Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kıno, ádebıet jáne keskindeme ónerine taqyryp jaǵynan orasan shabyt ákeldi. Soǵystan keıingi ómir óner keńistiginen óz beınesin tapty. Sol úrdis ýkraın ultynyń dańqty sýretshisi Grıgorıı Vaseskııdiń shyǵarmasynan da kórinis bergen edi. Onyń «1945 jylǵy mamyr. Oralý» kartınasy – jastyq shaǵy soǵys jyldaryna týra kelgen jańa býynnyń týyndysy. Bul kezeń olar úshin eń mańyzdy oqıǵa boldy.
Sýretshi óz jumysynda sarbazdyń soǵystan oralýyn jetkizgen. Ol osy kompozısııa arqyly týǵan jerine aman kelgen batyrdy kútip alǵan jas arýdyń qýanyshyn ádemi sýrettegen. Alaıda olar soǵystyń barlyq aýyrtpalyǵyn bastarynan ótkergen. Keýdelerinde qaısar rýh qonystanǵan jáne aldaǵy ómirine senimmen qadam basady.
Qylqalam sheberi keskindemede sımvoldarǵa, allegorııalarǵa jáne metaforalarǵa súıenedi. Kenep betine tutas jazylǵan dóńniń ústindegi kompozısııa keıipkerleri keńistikti túgeldeı alyp jatyr, olar qol ustasyp, kórermenge qaraı jyljyp keledi. Sýretshi osy arqyly keńes adamynyń fashızmdi jeńý jolynda jasaǵan erliginiń mańyzy men mánin kórsetken, sol sııaqty keleshek te solardyń qolynda ekenin baıqatqandaı. Olar jańa dáýirge nyq qadammen adymdaıdy.
Sýretker keıipkerlerdi taýdyń baýraıynda jaıqalyp turǵan alma baǵynyń aıasynda jazǵan. Sol arqyly tabıǵattyń jańa ómir úshin oıanyp jatqanyn kórsetip tur. Soǵys aıaqtalǵaly ondaǵan jyl ótse de, onyń elesi halyqtyń jadynan óshpek emes. О́tken ǵasyrdyń zulmat oqıǵalarymen baılanysy bar ardagerlerdiń ólsheýsiz erligi ult sanasynan joıylmaıdy. Jeńistiń boıaýy eki ǵashyqtyń alǵaýsyz mahabbatyndaı qashanda yp-ystyq ári móp-móldir bolyp qala beredi.
