Kollajdardy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Memlekettik kirister komıteti tóraǵasynyń orynbasary Qaırat Mııatovtyń aıtýynsha, Reseıden ákelinetin bıdaıǵa qatysty ártúrli «sur» shema jıi qoldanylady. О́ıtkeni onda astyqtyń quny áldeqaıda tómen jáne bizdiń eksporttaýshylar ony kórshi elden satyp alýǵa tyrysady. Osyndaı táýekelderdi boldyrmaý úshin Memlekettik kirister komıteti «Atameken» UKP-men birlesip QQS-ty jeńildetilgen qaıtarý boıynsha pılottyq jobany iske asyryp otyr. Osy jobaǵa qatysý týraly memorandým jasasatyn eksporttaýshylarǵa QQS qaıtarý tekserýsiz jáne aıyppul sanksııalaryn qoldanbaı júrgiziledi.
«Qazirgi kezde pılottyq jobaǵa 20 salyq tóleýshi qatysýda. Olardyń ishinde 7 eksporttaýshy jáne 13 astyq ónimderin shyǵaratyn tikeleı jetkizýshi bar. Memorandým erikti túrde jasalady. Kez kelgen kompanııa memorandýmǵa qosyla alady. Ol úshin «Atameken» UKP-ǵa júginý qajet. Pılottyq jobanyń alǵashqy qatysýshylary – jetekshi astyq eksporttaýshylary boldy. Qatysýshylar tizimi aldaǵy ýaqytta keńeıtiledi. Pılottyq joba naryqtaǵy zańsyz áreketterge qarsy turýǵa baǵyttalǵan. Pılottyq jobada QQS qaıtarýdy eki jolmen júzege asyrý qarastyrylǵan. Birinshisi kameraldyq baqylaý júrgizbesten 15 jumys kúni ishinde. Bul rette bıýdjetten qaıtaryp alýǵa usynylǵan salyq somasyna bank kepildigi bolýy qajet. Ekinshi joly – memlekettik kiris organdary júrgizetin kameraldyq baqylaýdan keıin kúntizbelik 100 kún ishinde. Bul rette bank kepildigi talap etilmeıdi», deıdi Q.Mııatov.
Sondaı-aq eger qatysýshylardyń salyqtyq aıyrmashylyqtary anyqtalsa, atalǵan kezeńde onyń bul buzýshylyqtardy óz betinshe joıýǵa quqyǵy bar. Sodan keıin málimdelgen jáne rastalǵan QQS somasy osy kezeńde qaıtarylady. Aıta ketý kerek, pılottyq jobada eshqandaı aıyppul sanksııalary qoldanylmaıdy. Munda salyq tóleýshige jáne onyń jetkizýshilerine salyq zańnamasynyń buzýshylyqtaryn joıýǵa jáne qosymsha salyq eseptiligin usynýǵa, sol arqyly osy sáıkessizdikterdi joıýǵa múmkindik berý qaǵıdaty qoldanylady. Pılottyq jobanyń máni – jetkizilim baılanystaryn azaıtý úshin josyqsyz jetkizýshiler tizbegin, ıaǵnı ártúrli tıimsiz shyǵyndardy qysqartý. Ol úshin «Atameken» UKP bazasynda aqparattyq resýrs jasaldy. Onda salyqtyq buzýshylyqtar týraly málimetter usynylǵan.
Bul mámile jasaǵanǵa deıin ońtaıly jetkizýshini tańdaýǵa múmkindik beredi, ıaǵnı eger jetkizýshiniń salyq eseptiliginde qandaı da bir aıyrmashylyqtar bolsa, ol saıtta kórinip turady. Jetkizýshi óziniń bedeline nuqsan keltirmeýge, osy «sur» tizimge enbeýge tyrysady.
