AITYSTAǴY QYZDARDYŃ GENERALY

“Men aıtysty Áselhan ar­qy­ly jaqsy kórip kettim. Búgin­giniń aqyn Sa­ra­sy osyndaı-aq bol­syn...” Farı­za apaı, aqyn Farıza Ońǵar­synova ót­ken ǵa­syr­dyń sekseninshi jyl­dary­nyń basynda halqymyz­dyń baǵa jet­pes murasy – aıtys­ty bir bıikke kó­te­rip tasta­ǵan sińlisi týraly osylaı depti. Aıtysker aqyn Marjan Es­janova Áselhan ápkesin “Aı­tys­taǵy qyzdardyń generaly” dep jyr­ǵa qosty. “О́ser eldiń bala­lary birin-biri batyr deıdi” deıtin osy shyǵar. Ońtústikte Áselhannyń me­reı­toıyna úzeńgiles serikteri Qos­tanaı­dan Ásııa Berkenova, Aty­raý­dan Jánıba Qarasaeva, As­ta­nadan Qonysbaı Ábilev, Shyǵys Qazaq­stan­nan Abash Kákenov bastaǵan aqyndar keldi. S.Seıfýllın atyndaǵy “Dos­­­­­tyq” úıiniń zalynda tyń­daǵan­dy da, tyńdamaǵandy da armanda qaldy­ryp aıtys ótse, J.Shanın atyn­­­­daǵy oblystyq drama teatryn­da saltanat­ty kesh sharyqtady. Ońtústikte Ergóbek Qutty­baı­ulyndaı aıtýly aqyn bolǵan. Qashqanǵa qýyp jetetin, Qumaıdyń baryn umytpa. Asyqpaı úkim etetin, Qudaıdyń baryn umytpa, – dep ótken Ergóbek Áselhannyń ata­sy. Qaı toıyn jasasa da Ásel­han uly atasyna quran baǵysh­tap ba­ryp bastaıdy. Bul joly da sol úrdis buzylmaǵan. Ońtústiktegi ońdy isterdiń ba­synda júrgen oblys ákimi Asqar Myrzahmetov quttyqtaý sózinde siz táýelsizdiktiń tuǵyry myqty bo­lýyna halyq aqyny retinde úlken úles qostyńyz, urpaq tár­bıeledińiz dedi. Ákimi aqynyn izdegen jurt baqytty deıdi. Me­reıtoıǵa arnaıy kelgen oblys bas­shysy aqynǵa avtokólik syıǵa tartty. Senator Qýanysh Aıtahanov Par­­la­ment Senatynyń Tóraǵasy Qa­sym­-Jomart Toqaevtyń qut­tyq­taý hatyn oqyp berip, aqyn shy­ǵar­ma­shylyǵyna óziniń úlken qurmet­pen qaraıtynyn jetkizdi. Asta­na­dan Dar­han Myńbaı inisi qut­tyqtaý hat jibe­ripti. Áselhan­nyń “Túlki­bastyń alma aǵash­tary balaǵyna deıin gúldeıdi” de­gen sóziniń aýdan­da qa­nat­ty sóz­ge aınalyp ketkenin de súı­­­si­nip jazypty óner tabys­tyrǵan inisi. Qostanaıdyń aqıyq qyzy Ásııa Berkenova bastaǵan aqyndar shyǵyp, osy­dan on bes-jıyr­ma jyl buryn­ǵy aıtystaǵy qyzyqty sátterdi áńgimeledi. Qadyr Myrza Áliniń aqyn qaryn­dasynyń shyǵarmashylyǵy týraly aıtqan oıly pikiri, jazý­shy Marhabat Baıǵuttyń ázilge súıeı otyryp bıik baǵa­laýy jurtqa jaǵymdy áser qaldyrdy. Qazaqtyń qara sóziniń bilgiri Qadyr aǵamyz “jorta maqtasań – sıyrǵa er salǵandaı bilinip tu­ra­dy, tyńdaýshyny jıren­dire­di, al ıesine laıyq shyn maq­taý adam­nyń mártebesin ósiredi” dep edi. Áselhan qazir aıtysqa túspe­se de Oń­tústiktiń aqyn qyz-jigit­terine us­taz­dyǵyn jalǵas­ty­ryp keledi. Salta­natty keshti júrgizip otyrǵan Kópen Ámirbek akvarıým­da ósken balyqtar­dy synap kór­mekke teńizge jiber­gen­de olardyń eki metr ári, eki metr beri júzip, ashyq teńizge shyq­paı qoıǵa­nyn mysalǵa keltirgen. Balyq bolyp jaral­ǵaly kórgeni tar akvarıým bol­ǵan soń órisiniń tarylǵany da. Ergóbekteı aqyn atasynyń shy­­ǵar­malaryn jattap ósip, Kóp­baı­daı aqsaqaldan bata alǵan Ásel­han aıtys aıdynyna Bekarys Shoıbekovteı nar­kes­ken jigitterdi alyp shyqty. Baý­lydy, tomaǵasyn sypyrdy. Marjan Esjanova, Aqmaral Leý­baeva, Aınur Jappar­qulo­valardyń qoltyǵynan demedi. Áselhan jazba aqyn retinde de myqty. Halyqta “bir kúndigin oıla­ǵan kúrish egedi. Onjyl­dyǵyn oıla­ǵan aǵash egedi. Júz jyldyǵyn oılaǵan adam tárbıeleıdi” degen ǵıbratty naqyl bar. Aıtystyń aqtańgeri bolǵan Ásel­­han bul kúnde oıly, maǵy­naly óleńi­niń qýatyn ımandy­lyqtan tapqan. Qııa basqandardy táýbege shaqyryp, Abaı, Shá­kárim ata­larynyń úlgisimen izgilik­ke, adam­gershilikke, bıik maqsattarǵa baýlý úshin jyr jazyp júr. Aqynnyń saltanatty keshi shyǵarmashylyǵymen astasyp, jurtqa taǵylym alardaı kóńil-kúı syılady. Baqtııar TAIJAN, Shymkent.