Úzdik aýrýhanada úlgili is kóp

Onyń ózindik sebebi de joq emes. О́tken jyly klınıkalyq aýrýhana kezekti ret Ulttyq akkredıtteý ortalyǵynyń «joǵary» sanatyna ıe bolsa, jýyrda «Deni saý ult» medısınalyq sammıti aıasynda «ALTYN SHIPAGER» syı­lyǵynyń jeńimpazy atandy. Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵınııat saltanatty rásimde «Úzdik kópbeıindi oblystyq aýrýhana» ataǵynyń ıegeri Túrkistan oblystyq klınıkalyq aýrýhanasyna altyn músinsheni tabys etti. Úzdik atanǵan aýrýhana quramyn­da 844 tósektik 27 klınıkalyq, 27 tósektik 2-anestezıologııa jáne ­reanımatologııa bólimsheleri, 5 emhana, onyń ishinde onkologııa­lyq ortalyq jáne paraklınıka­lyq bólimsheleri bar. Aýrýhana­da 1899 qyzmetker jumys isteıdi, onyń 329-y dáriger. Kún saıyn 12 aýdanǵa, oblystyq mańyzy bar Túrkistan jáne Kentaý qala­la­ry, sondaı-aq úshinshi megapolıs Shymkenttiń turǵyndaryna qyz­met kórsetetin, barlyq zamanaýı qurylǵylarmen jabdyqtalǵan klınıkalyq aýrýhanada byltyr 33085 naýqas emdelipti, 16200 ota jasalǵan. Al bıyl jyl basynan beri 13756 naýqas emdelip, 6112 ota sátti ótken. Otandyq me­dısınaǵa ólsheýsiz eńbek sińirip, talaı shákirt tárbıelegen mar­qum Muqan Egizbaevtyń atalǵan aýrýha­nany damytý maqsatyn­da­ǵy bastamalary men ıgi isterin Ma­rat Pashımov jalǵastyrǵan bolatyn. Búginde keshendi aýrýhana­ny kásibı hırýrýg Eldos Sulta­nov basqarady. Aýrýhanadaǵy ár bólimsheniń ózindik jetistigi men ereksheligi bar. Mysaly, neırohı­rýr­gııa bólimshesiniń halyqqa qyz­met etip kele jatqanyna 10 jyl bola qoıǵan joq. Degenmen klı­nıkanyń damýyna eleýli eńbek sińirgen Muqan Egizbaevtyń bas­tamasymen 2013 jyly ashylǵan neırohırýrgııanyń jetistikteri mol. Bólimshege «Bolashaq» baǵ­dar­lamasymen Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy Pole­nova atyndaǵy neırohırýrgııa ıns­tıtýtyn támamdaǵan joǵa­ry dárejeli bilikti dáriger Asqar Baqtııarov jetekshilik etedi. «Biz «Bolashaq» baǵdarlamasymen otan­dastarymyzdyń memleket­ke tólegen salyqtarynyń esebi­nen bilim aldyq. Dıplomym qolǵa tıgen soń osynda oralýymnyń bir sebebi osy. Nege meniń jer­les­terim dertine shıpa izdep Alma­tyǵa, Nur-Sultanǵa barýy tıis? Odan qala berse, nege kórshi el­derge em izdep ketýi kerek? Olar­dy emdeýge bilim-biliktiligim jet­­­kilikti. Sondyqtan oblystyq klı­­­nıkalyq aýrýhana baza­syn­da eńbek etip kele jatqa­nym­dy maqtan tutamyn. Degenmen biz­diń qyzmetimizdi terrıtorııalyq jaǵynan bólip qaraýdyń qajeti joq. Biz oblys turǵyndarymen qatar Shymkent qalasynyń azamattaryna da dárigerlik kómek kórsetemiz. Qalasa, sheteldikterdi de emdeımiz. О́ıtkeni medısınada shekara bolmaıdy», deıdi neırohırýrg aǵynan jarylyp. Ýaqyt talǵamaıtyn kásipti meńgergen bilikti dárigerler tún ortasynda da kómekke jetip, aýrýhana bazasynda shuǵyl hırýrgııalyq em-sharalardy júrgizip keledi. Byltyr oblystyq qoǵamdyq den­­saýlyq saqtaý basqarmasynyń ­qol­­daýymen bólimshege neıro­hırýr­gııalyq otalar jasaý úshin sońǵy úlgidegi mıkroskop satyp alynǵan. Dárigerdiń