О́ner • 07 Maýsym, 2022

Aı astyndaǵy aǵash

420 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

«Sýretshilik – soqyrlardyń jumysy. Sýretshi kórgenin emes, sezingenin beıneleıdi», deıtini bar Pablo Pıkassonyń. Osy «seziný» degen uǵym qylqalam ıesiniń bárine qona bermeıtin qudiret. Muny dańqty sýretshi jaqsy baǵamdap otyr. Máselen, biz mysalǵa alǵan kartınadan siz ne sezine aldyńyz?! Kózben kórgenińizdi emes, kóńilge túıgenińizdi oı ishinde kestelep kórińizshi.

Aı astyndaǵy aǵash

Qazaqtyń ǵajaıyp sýret­shisi Baqyt Bápishevtiń shyǵar­mashylyq qoltańbasy 1980 jyldarda erekshe úrdis aldy. Túrkilik ponteızm, kóshpendi álemi jáne olardyń oılaý júıesin óz kenebinde mıftik elementter arqyly sheber jazdy. Batystyń abstraktilik tiliniń kórkemdik qundylyǵyn ult­­tyq ereksheliktermen ás­pet­tep, dástúrli oılaý júıe­sine salyp, metaforaǵa negiz­delgen sımvoldyq sheshim­der qabyldady. Muny «Aı astyndaǵy aǵash» kartına­sy­nan-aq ańdaýǵa bolady.

Atalǵan týyndyda tórt buryshty formatta túngi atmosferada jaıqalǵan jalǵyz túp jas aǵash beınelengen. Fon qara túspen berilip, aǵash formattyń qaq ortasyna tastan qalanǵan dýaldyń joǵarǵy jaǵyna ornatylǵan. Jas aǵashtyń dińi tik bitip, bu­taq­tarymen keneptiń joǵarǵy jaǵyna tirelip kenep betinde qysym týdyryp tur. Qap-qara aspannan aıdyń ózi de, aıdy tuspaldaıtyn ja­ryq ta kórinbeıdi. Tek aǵash ja­pyraqtary men dýal betine tús­ken sarǵysh, qyzǵylt tartqan boıaý reńinen túnniń aıly ekenin tuspaldap bilemiz.

Jan-jaǵy tik tórtburyshty pishin qurap qalanǵan tas dýal­dyń ishine egilgen mundaǵy aǵash jasandy órkenıettiń ne­mese tarıhı tamyrynan, óze­­ginen, jermen tikeleı baıla­nysyn bildiretin negizinen ajy­raǵan búgingi mádnıettiń, urpaqtyń sımvoly ispettes. Aǵash japyraqtary da jasan­dy gúldiń japyraqtary táriz­di birdeı kólemde jetilip, jar­­­qyrap tur. Onyń minsiz tik bit­ken dińi túngi aspannyń orta­syna sińip asa bilinbeı beınelense de óziniń minsizdigimen arbaıdy...

Sýretkerdiń shyǵarmasyn­daǵy jas túp jasandy jolmen ósirilgeni sonshalyq, ta­bıǵı negizi joq tárizdi. Bul óz jerińde búrshik atyp, gúl jarǵa­nyńyzben, ózge mádenıettiń qy­sy­mynda tárbıelengendikten tamyryńyzben tamyrlas jemis bere almaıtynyńyzdy aıtyp turǵandaı.