Qazaqstan • 03 Maýsym, 2022

Tórtkúl dúnıege tanymal Kók Tý

590 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Búginde kók baıraǵymyz shartaraptyń túkpir-túkpirine ornatylyp, beıbit súıgish eldiń bolmysyn aıshyqtap keledi. Álem halqy «toǵyzynshy terrıtorııany» kók aspandaǵy shuǵylaly kún, onyń astynda qalyqtap ushqan qyrany arqyly tanıdy. Osy oraıda, Alty Alashtyń baıraǵy alǵash ret qaı elderde kóterildi, qazir qansha memlekette kók týymyz jelbirep tur degen saýalǵa jaýap izdep kórgen edik.

Tórtkúl dúnıege tanymal Kók Tý

Táýelsiz Qazaqstannyń Mem­le­kettik týy resmı túrde 1992 jyly 4 maýsymda qabyl­dandy. Dál osy kúni Joǵarǵy Keńes depý­tattary 6 saǵatqa sozylǵan oty­rys barysynda egemen eli­miz­diń Memlekettik rámizderin qa­byl­dady. Belgili sýretshi Sháken Nııaz­bekovtiń jasap shyqqan Týy bekitildi. Eki kúnnen keıin Abaı atyndaǵy opera jáne balet tea­trynda Memlekettik rámizder jurtshylyqqa tanystyryldy. Eń alǵash kók baıraq Prezıdent rezıdensııasy men Joǵarǵy Keńes ǵımaratynyń tóbesinde kóterildi.

Osy tusta sál sheginis jasap, taǵy bir oqıǵaǵa toqtalǵymyz kelip otyr. Memlekettik tý resmı túrde 1992 jylǵy 4 maýsymda bekitilgenimen, Táýelsiz Qazaqstannyń jalaýy tuńǵysh ret shetelde 1992 jylǵy 2 naýryzda kóterildi.

1992 jyldyń 2 naýryzynda BUU Bas Assambleıasynyń plenar­lyq májilisinde Qazaq­stan Birik­ken Ulttar Uıymy­na qabylda­nyp, álemdik qoǵam­dastyq­tyń tolyqqandy múshesine aınaldy. Sodan keıin BUU shtab-páterinde ótken saltanatty rásimde BUU Bas hat­shysynyń «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Memlekettik týy kóterilsin», degen sózinen keıin baıraǵymyz kókte jelbiredi.

«Táýelsizdigimizdi jarııa­laǵan­­nan keıin eki kún ótken soń, 1991 jylǵy 18 jeltoq­sanda Prezıdent Nursultan Nazar­baevtyń tapsyrmasymen Nıý-Iorkke ushyp kettim. Maqsat – Qazaqstan Respýblıkasynyń ókili retinde elimiz ben BUU arasynda baılanys ornatý bolatyn.

1992 jylǵy 2 naýryzda BUU Bas Assambleıasynyń 46-sessııasy­­nan keıin Qazaqstan biraýyzdan BUU quramyna qa­byl­dandy. Qazaq­stan halqy atynan otyrysta sóz sóı­leý ba­qy­ty buıyrdy. Osy oqıǵa­dan ke­ıin Prezıdent Jarlyǵy­men Qazaq­stannyń BUU-daǵy turaq­ty ókili qyzmetine kiristim», dep eske alady osy sátti Qazaqstannyń BUU-daǵy tuńǵysh turaqty ókili Aqmaral Arystanbekova.

Elimiz jahandyq uıymǵa qabyldanǵannan beri kók Týy­myz áli kúnge deıin Nıý-Iork­te jelbirep tur. Kóp uzamaı-aq aldymen Amerıka Qurama Shtat­tarynda, sodan keıin Túrkııada, Majarstanda elshilikter ashyldy. Reseıdegi ókildik elshilikke aınaldyryldy. Jalpy, 1992-1993 jyldary elimizdiń BUU, Reseı, Qytaı, AQSh, Túrkııa, Fransııa, Belgııa, Vengrııa, Iran, Úndistan, Mysyr, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Ázerbaıjan men Ýkraınadaǵy elshilikteri men ókildikteri jumysqa kiristi.

Bıyl Qazaqstan Respýblı­kasy dıplomatııalyq qyzmeti­niń 30 jyldyǵy. Osy ýaqyt ara­lyǵynda 180-nen asa memleketpen dıplomatııalyq qatynas ornatylǵan, shetelderde kóptegen elshilik ashyldy. Qazaq­standa 95 sheteldik ókildik jumys­qa kiristi. Dıplomatııanyń geo­grafııasy ulǵaıdy. Buryn Qazaq­stannyń qatynastary, negizi­nen Eýropaǵa, Azııaǵa jáne Sol­tústik Amerıkaǵa baǵyt­talǵan edi. Keıingi kezde Latyn Amerıkasy men Afrıkaǵa basymdyq berile bastady. Orta jáne Taıaý Shyǵyspen baılanys tereńdep keledi. Búginde elimizdiń shartaraptyń túkpir-túkpirindegi elshilikteri men ókildikteri sany 93-ke jetti.

«Toǵyzynshy terrıtorııa­nyń» Memlekettik týy tuńǵysh ret halyqaralyq qoǵamdastyq nazaryna usynylǵan sáti – 1992 jylǵy Barselonada ótken Olımpııa oıyndary desek qate­lespeımiz. Oǵan Qazaqstan TMD Olımpıada quramynyń atynan qatysqanymen, dúbirli doda­nyń ashylý saltanatynda balýan Dáýlet Turlyhanov Kók Týymyzdy kóterip shyqty. Osy baı­raqty básekede qazaqtyń aby­roıyn asqaqtatqan Dáýlet balýan­nyń qola medal ıelen­genin de aıta ketken jón bolar.

Eki jyldan keıin Lılle­ham­merde ótken qysqy Olımpıadaǵa Qazaqstan derbes memleket retin­de qatysyp, sportshylarymyz kók baıraqtyń astynda óner kórsetti. Shańǵyshy Vladımır Smırnov Olımpııa oıyndarynda úsh júlde jeńip aldy. Sonyń biri – altyn medal. Osylaısha, Ánuranymyz tuń­ǵysh ret shyrqalyp, Mem­le­ket­tik týymyz kókke kóteril­di. Lıl­­le­hammerdegi Olımpıa­da qazaq sportshylarynyń jeńisti jylnamasynyń irgetasyn qa­lap berdi. Sodan beri sańlaq­tary­myz 15 márte Ánuranymyz­dy shyr­qatty. 25 kúmis, 39 qola júlde jeńip alyp, osyn­shama márte kók Týymyz kókte jelbiredi.