aıtýy­na qaraǵanda, buryn jasalatyn ota­lardyń 70-80 paıyzy julynǵa qatysty bolǵan. Jaraqat saldary, gryja, isikter boıynsha omyrtqaǵa hırýrgııalyq em kóbirek júrgiziletin. Sońǵy bir jarym jylda mı isigimen kelip túsetin naýqastar kóbeıgen. Bul skrınıngtik tekserýlerdiń ná­tı­jesinde erte anyqtaýdyń oń kórsetkishi bolýy da múmkin. Son­dyqtan aýrýhananyń neıro­hırýrgteri múmkindiginshe aýdan­darǵa shyǵyp, aýyldardy aralap, nevropatolog mamandarǵa aýrý­dy anyqtaýǵa kómektesýge ýaqyt bólýge tyrysady. «О́tken jyly aýrýhana bazasynda hırýrgııada taǵy bir baǵytty – aýyrsyný sındromy qoldanyla bastady. Tarqatyp aıtsaq: mysaly, belińizdiń aımaǵynda 4-5 mm gryja bar, ol nervti qyspaıdy, biraq tómengi arqada aýyrsyný bar delik. Ádette, mundaı jaǵdaıda ­pasıent nevropatologke jiberiledi. Ol kórip, ortopedke, ortoped jambas býynyn aýystyrý qajeti bol­masa, ony taǵy basqa mamanǵa baǵyttaıdy. Pasıent osy aralyq­ta aýyrsynýdy bastan ótkerýi múmkin. Búginde ondaı aýyrsynýdy aýrýhanada bar radıojıi­lik generatorynyń kómegimen jeńil­­detýge bolady. Dárigerler aýyrsy­nýdy jeńildetip, blokada jasaıdy. Qajetti prosedýralardy oryndaıdy. Biraq aýyrsynýdy toqtatý ýaqytsha ekenin, máseleni sheshpeıtinin eskertip aıtady. Bul «altyn ýaqyt» pasıentke dárigerlik tekserýden ótip, dertiniń neden ekenin bilip, emdelýdi bastaýyna berilgen múmkindik. Jalpy, bú­ginde elimizde úzdik dep tanylyp otyrǵan klınıkalyq aýrýhana­da ózge mekemelerge úlgi eterlik ıgi ister kóp. Bul, árıne, densaýlyq salasyna kórsetilip kele jatqan memlekettik qoldaýdyń nátı­je­si», deıdi kezinde klınıkalyq aýrýhananyń bas dárigeri bolǵan, búginde oblystyq qoǵamdyq den­saýlyq saqtaý basqarmasynyń bas­shysy Marat Pashımov.

Aımaqtyq medısınalyq oqý oryndary úshin klınıkalyq baza bolyp sanalatyn aýrýha­na qabyrǵasynda turaqty ne­gizde jetekshi otandyq já­ne she­­teldik mamandardyń qaty­sýy­men sheberlik-klastar ótki­zilip keledi. Mysaly, jýyr­da aýrýhananyń ortopedııa bólim­shesinde Reseıdegi Prıorov atyn­daǵy Travmatologııa jáne ortopedııa ulttyq ǵylymı zertteý orta­lyǵynyń professory, qol hırýrgııasy jáne mıkrohırýrgııa bólimshesiniń meńgerýshisi Igor Golýbev sheberlik-saǵat ótkizdi. Máskeýden arnaıy kelgen maman ıyq súıeginiń synýy kezinde radıaldy nervtiń zaqymdalýy jaǵdaıynda demonstrasııalyq ota jasady. Sheberlik sabaǵyna óńirdiń travmatolog-ortopedteri qatysty. Sondaı-aq aýrýhanada Prezıdenttik klınıkanyń robottandyrylǵan hırýrgııa ortalyǵynyń basshysy Baqtııar Qasymov jergilikti mamandarmen birge kúrdeli ýrologııalyq ota jasady. Jalpy, óńirdegi me­dısınalyq mekemelerdegi ma­mandardyń biliktiligin arttyrý basqarma basshylarynyń bas­ty nazarynda. Jyl saıyn aq halattylardyń bilimin jetil­dirý úshin respýblıkadaǵy qala­larǵa, alys-jaqyn shet memleketterge tájirıbe jınaqtaýǵa jiberilip turady. «Maman­dar­dyń jetispeýshiligi máselesin sheshý úshin ótken jyly joǵa­ry oqý oryndarynyń 129 túle­gi medısınalyq mekemelerge ju­mysqa jiberilgen bolatyn. Onyń