Ǵalym ǵıbraty

Zarqyn Taıshybaı 20 jyldan artyq SQÝ-da jýrnalıstıkany oqyp-úıretý, ólkeni zertteý, tarıhty tarazylaý, uly tulǵalarymyzdyń ómiri men isin zerdeleý salasynda jemisti eńbek etip keledi. Oǵan deıin ol E.Bóketov atyndaǵy QarMÝ-de ustazdyq etken. Alǵa qoıǵan baǵyty boıynsha 200-den artyq ǵylymı maqala, 12 oqý quralyn, 11 monografııa jarııalaǵan adam. Onyń zertteýleri qazaq halqynyń tarıhy men ádebıetinde óziniń óshpes izderin qaldyrǵan dańqty uldarynyń ulaǵatty is-áreketterin jaryqqa shyǵaryp, olardy ǵylymı aınalysqa engizip, jalpy kópshilikke, sonyń ishinde jastar men stýdentterge tanytýǵa baǵyttalǵan. Osy jumystardy júzege asyryp, uzaq jyldar boıy arhıvterdiń shańyn jutqan ol óziniń tabandylyǵy men kóregendik ıntýısııasynyń arqasynda ǵylym úshin tamasha jetistikterge qol jetkizdi. Eńbekteri abaıtaný sa­la­syn, Maǵjan Jumabaevtyń ómiri men shyǵarmashylyǵyn, qazaq jýr­nalıstıkasynyń HH ǵasyrdyń basyn­daǵy tarıhyn, Abylaı hannyń ómiri men is-áreketi boıynsha zertteý­lerdi tolyqtyrdy.

«Shákirtsiz ustaz tul» demekshi, shá­kirt tárbıeleý salasynda da ulan­ǵaıyr eńbekter atqaryp keledi. Onyń jan­­keshti belsendiliginiń arqasynda E.Bó­ketov atyndaǵy QarMÝ-de jáne M.Qozybaev atyndaǵy SQÝ-da jýrnalıs­tıka fa­kýltetteri ashyldy. Qazir onyń tú­lekteri elimizdiń túkpir-túkpirinde qo­ǵamdyq pikirdi qalyptastyrý, ha­lyqqa shynshyl aqparattar berý, ulttyq qundylyqtarymyzdy ulyqtaý salasy boıynsha jemisti eńbek etip júr. Jýrnalıster daıarlaýdaǵy qalyp­tastyrǵan mektebi búgingi kúni máýeli baqqa aınalyp, talaı myqty jýrna­lıster «Zarqynnyń shekpeninen shyq­qanbyz» dep ony oryndy maqtan etedi.

M.Qozybaev atyndaǵy SQÝ-dyń qabyrǵasynda ashylǵan etno-mádenı zertteýler ortalyǵynyń jumysyn da onyń esiminsiz kózge elestetý qıyn. Osy ortalyqta ol HVIII-HH ǵasyrlardaǵy ólkemizdiń shejiresi boıynsha tarıhı, etnografııalyq, antropologııalyq, onomastıkalyq keshendi zertteýler júrgizip keledi. Osy zertteýler boıynsha birneshe kitap jaryqqa shyqty. Bular ólkemizdiń keshendi tarıhyn bilýde izdenýshilerge, stýdent-jastarǵa taptyrmaıtyn derekter. Sóıtip ol Qazaqstan Respýblıkasynyń gýmanıtarlyq jáne qoǵamdyq ǵylym salasynda qajymaı-talmaı eńbektengendiginiń arqasynda óshpes iz qaldyryp otyr.

Mereıjas ıegerin oblys ákimi Qumar Aqsaqalovtyń atynan onyń orynbasary Ǵanı Nyǵymetov quttyqtap, «qaı jaǵynan alǵanda da Siz M.Qozybaev atyndaǵy SQÝ-dyń ǵana emes óńirimizdiń maqtanyshyna aınalǵan jansyz. Aqyn aıtpaqshy «Qyzyljardy kórgiń kelse – mine, osy» dep Sizdi aldymyzǵa salsaq eshkimnen uıalmaımyz», dep onyń arqasyna shapan japty. SQÝ rektory Erlan Sholanov Bilim jáne ǵylym mınıstrligi atynan «Ǵylymdy damytýda sińirgen eńbegi úshin» medalin taqty. Qaraǵandy oblysy delegasııa­syn bastap kelgen Amanat partııasy oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Bekzat Altynbek oblys ákimi Jeńis Qasymbektiń, Qarqaraly aýdanynyń ákimi Erlan Qusaıynnyń quttyqtaýlaryn jetkizip, abzal aǵa­nyń astyna at mingizdi. Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń tóraǵasy Seıitqazy Mataev óziniń quttyqtaýyn aıtyp, Zaqańa odaqtyń Altyn medalin tabys etti.

Quttyqtaýshylar arasynda Sol­tústik Qazaqstan oblystyq Arda­ger­­ler keńesiniń tóraǵasy Eskendir Eleý­sizov, Tarıh jáne etnologııa ınstı­týtynyń dırektory Zııabek Qabyl­dınov, Jazýshylar odaǵynyń hatshysy Dáýletkereı Kápuly, Túrkııadan Kastamoný ýnıversıtetiniń professory Orhon Sóılemez, «Saryarqa-aqparat» medıaholdınginiń dırektory Qambar Ahmet, QarMÝ rektorynyń atynan Qoılybaı Asanov, «Qazaqstan RTRK» AQ Aqmola fılıalynyń dırektory Erlan Atambaı jáne t.b. boldy.

Tústen keıin óz jumysyn jalǵas­tyrǵan konferensııada Zarqyn Taı­shybaıdyń jýrnalıstik, ǵalymdyq, ustazdyq, ólketanýshylyq qyrlaryn ashqan onnan artyq tanymdy, ta­ǵy­­­­l­ymdy baıandamalar oqyldy. О́zi­ne be­ril­gen sózde Zerkeń konfe­ren­sııa­ny uıymdastyrýshylarǵa já­ne kelgen qonaqtarǵa alǵysyn aıtty. Konferensııany júrgizgen tarıh ǵy­lymdarynyń doktory Aqmaral Yby­raeva oqylǵan baıandamalar jeke jınaq bolyp shyǵatynyn jetkizdi.

Petropavl