ORTALYQ О́ZIN AQTADY MA?

Siz ne deısiz? Bıylǵy jyl densaýlyq saq­taý salasyn reformalaýdaǵy sony qadammen bastaldy. Biryń­ǵaı ulttyq júıeni qoldanysqa engizý aıasynda respýblıkalyq deńgeıdegi medısınalyq aqpa­rat­tyq-taldaý ortalyqtary qurylǵany belgili. Qazir “Orta­lyq­tyń aıaq alysy qalaı?”, “Jaýapty mindetti júzege asyrýda qandaı áreketter jasap jatyrsyzdar?”, “Halyqtyń kózqarasy, senimi qalyptasty ma?” degen suraqtarǵa jaýap iz­deı­tin ýaqyt jetti dep bilemiz. Endeshe, “Egemen Qazaqstannyń” Aqmola oblysyndaǵy tilshisi Baqbergen Amalbek ortalyqtyń oblystyq fılıalynyń dırektory Mars Tólebaevqa: – Siz buǵan ne deısiz? – Jaýapty oblys turǵyn­dary­nyń ózi aıtqany jón. Áıt­kenmen, ujymymyz salalyq aq­pa­rattardy toptastyrýmen qa­tar, jerlesterimizdiń oı-pikir­lerin de jınaqtaıtyndyqtan, oıǵa túıgen máselelerdi ortaǵa salǵannyń artyqtyǵy joq dep bilemin. Aqmola oblystyq fı­lıalynyń (AOF) aýrýhanaǵa jatqyzý bıý­rosy 11 qańtarda qurylǵanymen, jalpy shtattyq keste 1 sáýirden bastap keńeı­tildi. Sondyqtan, qolynda kútý paraqshasy bar naýqastardyń sany 200-den asyp ketti. Qazir 50-60 adamnan aspaıdy. Bul – osyndaǵy jıyrma adamnyń jumysqa jaýapkershi­likpen qaraıtynynyń jemisi. Olaı deıtinim, oblysta 31 aý­rýhana, 19 emhana, 159 dári­ger­lik ambýlatorııa, 422 medısına­lyq pýnkt bar. Atalǵan mekeme­ler­den ártúrli baǵyttaǵy aqpa­rat­tar kún saıyn jınalady. Jı­nalyp, taldanyp, surypta­lyp qana qoımaı, ol jedel qol­danysqa engizilýi kerek. Birinshi toqsanda aýrýhanaǵa jatqyzý bıýrosyna 5600 naýqastan ótinim tússe, 4640 adam bizdegi usynym derekteri boıynsha stasıonar­lar­ǵa jatqy­zyldy. Mundaǵy aýyl adamdary­nyń úlesi, sıfr­larǵa shaqsaq, sáıkesinshe 2230 jáne 2163 bol­dy. Bunyń ústine, respýblıkalyq ǵylymı orta­lyq­tarǵa tilek bildirgen 311 kisi­ge qujattar toltyryldy. Dál qa­zir 798 adam kútý qaǵazymen kezekte tur. Bul sandar bir qaraǵanda kóp bolyp kóringenimen, 750 myń turǵyny bar oblys úshin táýir kór­setkish sanaımyz. Odan da azaı­týǵa bolýshy edi. Nege dese­ńiz, kórshi Petropavl qalasynda úsh aýrýhana bar. Kókshetaýdyń jalǵyz qalalyq aýrýhanasy bar. Onyń ústine neırohırýrgııa, kardıohırýrgııa, qan tamyrlary, jaraqat, júıke, gastroentero­lo­gııa jáne endokrınologııa bólim­sheleriniń tósek oryndary tym az. Al, keıbir salalyq baǵyttar­dyń múldem joqtyǵy kvota ke­zegin ósirip jiberýde. Taǵy bir másele, túsinik ju­mystarynyń áli de álsizdiginde. Naý­qastar ortalyqtyń tabaldy­ry­­ǵyn tozdyryp, kvota nemese ar­naıy kod surap ýaqyt ótkizedi. Dárigerler artyq aıtys-tartys­tan qashyp, keıde bizge siltep ji­beredi. Sondyqtan, nasıhat­tyq or­talyqqa da aınalyp kete­tinimiz bar. О́zi aýyryp júrgen adam júı­­kesin tozdyrmaı-aq, kez kel­gen kompıý­ter arqyly arnaıy saı­tymyzǵa, elektrondy adresi­mizge habarlassa, tolyq aqparatqa ıe bolady. Onyń ústi­ne, emdi min­detti túrde aýrýhana tóseginde qa­byldaý qajet degen talap durys emes. Aýrýhanaǵa jos­parly jat­qyzý kórsetimde­rine taldaý ja­saǵanymyzda, naý­qastardyń kem degende 25 paıy­zyn kúndizgi sta­sıo­narda nemese úı jaǵdaıyn­da emdeýge bolatyn­dyǵy anyqtal­dy. Bul qarjy únemdeýdi bylaı qoı­ǵan­da, naýqas pen dáriger úshin de qolaıly. Árıne, biz eshkimge de “olaı isteme, bylaı iste” dep aıta almaımyz. Aqmola oblysy.