Mınıstrdiń aıtýynsha, Úkimet tıisti uıymdastyrý is-sharalarynyń josparyn – Jol kartasyn qabyldaǵan. Onyń negizgi is-sharalary – jergilikti jáne aýmaqtyq basqarý qurylymdaryn qalyptastyrý, oblystar arasynda bıýdjet jáne kommýnaldyq menshik boıynsha bólý, bıýdjetti bekitý, ádilet organdarynda tirkeý, salyq kodtaryn berý, shottar ashý. Jalpy jol kartasynda 27 is-shara qarastyrylǵan. Olar birtindep oryndalyp jatyr.
Jaqynda máslıhattardyń sessııasynda oblystardy basqarý shemasy bekitiledi. Sodan keıin óńirlerde oblystyq basqarmalar qalyptastyrylyp, tıisti kadrlyq taǵaıyndaýlar júrgiziledi. Úkimet qazirdiń ózinde tıisti qaýlyny qabyldady. Onda qosymsha birlikter bóle otyryp, qaıta qurylǵan jáne qurylǵan oblystar aýmaǵyndaǵy ákimdikterdiń shtat sanynyń lımıtteri belgilendi.
Jergilikti atqarýshy organdar úshin qosymsha 438 oryn bólinedi. Onyń ishinde Jetisýǵa – 242 oryn, Abaıǵa – 102 oryn, Ulytaýǵa 94 oryn tımek. Nátıjesinde, Almaty oblysy ákimdigi qyzmetkerleriniń jalpy sany 2 230 birlikti, Jetisý oblysynda – 1 735 birlikti, Shyǵys Qazaqstan oblysynda – 1 917 birlikti, Abaı oblysynda – 1 868 birlikti, Qaraǵandy oblysynda – 2 545 birlikti, Ulytaý oblysynda 752 birlikti quramaq. Úsh oblys úshin eńbekaqy tóleý qoryna qajetti qosymsha shyǵystardyń jalpy somasy bıyl 1,6 mlrd teńgeni, kelesi 3 jylda orta eseppen 3,2 mlrd teńgeni quraıdy.
– Sonymen qatar qazirgi ýaqytta ortalyq memlekettik organdar úshin shtat sanyn belgileý jumysy júrgizilýde. Jańa oblystarda 24 memlekettik organnyń aýmaqtyq bólimsheleri qurylady. Olardyń shtattaryndaǵy qosymsha qajettilik 2 148 birlikke teń. Eńbekaqy tóleý qoryna qajetti qosymsha shyǵystar shamamen 13 mlrd teńgeni quraıdy. Onyń ishinde resýblıkalyq bıýdjetten jylyna shamamen 12,3 mlrd teńge, jergilikti bıýdjetten jylyna shamamen 0,7 mlrd teńge kerek. Memlekettik organdar qurylǵannan keıin óńirlerde bıýdjet pen kommýnaldyq menshikti oblystar arasynda bólý jumystary bastalady, – dep naqtylady Ulttyq ekonomıka mınıstri.
Á.Qýantyrovtyń aıtýynsha, jańa oblys ortalyqtarynda memlekettik organdar men qyzmetkerlerdiń jumys isteýine qajetti ákimshilik ǵımarattar bar. Búgingi tańda jergilikti atqarýshy organdar oblys ortalyqtaryndaǵy ákimshilik ǵımarattardy satyp alý, jóndeý, jalǵa berý úshin qajetti bıýdjet qarajatynyń aldyn ala kólemin anyqtady. Jalpy qajettilik ázirshe shamamen 12 mlrd teńgeni qurap otyr. Onyń ishinde nysandardy satyp alýǵa – 7,5 mlrd teńge, jóndeýge 3,6 mlrd teńge, keıbir nysandardy bir jylǵa jalǵa alý úshin 854 mln teńge kerek. Bıýdjet qarajatyn bólý máselesi eldiń bıýdjet zańnamasynda aıqyndalǵan tártippen qaralmaq.
Mınıstrdiń dereginshe, 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha Abaı oblysynyń jalpy óńirlik ónim kólemi 2 trln teńgege, Jetisý oblysynda – 1,1 trln teńgege, Ulytaý oblysynda 1,3 trln teńgege ósedi dep kútilýde. Almaty oblysynyń jalpy óńirlik ónim kólemi bıyl 3,2 trln teńgeni, Shyǵys Qazaqstanda – 3,5 trln teńgeni, Qaraǵandy oblysynda 6,8 trln teńgeni quraıdy degen boljam bar.
– Jan basyna shaqqandaǵy jalpy óńirlik ónim 2022 jyly Abaı oblysy boıynsha 3,1 mln teńge, Jetisý oblysy boıynsha 1,6 mln teńge, Ulytaý oblysy boıynsha 5,5 mln teńge deńgeıinde boljanyp otyr. Almaty oblysynda bul kórsetkish 2,2 mln teńge, Shyǵys Qazaqstan oblysynda 4,9 mln teńge, Qaraǵandy oblysynda 5,1 mln teńge bolady degen boljam bar, – dedi mınıstr.
Boljamǵa súıensek, bıyl Abaı oblysynyń jeke kirisi 70 mlrd teńgege, Jetisý oblysy boıynsha 58 mlrd teńgege, Ulytaý oblysy boıynsha 48 mlrd teńgege baǵalanyp otyr. Al Almaty oblysynda bul kórsetkish 343 mlrd teńge, Shyǵys Qazaqstan oblysynda 131 mlrd teńge, Qaraǵandy oblysynda 200 mlrd teńge bolady dep kútilýde.
– Bul rette jańadan qurylǵan Almaty oblysy bolashaqta respýblıkalyq bıýdjettiń donory bola alady degen senim bar. Sondaı-aq jańa óńirlerde ónerkásiptik óndiris kólemi artady degen boljam bar. Onyń ishinde Abaı oblysynda – 1 trln teńgege, Jetisý oblysynda – 275 mlrd teńgege, Ulytaý oblysynda 855 mlrd teńgege jetpek. Bul kórsetkish bıyl Almaty oblysynda 1,4 trln teńgeni, Shyǵys Qazaqstan oblysynda 2,3 trln teńgeni, Qaraǵandyda 3,4 trln teńgeni quramaq, – dedi Á.Qýantyrov.
Mınıstrdiń aıtýynsha, jańa oblys ortalyqtaryn damytý maqsatynda qajet bolǵan jaǵdaıda Semeı, Jezqazǵan, jáne Qonaev qalalaryn áleýmettik-ekonomıkalyq damytýdyń keshendi josparlary ázirlenip, ózektendiriletin bolady.
– Tutastaı alǵanda, oblystardyń paıda bolýy tek osy óńirlerdiń ǵana emes, búkil el ekonomıkasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna oń áserin tıgizedi. Reforma jańa óndirister ashý, jańa jumys oryndaryn qurý, ınvestısııalar tartý, ınfraqurylymdy jaqsartý jolymen ómir súrýge jaıly orta qurý sııaqty oń nátıjelerge qol jetkize otyryp, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Ońtaıly ákimshilik-aýmaqtyq qurylym turǵyndardyń oblys ortalyǵyna deıin jáne keri qaıtýyn jeńildetedi, ishki kóshi-qondy tıimdirek retteýge yqpal etedi, – dedi mınıstr.
