Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Aýdanda 309 kásiporyn jumys isteıdi, onyń ishinde 245 kásiporyn óńdeý ónerkásibin órkendetip otyr eken. Al ótken 5 aıda aýdanda 241,6 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, ósim 19,2 paıyzdy qurapty. Ekonomıkalyq damýdyń kóshbasshysyna aınalǵan «Fılıp Morrıs Kazahstan», «Djeı Tı Aı», Raimbek-Agro, Galans Bottlers, «Pervyı pıvzavod», «Lýkoıl Lýbrıkants Sentralnaıa Azııa» sııaqty alty júıe quraýshy kásiporyn osy Ile aýdanynda ornalasqan. Atalǵan ónerkásip óndirisi aýdandaǵy óndiris kóleminiń jartysynan astamyn shyǵarady, ıaǵnı 54 paıyzǵa jetken. Nátıjesinde, jergilikti bıýdjetke túsetin túsimderi de qomaqty, ol úles 42 paıyzǵa jetken. Jalpy, 2026 jylǵa deıin Almaty óńirinde jalpy quny 1 trln teńge bolatyn 134 ınvestısııalyq jobalar pýly qurylýda. Olardy júzege asyrý nátıjesinde 9 myńǵa jýyq jumys orny ashylady. Mundaǵy Ile aýdanynyń úlesi orasan. Al aýdan ınvestısııa tartý boıynsha 17 paıyz úleske ıe, bul oblystaǵy ekinshi oryn. Sol sııaqty aýdanda shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa jaqsy kóńil bólingen. 2021 jyly «Bıznestiń jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda 213 jobaǵa memlekettik qoldaý kórsetildi.
Ile aýdanynda aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń jalpy egis alqaby 71,5 myń gektardy quraıdy. Sol sııaqty jalpy alańy 6,9 gektar bolatyn 36 jylyjaı bar, óndiris qýattylyǵy jylyna 190 tonna, alaıda 25 jylyjaı jumys istemeı tur eken. Sýarmaly jerlerdi ırrıgasııalyq jelilermen qamtamasyz etý úshin bıyl «Sambet» 1,8 myń gektar jáne «Svınosovhoznyı» 484 gektar magıstraldyq arnalaryn qalpyna keltirý maqsatynda kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Munan bólek, aýdanda 60,7 myń bas iri qara bar. Soǵan sáıkes bordaqylaý alańdary men taýarly sút fermalaryn kóbeıtý mindeti kún tártibinde tur. Oblystaǵy 11 qus fabrıkasynyń tórteýi osy aýdanda. О́ńirdegi qus eti men jumyrtqa óndirisindegi aýdannyń úlesi qomaqty.
Árıne, aýdanda jaıylymdyq jerdiń jetispeýshiligi, turǵyn úı qurylysy, ınjenerlik ınfraqurylymdy damytý, bilim men densaýlyq saqtaý jáne basqa da áleýmettik mańyzy zor baǵytta sheshimin kútken másele de joq emes. Búginde aýdanda turǵyn úı kezeginde 5 412 adam tur. 2021 jyly О́tegen batyr kentinde 618 mln teńgege bir 60 páterli nesıelik úı salynǵan. Al bıyl aýdanda 161,3 myń sharshy metr turǵyn úıdiń qurylysy júrip jatyr. Sol sııaqty megapolıske jaqyn ornalasqan aýdanda úsh aýysymdy mektep máselesi de ózekti. Búgingi tańda oblysta osyndaı 54 mektep bolsa, onyń jıyrmasy Ile aýdanynda, ıaǵnı 3 384 oqýshy ornyna tapshylyq bar. Osy máseleni sheshý maqsatynda 2021 jyldan bastap 5 100 oqýshy ornyna arnalǵan 4 mekteptiń qurylysy Boraldaı, Jańatalap, Kókqaınar, Mejdýrechensk aýyldarynda júrgizilýde. Jobalardyń jalpy quny – 16 mlrd teńge, osy jyly 12 mlrd teńge bólindi. Bıyl Jańatalap aýylyndaǵy mektep qoldanysqa beriledi, basqa mektepterdiń qurylysy 2023 jyly aıaqtalady degen úmit bar.
– Jalpy, Ile aýdanynda sheshimin kútken máseleler barshylyq. Sonyń ishinde jańa qaıta óńdeý óndiristerin ashý úshin ınvestorlardy tartý jumystaryn turaqty júrgizý kerek. Syrtqy naryqqa baǵdarlana otyryp, sapaly aýylsharýashylyq ónimderin óndirý úshin jańa tehnologııalardy belsendi engizý de mańyzdy. Paıdalanylmaıtyn jerlerdi qaıtarý jáne olardy utymdy paıdalaný jumysyn jandandyrý kerek. Jerdiń nysanaly maqsatyn negizsiz ózgertýge endi jol berilmeıdi. Qoldanystaǵy zańnamanyń normalaryn saqtaı otyryp, jeke turǵyn úı qurylysy úshin ınjenerlik ınfraqurylymmen qamtamasyz etilgen jer ýchaskelerin berý jáne jer derekterin sıfrlaý boıynsha qajetti sharalar qabyldaımyz. Halyqty ortalyqtandyrylǵan sýmen, sý burý júıesimen jáne gazben qamtamasyz etý máselelerin erekshe baqylaýǵa alyp otyrmyz, – deıdi Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev.
Almaty oblysy
