Memleket basshysynyń tapsyrmalary aıasynda oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy boıynsha Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz konferensııasynda oblys ákimi О́mirzaq Shókeev tórt jylda ónerkásip ónim kólemi 1,6 esege artyp, 707,8 mlrd teńgege jetkenin atap ótti. Bul merzimde aýyl sharýashylyǵy ónimi 1,7 esege artyp, 906,5 mlrd teńge bolǵan, 823,8 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanylýǵa berilgen, oblys bıýdjetiniń kólemi 1,7 ese ósip, 970,3 mlrd teńgeni qurady. Sondaı-aq oblys ákimi óńirdiń ındýstrııalyq aımaqtarynda jalpy quny 32 mlrd teńge bolatyn 44 joba iske qosylyp, nátıjesinde 2 368 jumys orny ashylǵanyn aıtyp ótti. «Bıyl quny 4,2 mlrd teńgeni quraıtyn 246 jańa jumys ornyn ashýmen 6 jobany iske qosý josparlanýda. Qazirgi tańda 793 mln teńgege 2 joba iske qosylyp, 36 jumys orny quryldy. Jalpy, ónerkásip ónim kólemin 2022 jyldyń qorytyndysymen 751,3 mlrd teńgege jetkizý josparlanýda. Qazirgi kezde óndiristegi birneshe iri joba qolǵa alyndy. Mysaly, Ordabasy aýdanynda 2 mln tonnalyq munaı óńdeý zaýyty bar, bıyl kómirden janar-jaǵarmaı shyǵaratyn zaýyt qoldanysqa beriledi, Túlkibas aýdanynda sement óndiretin zaýyt, hımııalyq zattar shyǵaratyn zaýyt ashylady. Túrkistan tóńireginde arnaıy ekonomıkalyq aımaq quryp, ózbekstandyq ınvestorlarmen kelisip, kúndelikti tutynatyn turmystyq tehnıka jasaý boıynsha zaýyt salý josparlanǵan. Reseılik ınvestor Keles aýdanynda 500 gektar jerge iri jylyjaı salady. О́ndiristik oryndar bolmasa, óńir damymaıdy. Sondyqtan osyǵan basymdyq beriledi», dedi О́mirzaq Estaıuly. О́ńirde 150 myńǵa jýyq shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri jumys isteıdi. «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» arqyly 42,9 mlrd teńgege 315 joba maquldanǵan bolsa, «Bıznestiń jol kartasy-2025» baǵdarlamasy arqyly 2,2 mlrd teńgege qoldaý kórsetý josparlanyp otyr. Shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý sharalary arqyly óndirilgen ónim kólemi 47%-ǵa ósip, 1,2 trln teńge bolǵan. Al aýyl sharýashylyǵynda 199,3 mlrd teńgeniń ónimi óndirilgen. Bıyl egis kólemi 851 myń gektar bolyp, ótken jyldan 5 500 gektarǵa ulǵaıdy. Qosymsha 26 600 gektarǵa jylyjaılar salynyp, alańy 1 494 gektarǵa jetken. Mal men qus basy jáne ónimdilik ortasha 3-4%-ǵa artýda. «Bir alqaptan jylyna 2-3 ónim alý» jobasy boıynsha 8 400 gektarǵa 3 myń joba júzege asyrylyp, 145 500 tonna kókónis ónimi jınaldy. Bıyl 3,1 mln tonna kókónis, baqsha, kartop ónimderin jınaý josparlanyp otyr. Túrkistan qalasy aýmaǵynda azyq-túlik beldeýin qalyptastyrý aıasynda quny 34,3 mlrd teńge bolatyn 5 serpindi iri ınvestısııalyq jobalar júzege asyrylýda. Turaqtandyrý qorynyń esebinde quny 327,6 mln teńge 3 615,8 tonna taýar bar. Buǵan qosa qosymsha 1 mlrd teńge qarjy bólinip, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń 12 túrin alýǵa baǵyttalmaq. Sondaı-aq turaqtandyrý qoryn tolyqtyrý úshin 136 tonna qant satyp alynǵan. Jalpy, jyl qorytyndysymen aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 1 trln teńgege, ósim qarqyny 104%-ǵa jetkiziletin bolady.
Oblys ákimi, sondaı-aq óńirdegi ózekti máseleniń biri – jaıylym tapshylyǵyna toqtaldy. Oblys boıynsha jalpy jaıylym jer kólemi – 8 864,7 myń gektar. «Sharýashylyq júrgizýshi kásiporyndar úshin jaıylym jer jetkilikti. Negizgi másele eldi mekenderdegi jurtshylyq sharýashylyǵyndaǵy mal basyna qajetti ortaq jaıylymnyń tapshylyǵynda bolyp otyr. О́tken jyldyń basynda jaıylym tapshylyǵy 7 164,7 myń gektardy quraǵan. Bul máseleni sheshý maqsatynda árbir aýyldyq okrýgter boıynsha taldaý jumystary júrgizilip, nátıjesinde eseptik merzimge jaıylym tapshylyǵy 3 119,8 myń gektar boldy. О́tken jyly 133 eldi mekenge 135,8 myń gektar jaıylym jer ortaq jaıylymǵa bekitilip berildi. Bıyl eldi mekenderdegi ortaq jaıylym jerlerin qosymsha 101,2 myń gektarǵa ulǵaıtý josparlanyp, eseptik merzimge 149,8 myń gektar ortaq jaıylymmen qamtamasyz etildi. О́ńirdegi eldi mekenderdi ortaq jaıylymmen qamtamasyz etýdiń 2025 jylǵa deıingi josparyna sáıkes kezeń-kezeńimen ortaq jaıylymdy 2 896,2 myń gektarǵa ulǵaıtý josparlanýda», dedi О́.Shókeev.
