Pil

Sýretshi Mark Frans ekspressıonızm stı­linde sýret salǵandy súıe­di. Ol janýar­lardy múm­kin­diginshe dál jáne tolyq beıneleý úshin zoologııalyq anatomııa­ny arnaıy zert­tedi. Oǵan bul rette «Pil» kar­tı­na­sy óner bıi­ginen janýar álemine degen kóz­qara­syn múm­kindiginshe dál jet­ki­zýge senim berdi. Bir­aq bul týyndynyń naqty she­shimi emes. Frans adamdy kar­tınanyń keıip­keri bo­lýǵa laıyqty kór­medi. Ta­bı­ǵatty sanasyz janýarsha súıe alsashy adamzat…

Kompozısııa – avtordyń óz áleminiń jemisi. Artyq alyp-qosar eshteńe joq. Bir­aq sol álemde garmonııa, ty­nyshtyq, úılesim jáne sezim bar. Jalpy, qylqalam sheberiniń eń tanymal shy­ǵarmalarynyń keıipkeri – úlken janýarlar. Sodan-aq onyń jan-janýarlarǵa degen sheksiz súıispenshiligin sezi­nesiz.

О́ziniń alǵashqy shyǵar­ma­laryn sımvolızm rýhynda sóıletip, formalardyń yrǵaqty tolqynyn jet­ki­zýge umtylǵa­nymen, dás­túr­li, na­­tý­ralıstik palıtra­ny saq­­tap qaldy. 1908 jyldan bastap peızaj fo­nynda jyl­­­qy beınesi kartı­nasy­nyń leıtmotıvine aınaldy. Qyzyǵy sol, adamdar av­torǵa unam­syz bolyp kó­rindi. Múm­kin, Birinshi dú­nıe­júzilik soǵystyń kesi­ri­­nen bolar, kim bilsin!? Áı­teýir Mark úshin janýarlar adam­nan góri tir­shi­likke beıim kó­rindi.

Álemdik beıneleý óne­­rin­de erekshe atalatyn ta­rı­hı keskin­demeler de, ony na­sıhat­taıtyn natý­ra­lızm de sýretshini qy­zyq­­tyrǵan joq. Mark HH ǵasyrdyń birinshi onjyldyǵynda óziniń stı­lin jáne sýbek­tilerin taba aldy. Buǵan 1907 jyly kenet­ten Pa­rıjge barýy sebep bol­ǵan­daı. Nege deseńiz, mun­da ol uly sýretshiler – Se­zann, Gogen jáne Van Gog­ty ash­ty. Olardyń ju­my­sy jas sýretshige úlken áser qal­dyrady. «Pil» de sol áser­den týǵan shyǵarma.