«Bos jumys oryndary sanynyń kúrt ósýi barlyq óńirlerde baıqaldy, biraq eń kóbi Aqtóbe (2,5 ese) jáne Jambyl (3 esege jýyq) oblystarynda. Atalǵan óńirler bos jumys oryndary boıynsha birinshi orynǵa shyqty. Qaraǵandy oblysy da bos jumys oryndary boıynsha aldyńǵy qatarǵa jaıǵasty (12,6 myń). Bul rette Batys Qazaqstan oblysynda kásiporyndar men fırmalardyń usynysy 5,8%-ǵa – 3,3 myń bos orynǵa deıin azaıdy. Sondaı-aq usynylatyn jumys oryndarynyń eń az sany Shymkent qalasynda – 3,5 myń jáne Mańǵystaý oblysynda - 3,1 myń bos oryn», dedi «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ Basqarýshy dırektory Aleksandra Molchanovskaıa.
Bos oryndardyń basym bóligin aýyl sharýashylyǵy (10,8 myń bos oryn), turǵyn emes úı-jaılar jáne turǵyn úı obektilerin salý (9,8 myń bos oryn), bilim berý (6,6 myń bos oryn) jáne ózge de qyzmetter (5,8 myń bos oryn) sektorlarynyń kásiporyndary ornalastyrdy. Bul rette aýyl sharýashylyǵy salasynda ornalastyrylǵan bos oryndardyń jartysyna jýyǵy (47%) Jambyl oblysyna, al Shyǵys Qazaqstan jáne Qostanaı oblystarynda – turǵyn úı qurylysy salasynda tıisinshe 33,7% jáne 35%-dan keldi. Elordada qurylys salasyndaǵy jumysshylarǵa joǵary suranys saqtaldy, ıaǵnı, bos oryndardyń úshten biri qurylys salasyna tıesili.
Biliktiligi tómen qyzmetkerlerge suranys 23,4 myńnan 50,7 myńǵa deıin 2 eseden astam ósti. Onyń bir sebebi – aýyl sharýashylyǵyndaǵy maýsymdyq jumystarǵa jumysshylardy tartý. Sonymen qatar biliktiligi tómen izdenýshiler tarapynan usynys bir mezgilde 58,2%-ǵa, 18,4 myńnan 29,1 myńǵa deıin ósti. Eńbek naryǵynyń qajettilikteri men ortasha bilikti mamandardyń usynysy arasyndaǵy teńgerimsizdik tómendedi, 42 myń ornalastyrylǵan túıindemege qaraǵanda 52,9 myń belsendi bos jumys orny bar. Bos jumys oryndarynyń eń az úlesi joǵary bilikti jumys oryndaryna tıesili.
«Sońǵy aılarda qosalqy jumysshylarǵa, kúzetshilerge, júrgizýshilerge, sanıtarlarǵa, muǵalimderge, dárigerler men medbıkelerge degen suranys joǵary. Maýsym aıynda ózgeris bolǵan joq. Osylaısha, EEB portalynyń derekterine sáıkes bos laýazymdardyń eń kóp sany qosalqy jumysshylar (19,8 myń bos jumys orny jáne 15,2 myń túıindeme), jol qurylysy jumysshylary (3,1 myń bos jumys orny jáne 294 túıindeme), kúzetshiler (2,2 myń bos jumys orny jáne 621 túıindeme), júrgizýshiler (4,4 myń bos jumys orny jáne 1,4 myń túıindeme), muǵalimder (3,9 myń bos jumys orny jáne 2,7 myń túıindeme) jáne dárigerler (635 rezıýmege qarsy 2,2 bos oryn)», dedi A. Molchanovskaıa.
Esepti aıda izdenýshilerdiń belsendiligi Almaty oblysynan basqa barlyq derlik óńirlerde ósti. Osylaısha, osy óńirdegi jarııalanǵan túıindemelerdiń sany 8%-ǵa tómendep, 4,7 myń túıindemeni qurady. Túıindemeler sanynyń aıtarlyqtaı ósýi Túrkistan jáne Aqtóbe oblystarynda – 1,8 ese baıqaldy. Bul rette atalǵan óńirlerde túıindemeler sanynyń ósýi biliktiligi joq eńbekti boljaıtyn túıindemeler sanynyń kóbeıýi esebinen boldy.
Biliktiligi joq jumysshylarmen qatar eń qajetti mamandyqtarǵa, mysaly, Aqtóbe oblysynda kúzetshiler, júrgizýshiler, aspazdar, elektromonterlar jáne syrlaýshylar, Qaraǵandy oblysynda – kúzetshiler, tárbıeshiler, muǵalimder, elektrgazben dánekerleýshiler, maı quıý stansııalarynyń operatorlary jáne as úı jumysshylary jatady.
Kelesi mamandyqtarǵa izdenýshiler eń joǵary jalaqyny kútýde: óndiristi daıyndaý boıynsha ınjenerdiń kómekshileri – 5 mln teńge, dybys rejısserleri – 2,1 mln teńge, ınvestısııalyq jobalar boıynsha dırektorlar – 1,9 mln teńge jáne gýmanıtarlyq ǵylymdar salasyndaǵy JOO professorlary – 1,8 mln teńge.
EEB-da usynylǵan eń joǵary aqy tólenetin bos jumys oryndary rıeltorlar (orta eseppen 900 myń teńge), bas qurylysshylar (824 myń teńge) jáne obektıvti baqylaý jónindegi ınjenerler (800 myń teńge).
Osylaısha, birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha qazaqstandyq onlaın eńbek naryǵynda jumys berýshilerdiń belsendiligi artyp keledi, jyl basymen salystyrǵanda bos laýazymdar sany 1,8 esege artty. Al jumys izdeýshiler arasynda belsendiliktiń tómendeýi baıqalsa, túıindemeler sany jyl basynan bastap 14,6%-ǵa, 70,2 myńnan 59,9 myńǵa deıin tómendedi, bul ádette jazda, demalys ýaqyty kelgende jáne jumys izdeýshiler izdeýdi nemese jumysty kúzge deıin aýystyrýdy toqtatqan kezde bolatyn jaıt.
