Oqytý bazasy tolyq qamtylǵan bul joǵary oqý orny stýdentke tájirıbelik baǵyt-baǵdar bere otyryp, bolashaq mamandardyń bilimin shyńdaı túsedi. Áýeli aıta keterligi, ýnıversıtet álemdik deńgeıdegi jetekshi kásiporyndarmen tyǵyz baılanysta, bir alańda jumys isteıdi.
– Prezıdenttiń tehnıkalyq bilim berýge kóńil bólgeni bizdi qýantady. Ýnıversıtetimizdiń bul baǵytta atqarǵan sharýasy qyrýar. Bizdiń túlekterimiz elimizdiń ǵana emes, álemniń úlken kásiporyndarynda qyzmet etip júr. Oqytýshylar da tájirıbeli, bilimdi, – deıdi ShQTÝ rektorynyń mindetin atqarýshy Sáýle Jádigerqyzy.
О́skemen óndiristi qala bolǵandyqtan, tehnıkalyq mamandardyń biliktiligi men bilimin arttyrýǵa múmkindik mol. Máselen, «TMK» – álemdegi eń iri tıtan óndirýshi kásiporyn. Tıtannyń álemdik naryǵyndaǵy úlesi – 17 paıyz. Bul – az kórsetkish emes. Sonymen qatar ýnıversıtet oqytýshylary men stýdentteri «Kazsınk» JShS-men de ıyq tirestire jumys isteıdi. Atalǵan kompanııa myrysh óndirý jáne ony ótkizý naryǵynda 30 paıyzdyq úleske ıe. Iаǵnı álemdegi eń iri jetkizýshi. «ÚMZ» – baıytylǵan ýran, sırek kezdesetin berıllıı, tantal syndy metaldardy jetkizýmen aınalysatyn eń iri kompanııalardyń biri. Taǵy bir iri de biregeı kompanııa – «Kazminerals» JShS. Bul kásiporyn mys, qorǵasyn, altyn óndirý men qaıta óńdeýge beıindelgen.
Altyn qaınatyp, mys sapyratyn kásiporynnyń qaınaýynda shynyqqan stýdentterdiń bolashaǵy zor. Dıplom qolǵa tıgen soń, jumys izdep sandalmasy ras. Tehnıkalyq ýnıversıtetti támamdaǵan mamandarǵa eńbek naryǵynda suranys joǵary. Naqty aıtsaq, jumyspen qamtý kórsetkishi 94 paıyzdy quraıdy. Ýnıversıtettiń bilim berý baǵdarlamalaryn jumys berýshiler, sarapshylar joǵary baǵalaıdy. «Atameken» ulttyq kásipkerlik palatasy usynǵan ólshemsharttar boıynsha joǵary oqý orny baǵdarlamalarynyń 62 paıyzy elimizdegi eń úzdik bestikke kiredi. Bilim baǵdarlamasynyń sapasyn halyqaralyq táýelsiz agenttikter rastaǵan. Baǵdarlama eýropalyq leıblge ıe. Iаǵnı ShQTÝ dıplomdary Eýropada da moıyndalady.
Osyndaı jetistikterdi bir dep qoıyńyz. Ekinshiden, ýnıversıtette joǵary deńgeıde zertteýler júrgizýge múmkindik beretin úsh deńgeıli ınnovasııalyq ǵylymı-zertteý ekojúıesi qalyptasqan. Tarqata aıtsaq, birinshi deńgeı – bilim jáne zertteý mindetteri, bazalyq fakýltetter men mektepterdiń oqý zerthanasy. Ekinshi deńgeı – qoldanbaly ǵylymı-zertteý mindetteri jáne kelisimsharttyq zertteý. Úshinshi deńgeı – taý-ken metallýrgııa salasyndaǵy akademııalyq artyqshylyq ortalyǵy. Onyń bazasynda metallýrgııa, paıdaly qazbalardy óńdeý jáne baıytý, materıaltaný salasynda irgeli jáne qoldanbaly ǵylymı-zertteýler júrgiziledi.
Ýnıversıtette jalpy quny 3 mlrd teńgege jýyq 5 myńnan astam ǵylymı-zertteý jáne zerthanalyq jabdyqtarmen qamtylǵan ǵylymı-zertteý bazasy qurylǵan.
Qazir júrgizilip jatqan zertteýlerdiń negizgi baǵyttary – paıdaly qazbalar ken oryndaryn izdeý jáne boljaýdyń jańa tehnologııalary, dástúrli emes zeńbirek túrleriniń perspektıvalaryn baǵalaý. Bul baǵyt-
taǵy seriktester – Kolorado taý-ken mektebi (AQSh), Akıta ýnıversıteti (Japonııa), Geologııa jáne mıneralogııa ınstıtýty (Reseı), «Qazgeoaqparat» respýblıkalyq geologııalyq aqparat ortalyǵy. Medısınaǵa arnalǵan zamanaýı materıaldar men materıaltaný zertteý jumystary boıynsha seriktester – akademık N.Batpenov atyndaǵy travmatologııa jáne ortopedııa ulttyq ǵylymı ortalyǵy, Semeı medısına ýnıversıteti, Ýkraınanyń jaq-bet hırýrgııasy qaýymdastyǵy, «Kazmedbıoteh» JShS.
Ýnıversıtettiń úshinshi artyqshylyǵy – álemniń túkpir-túkpirinen kelgen joǵary sanatty mamandar dáris oqıdy, praktıkalyq zertteýler júrgizedi. Jyl saıyn 60-tan asa sheteldik ǵalymdy shaqyra otyryp, stýdentterdiń jumys isteý qabiletterin arttyrady. Belgili baǵyttarda Eýropa, Ulybrıtanııa, Aýstralııa, AQSh, Japonııa, TMD elderinen kelgen ǵalymdar dáris oqıdy. Olardyń 20 paıyzdan astamy – seriktes kásiporyndardyń jetekshi mamandary.
ShQTÝ álemniń jetekshi tehnıkalyq joǵary oqý oryndarymen birlesip qosdıplomdy baǵdarlamany da iske asyryp jatyr. Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini – tehnıkalyq ýnıversıtetke túsken túlekter erteńgi kúni jumyssyz qalmaıdy.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