Oblys boıynsha 2020-2025 jyldary 323,3 mlrd teńgege, 4 823 jańa jumys ornymen, 34 ınvestısııalyq joba engizilgen. Oblys qurylǵannan beri qurylys salasy edáýir damyp, nátıjesinde qurylys jumystarynyń kólemi 2021 jyldyń qorytyndysymen 2,3 esege artyp, 322,9 mlrd teńgege jetken. Bıyldyń qorytyndysymen qurylys jumystary 329,3 mlrd teńge mólsherinde josparlanýda. Jyl basynan paıda-
lanýǵa berilgen turǵyn úıdiń jalpy alańy 191,5 myń sharshy metr bolyp, ótken jyldyń sáıkes kezeńine 17,7%-ǵa artty. Sondaı-aq oblys ákimi turǵyndardy sapaly aýyz sýmen, tabıǵı gazben qamtý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystarǵa keńinen toqtaldy.
Túrkistan qalasynda týrızm salasyn damytý onyń áleýetin arttyrý ári týrısterge tartymdy etý – búgingi basty talaptyń biri. Bul oraıda týrızm salasyna byltyr 102 mlrd teńge ınvestısııa tartylǵan. О́ńirde Túrkistan, Kentaý qalalary men Otyrar, Ordabasy, Báıdibek aýdandary baǵytynda tarıhı-tanymdyq týrızm, Saryaǵash kýrorty aýmaǵynda emdik-saýyqtyrý týrızmi, Túlkibas, Tólebı, Qazyǵurt aýdandarynda ekologııalyq týrızm túrleri qarqyndy damyp keledi. Sonyń biri retinde týrızmdi damytýdaǵy alar orny erekshe «Qasqasý týrıstik-rekreasııalyq kesheni» jobasy iske asyrylýda. Sondaı-aq oblys ákimi 2022 jyldyń 5 aıynyń qorytyndysymen Túrkistan qalasyna birkúndik kelýshiler sany byltyrǵymen salystyrǵanda 29 574 adamǵa artyp, 296 919 bolǵanyn aıtyp ótti. Tórt jylda qalaǵa tartylǵan ınvestısııa kólemi 8 esege artyp, jalpy 793,2 mlrd teńgeni quraǵan. Onyń 50%-ǵa jýyǵy, ıaǵnı 389,4 mlrd teńge – jeke ınvestısııalar. Túrkistan qalasyn damytýdyń 2-kezeńinde ınvestısııalardyń kólemi 1,3 trln teńge, onyń 1 trln teńgesi nemese 77%-y jeke ınvestısııalar bolyp tabylady. Iаǵnı bıýdjetten baǵyttalǵan 1 teńgege jeke ınvestısııalardyń 3 teńgesi tıesili.
Baspasóz konferensııasy barysynda oblys ákimi Kentaý qalasynyń Túrkistanmen qatar damıtynyn jetkizdi. Mektep jetispeýshiligi máselesi de jýrnalıster suraǵyna arqaý boldy. Bul oraıda oblys ákimi 2021-2025 jyldar aralyǵynda óńirde 200-ge jýyq mektep boı kóteretinin atap ótti. Bıyl 59 mekteptiń qurylys jumystaryn júrgizýge 20 mlrd teńgeden astam qarjy qaraldy. Al oblys ortalyǵy Túrkistan qalasynda 2025 jylǵa deıin 10-nan astam mektep salynady dep josparlanýda. Sondaı-aq oblys ákimi el gazeti «Egemende» kóterilgen Qajymuqan Muńaıtpasuly atyndaǵy memorıaldyq keshenniń qurylysyna qatysty pikirin bildirdi. О́ńirdegi aqsaqaldar bastamasymen qolǵa alynyp, irgetasy qalanǵan keshenniń qurylysy Úkimetten qarjy bólinbegenine baılanysty toqtap tur. Degenmen О́.Shókeev bastalǵan is bıyl bolmasa kelesi jyly jalǵasyn taýyp, aıaqtaý maqsatynda jumys júrgiziletinin, memorıaldyq keshenniń jas urpaq úshin tárbıelik mańyzy zor ekenin aıtyp ótti.
Halyqtyń ómir súrý sapasy men ál-aýqatyn arttyrý basty maqsat ekenin málimdegen О́mirzaq Shókeevtiń dereginshe, jańa keshendi jospardy iske asyrý nátıjesinde 2025 jyly jalpy óńirlik ónim kólemi 3,6 trln teńgege jetkiziledi, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna baǵyttalǵan jumystar jalǵasady.