ishinde shalǵaı aýyldarda jumys isteýge nıet bildirgen 43 jas mamanǵa 1 mln 500 myń teńge kóleminde áleýmettik jáne qarjylaı kómek kórsetildi. So­nymen qatar ótken jyly úsh myń­ǵa jýyq medısına qyzmetkeri biliktiligin arttyrdy. Onyń 100-den astamy AQSh, Túrkııa, Re­seı syndy memleketterge joldan­dy. Desek te, búgingi tańda oblys ­bo­ıynsha kadr tapshylyǵy baı­qalýda. Medısınalyq uıymdarǵa áli 202 maman qajet. Atap aıt­qanda, kardıolog, nevropatolog, otolarıngolog, anestezıolog-rea­nımatolog, jalpy praktıka dári­ge­ri, pedıatr, okýlıst, onkolog dá­­rigerlerge zárýmiz. Al orta býyn­dy medısına mamandary jet­­kilikti. Sebebi oblys boıyn­sha Túrkistan jáne Jetisaı joǵa­ry medısına kolledjderinde orta býyn medısına qyzmetkerle­ri jergilikti bıýdjet esebinen bó­lingen grant boıynsha oqytylý­da. Oblysta orta býyn medısı­­na qyzmetkerleriniń 10 myń halyq­qa shaqqanda qamtylý kórset­kishi 92 paıyzdy quraıdy, jalpy sany 19101. Jyl saıyn arnaıy baǵdarlama boıynsha ár kolledj­de memlekettik tapsyrys negizin­de – 350 adam, aqyly 325 medısı­na­­­lyq qyzmetker biliktiligin arttyra­dy. О́tken jyly jergilikti bıýd­jet­ten 450 grant bólingen bolatyn. Bıylǵy josparymyz – oblys­tyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy esebinen pe­dıatr, terapevt, anestezıolog-reanımatolog, neonatolog dárigerlerdi «Shu­ǵyl jaǵdaılar jáne qarqyndy terapııa» taqyrybynda oqytý. Sonymen qatar Densaýlyq saq­taý mı­nıstrligine 2022-2023 oqý jy­lyna rezıdentýrada medı­sı­na kadrlaryn daıarlaýǵa mem­lekettik tapsyrysqa 121 ótinim berildi. Ulttyq jobanyń negizgi basymdyǵyna sáıkes sapaly jáne qoljetimdi medısınalyq qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etý úshin oblysta josparlanǵan is-sharalar turaqty oryndalýda», deıdi Marat Pashımov. Sondaı-aq oblysta 2025 jylǵa deıin keshendi josparǵa sáıkes 8 ny­sannyń qurylysyn salý jos­par­lanýda. Onyń 5-eýi oblys ortalyǵy Túrkistan qalasynan boı kótermek. Bul nysandar 190 tósek-oryndyq oblystyq bala­lar aýrýhanasy jáne bir aýysym­da 300 kelýshige arnalǵan tis emhanasy, bir aýysymda 500 kelý­shige arnalǵan qalalyq emhana, sımýlıasııalyq ortalyq jáne ana men bala ortalyǵy bolmaq. Taǵy eki nysan 240 tósekoryndyq perı­nataldyq ortalyq pen bir aýy­­symda 500 kelýshige arnalǵan emhana Saryaǵash qalasynda salynady. Al Arys qalasynda bir aýysymda 500 kelýshige arnalǵan qalalyq emhana salynady dep kútilýde.

Aıta ketelik, «ALTYN SHIPA­GER» syılyǵynyń taǵy bir je­ńimpazy – «Eń úzdik bosandyrý uıymy» atanǵan №1 oblystyq pe­rınataldyq ortalyǵynda jyl saıyn 10 myńnan astam jańa týǵan náreste dúnıege keledi. Rahıma Nálibaeva basqaratyn ortalyqta tósektik oryn qory – 300, 600-den astam qyzmetker eńbek etedi. Sońǵy eki jylda birde-bir ana ólimi tirkelmegen ortalyqta aýrýlardy erte dıagnostıkalaý, týylmaǵan balany medısınalyq qoldaý, perınataldy tekserýdi jetildirý sharasyna basymdyq berilip keledi. Sábılerge, shala týǵan nárestelerge erekshe kútim jasalýda.

Túrkistan oblysy