jelisi arqyly kórýge bolady. Bul da bolsa bizdiń ýaqyt talabymen birge qadam basyp kele jatqanymyzdyń bir kórinisi. – Telearna jýrnalısteriniń bilimi men biligi qandaı, kadr máse­lesi men jas jýrnalısterdi tárbıe­leý jaıynda ne aıtar edińiz? – Televızııa salasynyń ár ónimi – ujymdyq jumystyń jemisi. Al, biz óz ujymymyzben maqtana alamyz. Arna qyzmetkerleri kóp jyldan beri osy salada eńbek etip kele jatqan tájirıbeli jýrnalıstermen qatar, televızııa álemine jańa qadam basqan jastardan turady. Ǵ.Áshkenova, J.Janaıdarov, Q.Muhametjanov, S.Álmusaev sekildi aldyńǵy býyn jýrnalısterdiń sońynan E.Elbergenov, D.Berikuly, N.Qa­jymuratov, S.Júsipova, S.Ydyrysova jáne taǵy basqa da talapty tolqyn ósip keledi. Bir qıyny, qazaq tildi jýrnalıster tapshy. Bul aımaqtaǵy JOO-da jýrnalısterdi daıarlaıtyn fakýltettiń joqtyǵynan bolyp otyr. Jastardyń barlyǵy Astanaǵa, bolmasa Almatyǵa baryp oqı almaıdy ǵoı. Sondyqtan, amal joq, ana tilin bala kezden boıyna sińire ósken qyz-jigitterdi úıretip, jumys istetip jatyrmyz. Al jalpy alǵanda, bizdegi jastardyń qarqyny jaqsy. Kez kelgen taqyrypqa jaza alatyndar barshylyq. Qanatyn bizde qataıtqan jastardyń birshamasy respýblıkalyq arnalarda jumys istep júr. – Birinshi basshy bolǵan soń, shyǵarmashylyqpen qatar, sharýa­shylyq jumystardy da she­shý qa­jettigi týyndaı­dy. Osyǵan oraı, sońǵy ýaqytta ne istelindi? Kele­shekke jospar­laryńyz qandaı? – Sońǵy bir jylda telearna tanymastaı bolyp ózgermese de, aýyz toltyryp aıtarlyqtaı sharýalar qolǵa alyndy. Qazirgi biz otyrǵan ǵımarat eski, sonaý 50-jyldary turǵyzylǵan eki qabatty keńse. Jumys jemisti bolý úshin ujymǵa qolaıly jaǵdaı jasaý kerektigin eskerip, jóndeý júrgizdik. Sonyń arqasynda jumys ornymyzdyń shyraıy kirip qaldy. Jýyq arada qurylys bastap, úsh qabatty qosymsha ǵımarat turǵyzsaq degen jospar bar. Onyń ishinde, jańa stýdııalar, dybys jazatyn, materıaldardy kórkemdep, montajdaıtyn bólmeler ornalasady. Tolyqtaı zamanaýı qural-jabdyqpen jaraqtandyratyn bolamyz. Bul rette oblystyq ákimdiktiń tarapynan kórsetilip otyrǵan qoldaýdy bólektep aıtqym keledi. Aımaq basshysy Qosman Aıtmuhametov bizdiń bul oıymyzdy quptap, bar kómegin beretinin jetkizdi. Buıyrsa, osy is bitse, telearna óz tarıhynda taǵy bir satyǵa kóteriledi dep bilemiz. Bul kórermen nazaryna usynylyp jatqan dúnıelerimizdi odan da sapaly ári kóńilden shyǵarlyq etip jasaýǵa sep bolatyny sózsiz. Al jalpy, jos­par kóp. Oıda júrgendi ret-retimen oryndaýǵa ujymymyzdyń kúsh-jigeri jetedi dep bilemin. Áńgimelesken Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». KО́KShETAÝ.