Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Ol Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha áleýmettik kómek kórsetýdiń ashyqtyǵy men obektıvtiligin qamtamasyz etý, sondaı-aq eńbekke yntalandyrý maqsatynda 2020 jyldan bastap Qazaqstanda AÁK kórsetýdiń jańa tásilderi engizilgenin eske saldy.
«Bul – tabysy óńirlik eń tómengi kúnkóris deńgeıi mólsheriniń 70%-ynan aspaıtyn azamattarǵa toqsan saıyn áleýmettik kómek taǵaıyndaý (otbasynyń árbir múshesine aıyna orta eseppen 10 270 teńge), turmysy tómen otbasylardyń 1 jastan 6 jasqa deıingi balalaryna azyq-túlik jáne turmystyq hımııa jıyntyǵy túrindegi kepildik berilgen áleýmettik toptama (áleýmettik toptama) usyný (bir balaǵa aıyna orta eseppen 8 myń teńgege deıin). Osy rette AÁK alatyn otbasylarǵa ómirlik qıyn jaǵdaıdan shyǵý boıynsha járdem sharalary kórsetiledi. Ataýly áleýmettik kómek, bul memlekettiń ýaqytsha qoldaýy. Onyń bastapqy maqsaty – jumysqa qabiletti otbasy múshelerin jumysqa ornalastyrý, óz isin ashýǵa yntalanǵan otbasylarǵa granttar berý, kásipkerlik bastamany qoldaý, qajet bolǵan jaǵdaıda biliktilikti arttyrý kýrstaryna jiberý arqyly tabysy az otbasylardy kedeılik jaǵdaıynan shyǵarýǵa qol jetkizý», dedi A.Nııazov.
Onyń aıtýynsha, byltyr AÁK-ti jalpy somasy 65,6 mlrd teńgege 198,4 myń otbasy (990,5 myń adam), bıylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha 18,8 mlrd teńgege 111,4 myń otbasy (571,1 myń adam) aldy. О́ńirlik bóliniste 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha AÁK alýshylardyń eń kóp sany Shymkent qalasynda – 47,2 myń otbasy (23,8%), Túrkistan oblysynda – 42,9 myń otbasy (21,7%) jáne Almaty oblysynda – 22,6 myń otbasy (11,4%) baıqalady. AÁK alýshylar sany eń az óńirler qatarynda Soltústik Qazaqstan oblysy – 2,7 myń otbasy (1,3%) jáne Atyraý oblysy – 1,6 myń otbasy (0,8%). Kómek alýshylar qurylymynda basym kópshiligi balalar úlesine tıesili – 63,1% nemese 623,9 myń adam. 18,3% nemese 181,6 myń adam – jumys isteıtin azamattar; 10,2% nemese 101,4 myń adam – balalardy, qart adamdardy, múgedektigi bar adamdardy kútetin adamdar; qalǵan 8,4%-y azamattardyń basqa sanattaryna tıesili.
«Bıylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha, ataýly áleýmettik kómek alyp otyrǵan 571,1 myń adamnyń 63,6%-y nemese 363,1 myńy – 18 jasqa deıingi balalar. Bul rette júrgizilgen taldaý nátıjelerine sáıkes, AÁK alýshy otbasylardyń 99%-da keminde bir balasy bolady. Kómek alýshy otbasylar arasynda kópbalaly otbasylar – 40,4% (44 966 kópbalaly otbasy). Bul ótken jyldyń kórsetkishinen 2,5%-ǵa joǵary (37,9%)», dep atap ótti A.Nııazov.
Áleýmettik kómek departamentiniń dırektory tabysy az otbasylardyń ál-aýqatyn arttyrý turaqty negizde barlyq eńbekke qabiletti AÁK alýshylardy jumyspen qamtýǵa járdemdesý boıynsha jumys júrgizilip jatqanyn atap ótti. Osylaısha, 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha jumyspen qamtý sharalarymen shartty ataýly kómek alatyn 160,6 myń otbasynyń 273,4 myń eńbekke qabiletti tulǵalarynyń ishinen 206,5 myń adam qamtyldy. Osy jyly elimizde 199,8 myńnan astam adamǵa jumyspen qamtý is-sharalary boıynsha kómek kórsetý kózdelgen. Onyń ishinde Elektrondy eńbek bırjasy arqyly bos jumys oryndaryna jumysqa ornalastyrý, óz isin ashqysy keletin azamattar úshin 20,3 myńnan astam grant, jastar praktıkasyna 22 myń joldama kózdelgen, oqý oryndaryn bitirgen azamattar úshin 3 myń alǵashqy jumys orny kózdelgen, 36 myń adam biliktilikti arttyrý kýrstarynan óte alady, 16,6 myń ýaqytsha jumys oryndaryn ashý, qoǵamdyq jumystarda 52,1 myń ýaqytsha oryn, 8,1 myń adam úshin jumys kúshi artyq óńirlerden jumys kúshi tapshy óńirlerge kóshýge sýbsıdııalar beriledi.
«2020 jyly qabyldanǵan is-sharalardyń nátıjesinde ataýly áleýmettik kómek alǵan 184,7 myń otbasynyń ishinen óz ómirin qalypqa keltirý úshin berilgen múmkindikti tabysty paıdalanǵan 47,4 myń otbasy kedeılik jaǵdaıynan shyqty. 2021 jyly AÁK alǵan 198,4 myń otbasynyń 51,4 myńy kedeılik jaǵdaıynan shyqty», dedi departament dırektory.
Ol sondaı-aq 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha 1 jastan 6 jasqa deıingi tabysy az otbasylardan shyqqan 259,4 myń bala turmystyq hımııa jáne azyq-túlik jıyntyǵy túrinde áleýmettik toptamamen qamtamasyz etilgenin, osy jyldyń 4 aıynda – 144,6 bala qamtamasyz etilgenin aıtty jáne sybaılas jemqorlyq táýekelderin tómendetý jáne úzdik nátıjelerge qol jetkizý maqsatynda AÁK kórsetý tetigin jetildirý boıynsha turaqty negizde jumys júrgizilip jatqanyn atap ótti.
«2021 jyldyń qazan aıynan bastap Aqmola oblysynyń Aqkól aýdany men Nur-Sultan qalasynda «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy» KeAQ arqyly ataýly áleýmettik kómek tóleý boıynsha qanatqaqty jobany iske asyrý bastaldy. Osy jyldyń aqpan aıynan bastap qanatqaqty jobanyń geografııasy eldiń 2 óńirinen 8 óńirine deıin keńeıtildi. Kelesi kezeńde, mamyrdan jeltoqsanǵa deıin jobany iske asyrýǵa respýblıkanyń barlyq óńirin qosý josparlanýda», dedi Áleýmettik kómek departamentiniń dırektory.