Sheteldik BAQ derekkózderi boıynsha tabıǵat apatynan myńnan astam adam qaza taýyp, 1 500-ge jýyq adam jaraqat alǵan. Al úıindilerdiń astynda qalǵan turǵyndardyń sany belgisiz. Jer silkinisinen, ásirese ońtústik-shyǵystaǵy Paktıka provınsııasy qatty zardap shekken. BUU aman qalǵandardy shuǵyl baspanamen jáne azyq-túlikpen qamtamasyz etýge tyrysýda. Eldegi qutqarý jumystaryna nóser jańbyr men tehnıkalyq resýrstardyń jetispeýshiligi kedergi keltirýde. Tabıǵı apattan tiri qalǵandar men qutqarýshylar VVS-ge zilzala oshaǵyna jaqyn jerdegi tolyǵymen qıraǵan aýyldar, buzylǵan joldar men uıaly telefon munaralary týraly aıtyp, qaza tapqandardyń sany kóbeıe túsedi dep qaýiptenip otyrǵanyn jetkizdi.
Aýǵanstanda sońǵy jıyrma jyldaǵy eń joıqyn jer silkinisi ótken jyly Batys qoldaǵan úkimet qulaǵannan keıin bılikke qaıta oralǵan ıslamshyl qozǵalys talıbandar úshin basty problemaǵa aınaldy. Jer silkinisi Host qalasynan shamamen 44 shaqyrym jerde bolǵan, jerasty dúmpýleri tipti Pákistan men Úndistanda da sezilgen. Aýǵanstan onsyz da qazir gýmanıtarlyq jáne ekonomıkalyq daǵdarys kezeńinde, osyny jeleý etken talıbandardyń joǵary laýazymdy sheneýnigi Abdýl Kahar Balhı úkimettiń halyqqa qajetti mólsherde qarjylaı kómek kórsete almaıtynyn málimdedi. «Kómek agenttikteri, kórshi elder men álemdik derjavalar kómektesip otyr», dedi Abdýl Kahar Balhı. Biraq ol: «Kómek óte aýqymdy bolýy kerek, óıtkeni bul ondaǵan jyldar boıy bolmaǵan joıqyn jer silkinisi», dep ózge elderden kómek kútip otyr.
Birikken Ulttar Uıymynyń basshysy Antonıý Gýterrısh bolsa agenttik apat aımaǵynda «tolyq jumyldyrylǵanyn» aıtty. BUU ókilderiniń aıtýynsha, jer silkinisi bolǵan aımaqqa medısına mamandary, dári-dármek, azyq-túlik jáne tótenshe jaǵdaıǵa arnalǵan baspanalar jiberilgen. Ázirge qurban bolǵandardyń kóbi Paktıkanyń Gaıan jáne Barmal aımaqtarynda tirkelgen. Gaıandegi tutas bir aýyl joıyldy dep habarlandy. Paktıka emhanasynyń dárigeri zardap shekkender arasynda medısına qyzmetkerleri bar ekenin aıtty. «Jer silkinisine deıin bizde mamandar men tehnıka jetkiliksiz boldy, al qazir jer silkinisi bizdiń az nársemizdiń ózin joıyp jiberdi, túk qalmady. Qansha áriptesimizdiń tiri ekenin bilmeımin», dedi dáriger. «Jer silkinisiniń áserinen mobıldi munaralar zaqymdalǵandyqtan baılanys qıyndap tur, qaza tapqandardyń sany budan da artýy múmkin», dedi jergilikti jýrnalıst BBC-ge bergen suhbatynda. «Kóptegen adam týystarynyń jaǵdaıynan habarsyz, sebebi telefondary jumys istemeıdi. Meniń aǵam jáne onyń otbasy qaıtys boldy, bul týraly birneshe saǵattan keıin bildim. Kóptegen aýyl joıylyp ketti», dep qosty ol.
Negizi Aýǵanstan jer silkinisterine beıim elderdiń biri, sebebi ol tektonıkalyq belsendi aımaqta ornalasqan. Chaman, Harırýd, Ortalyq Badahshan jáne Darvaz apatty aımaq sanalady.
BUU-nyń gýmanıtarlyq isterdi úılestirý basqarmasynyń málimetinshe, sońǵy onjyldyqta elde jer silkinisi saldarynan 7 myńnan astam adam qaza tapqan. Onda jer silkinisi saldarynan jyl saıyn orta eseppen 560 adam qaıtys bolady. Qańtar aıynda eldiń batysynda bolǵan jer silkinisi 20-dan astam adamnyń ómirin qıyp, júzdegen úıdi qıratqan.
Talıbandar bılikke kelgenge deıin de Aýǵanstannyń tótenshe jaǵdaılar qyzmeti tabıǵı apattarmen kúresip keldi, ol kezde de qutqarýshylarda ushaqtar men tikushaqtar az boldy. Sońǵy kezderi elde dári-dármek tapshylyǵy da baıqala bastaǵan. Birikken Ulttar Uıymynyń málimeti boıynsha, Aýǵanstan otbasylarynyń 93 paıyzy azyq-túlik jetispeýshiliginen zardap shegedi.
AQSh Geologııalyq qyzmetiniń málimetinshe, Aýǵanstanda jer silkinisi sársenbi kúni jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 1:30-da (BST 22:00) alty mıl (10 km), Host qalasynan ońtústik-batysqa qaraı 30 mıldeı tereńdikte bolǵan.
