О́ner • 21 Maýsym, 2022

Máńgilik ómir keıipkeri

430 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Ajalǵa aıla júrmeıdi. Osy oı sanamyzda qylań berse, áýeli Qorqyt ata eske túsedi. Túrki órkenıetiniń temir­qazyǵyna aınalǵan alyp tulǵanyń ańyzy – rýhanı kenish. Ásirese qazaqqa jaqyn sekildi. Ertegi men ápsanadan bas­tap, shyndyqqa tamyr jaıar oıly oqıǵalardyń jelisine ertetin áńgimeler áserli ári ádepti. Paıǵambarlar dáýi­ri­nen bastalǵan hamsa jyr men boıaýdan áli de uıqas izdeıdi.

Máńgilik ómir keıipkeri

Talǵampaz sýretker Ábdira­shıt Sydyhanov batystyq mánerde realıstik birneshe týyn­dymen qatar mıfke ıek súıeıtin túrli shyǵarma jazdy. Onyń jeke álemindegi eń basty erekshelik – túster traektorııa­sy. Iаkı, beıneleý ónerinde birinshi kezekte áser beretin, vızýaldy túrde emosııaǵa bó­leıtin, sezý múmkindigin syılaıtyn – boıaý. Bul – aıdan anyq!

Tús qashanda úlken maǵy­naly sımvoldyń rólin at­qarady. Tipti adamdy bastapqy kezeńmen, ata-tegimen jáne olardyń oılaý qaǵıdasymen úndestiredi. Boıaý – sýretshi úshin adamnyń jan-dúnıesin, sezimderi men oıyn erkin bere alatyn qundy qural.

Máselen, «Qorqyt ata» kar­tınasy 1992 jyly ja­ryq­qa shyqqan. Munda sol kezeńniń túsi bar. Sýretker aty ańyzǵa aınalǵan Qorqyt ata beınesin úlken fılosofııalyq maǵynamen ushtastyrady. Mundaǵy ıdeıa – máńgilik ómir.

Kompozısııada Qorqyt aspanda, beıne bir sheksiz ǵa­lamda nar ústinde qyl­qoby­zymen áýendete qalyqtap ushyp barady. Móldir, ashyq tústermen berilgen aq saqaldy áýlıe Qorqyt baqsy, máńgilik sımvoly retinde berilgen. Qolyndaǵy qońyr, qoıý-qyzyl tústi qasıetti aspaby qylqobyz – sol álemge joldaıtyn jol, esigin ashatyn kilt ispetti.

Baqsańyz, salaly saýsaq­tarynan, altyn tústi nurly ishe­ginen shyqqan áýen – óki­nish pen qaıǵy, ómirdiń ýaqyt­pen ǵana ólshenetin qysqa joly. Al kók­shil-qara aspan, jyl­tyldaǵan aq túspen túrt­ken núkteli daqtar shoq jul­dyz­dardy eske túsiretin tuń­­ǵıyq álem, ıaǵnı – sheksizdik, ómir­diń jalǵasyna aınalǵan sımvol belgi. Qorqyt ata obrazy – máńgilik ómirdiń keıipkeri. Kúrdeli kompozısııanyń negizgi kilti osy.