«Mámileler jasalǵannan keıin barlyq qatysýshylar jetkizýshilerden buzýshylyqtardyń bar ekendigi týraly aqparat alady, olar barlyq satyp alýshylardy nemese jetkizýshilerdi habardar etý úshin osy aqparatty jarııa etýge kelisti. Olarda bul buzýshylyqty jedel joıýǵa múmkindik aldy», dedi spıker.
Pılottyq joba sheńberinde astyq óndirý jáne saqtaý obektileri esepke alynbaq. Bul – elevatorlar jáne astyqtyń ómirlik sıkli. Sondaı-aq astyqty alqaptan shekaraǵa deıingi qozǵalysyn qadaǵalaý qamtamasyz etildi. Bul úshin Qolday aqparattyq júıesi qoldanylady.
«Vırtýaldy astyq qoımasy» modýli ázirlenip, onda astyq óndirýden bastap, ony elevatorǵa jetkizip, saqtaýǵa qabyldaýǵa deıingi barlyq qozǵalys sıkly tolyq kórsetiledi. Bul júıede ǵaryshtan túsirilgen sýretter tirkeledi, onda egin egý júrgizilgen kezeń, ony jınaý, odan ári tasymaldaý, saqtaý jáne astyq qolhattaryn qujattyq resimdeý kezeńderi osy júıede kórsetilgen.
Qazirgi ýaqytta eki salyq tóleýshi mamyr aıynda QQS somasyn qaıtarýǵa ótinish berdi. Olar shamamen 300 mln teńge kólemindegi qarjyny qaıtaryp almaq. Qazirgi ýaqytta kameraldyq baqylaý júrgizilip jatyr. Olar QQS-ty qaıtarýdyń ekinshi jolyn tańdady, ıaǵnı 100 kúnniń ishinde kameraldyq baqylaý júrgiziledi, sodan keıin sheshim qabyldanady. Kameraldyq baqylaýdy maýsym aıynda aıaqtaýdy jáne qosylǵan qun salyǵynyń rastalǵan somasyn osy kompanııalardyń shottaryna qaıtarý josparlanyp otyr. Bul pılottyq joba astyq naryǵynda qyzmetin júzege asyratyn kásipkerlerge ashyq emes bıznes-prosester men shemalardan bas tartýǵa septigin tıgizedi. Qazaqstanda teń básekelestik jaǵdaılar ornaıdy dep úmittenemiz. Eger atalǵan pılottyq joba óziniń tıimdiligin kórsetse, biz oǵan tartylatyn ónimder tizbesin keńeıtetin bolamyz», deıdi komıtet basshysynyń orynbasary.
Qazaqstan kásipkerleriniń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi ýákildiń keńesshisi Ekaterına Nıkıtınskaıa kásiporyn adal qyzmet etse, memlekettiń de oǵan degen kózqarasy oń bolatynyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, bizdiń joba Reseıdegi jobaǵa uqsas, biraq birshama artyqshylyqqa ıe.
«Bizde aqsha qozǵalysy astyqtyń naqty qozǵalysymen súıemeldenip, rastaldy. Ol úshin arnaıy aqparattyq resýrs jasaldy. Reseı Federasııasynda ondaı joq, olar endi ǵana ázirlemek. Bul turǵyda Qazaqstan alda keledi. Biraq biz úshin kásipkerlerdiń memlekettik kirister organdarynyń olardy qoldaıtynyn túsingeni mańyzdy boldy. Iаǵnı olarǵa QQS tizbekterindegi tólem boıynsha problemalyq jerlerdiń bar ekendigi jáne bul olqylyqtar joıylǵan jaǵdaıda olarǵa bári qaıtarylatyny týraly aqparat alatyndaı jaǵdaılar jasalady. QQS qaıtarý kezinde bıýdjet shyǵynǵa ushyramaýy kerek. Bizdiń qoǵamda bári adal bolýy kerek. Sebebi salyq tóleıtin kásipkerler memleket aldynda jaýapty. Tek osy jaǵdaıda ǵana olar bárin 100 paıyz qaıtarýǵa kepildik beredi», deıdi E.Nıkıtınskaıa.
