О́RISI KEŃ ATOM О́NERKÁSIBI

“KAZATOMEXPO-2010” kórmesi osyny kórsetti Astanadaǵy “Kórme” kórme ortalyǵynda Qazaqstan men Ortalyq Azııa elderiniń atom salasyndaǵy negizgi shara 1-shi qazaqstandyq halyqararlyq “Atom energetıkasy jáne ónerkásip” – “Kazatomexpo-2010” forýmy ótti. Atalǵan taqyryp aıasyndaǵy shara Qazaqstanda tuńǵysh ret uıymdastyryldy. Forým kórme men konferensııa­nyń basyn biriktirip ótkizilip otyr. Kórmege atom salasynyń jetekshi kásiporyndary qatyssa, konferensııa – atom ónerkásibiniń, energetıkamen shektes salalardyń mamandarynyń kezdesetin orny bolyp tabylýda. “Kazatomexpo-2010” forýmynyń negizgi sharasy atom energetıkasy men ónerkásiptegi álemdegi eń sońǵy ázirlenimdermen tanystyratyn kórme bolyp tabylady. “Qazatomprom” UAK jáne “Rosatom” MAEK sekildi atom salasynyń alyptarymen qatar, kórmege jetekshi Qazaqstan, reseılik jáne sheteldik atom energetıkasy men ónerkásip kompanııalary jáne olardyń seriktesteri – jabdyq, taýarlar men qyzmetter jetkizýshi kásiporyndar qatysty. Ekspozısııa Germanııa, Qazaqstan, Reseı, О́z­bekstan, Ýkraınanyń 40 kompa­nııasyn qamtýda. Kórmege qatysý­shylardyń negizgi qataryn otandyq kompanııalar quraıdy (eksponat­tardyń jalpy sanynan 50 %). “Kazatomexpo-2010” kórmesinde reseılik kásiporyndar aýqymdy qamtylǵan (33 %). “Kazatomexpo-2010” ekspozısııa­synyń negizgi baǵyttarynyń ara­synda atom energetıkasynyń mıneraldyq shıkizat resýrstaryn, AES qujattamasyn ázirleýdi, turǵyzý, iske paıdalaný men jabdyqtaýdy, radıoaktıvti júkterdi qaptaý, tasymaldaý, ilesý men kómýdi, radıasııalyq qaýipsizdikti, atom ónerkásibi kásiporyndarynyń qyzmetkerler quramyna bilim berý men biliktiligin arttyrýdy, atom salasyndaǵy ǵylymı-zertteýshilik jumysty, ınvestısııalyq múm­kinshilikter men jobalardy atap aıtýǵa bolady. “Qazaqstan ekonomıkasynyń ornyqty ósýi, atom salasynyń ser­pindi ári qarqyndy damýy, sondaı-aq ınvestorlardyń aımaqqa degen qyzyǵýshylyǵy “Atom energetıkasy jáne ónerkásip” taqyryby boıynsha halyqaralyq deńgeıdegi jańa jobany – “Kazatomexpo-2010” forýmyn qurýǵa múmkindik berdi, – deıdi jo­banyń menedjeri Gúlzana Ahmetova, – Biz óz sharamyzdyń elimiz Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń, “Qazatomprom” UAK” AQ, “KEGOC” AQ jáne Qazaqstan elektr energetıkasy qaýymdasty-ǵynyń qoldaýymen ótetinine óte qýanyshtymyz. Máselen, Astana Qazaqstannyń elordasy retinde tuńǵysh ret atom energetıkasy men máshıne jasaý salasyndaǵy kóshbasshy kompanııalar men jetekshi sarapshylardy qabyldady”. Konferensııada atom energetıka-synyń búgingi tańdaǵy damý má­seleleri: stansalardyń qaýipsizdigi, AES jańartý radıasııalyq jaǵdaıdy baqylaý, radıoaktıvti qaldyqtardy jaratý, ýran óndirý jáne qaıta óńdeý máseleleri talqylandy. Qazaqstanda AES qu­rylysyna baılanysty máselelerge, onyń ishinde eldiń energetıkalyq qaýipsizdigine, Qa­zaqstannyń ener­getıka júıesine AES engizýdiń tehnıkalyq-eko­nomıkalyq negiz­demesine, AES jobasy men qurylys alańshasyn tańdaýǵa erekshe nazar aýdarylmaq. Qazaqstannyń ýran qory jaǵynan álemde ekinshi oryn alatyny belgili. Álemde barlanǵan ýran qorynyń shamamen 19% tap bizdiń elimizde shoǵyrlanǵan. О́tken jyly Qazaqstan 14 myń tonnadan astam ýran óndirip, álemde ýran óndirý boıynsha birinshi orynǵa shyqty. Qazaqstan Res-pýblıkasyn 2010-2014 jyldarǵy ındýstrııalyq damytýdyń mem­lekettik baǵdarlamasynda atom ónerkásibin damytý sheńberinde tolyq ıntegrasııalanǵan ıadrolyq otyn sıklynyń keshenin qurý kózdelgen. Ol úshin ıadrolyq otyn sıklynyń jetispeıtin barlyq býyndaryn – konversııa jáne ýrandy baıytý, jylý bólip shyǵaratyn jınalymdar óndiri­sin qurý boıynsha jumys júrgizilýde. Ábdirahman QYDYRBEK, ASTANA. Ortalyq memlekettik organdardyń ınternet-saıttary Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti          www.government.kz Ishki ister mınıstrligi       www.mvd.kz Qorǵanys mınıstrligi      www.mod.kz Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi         www.eco.gov.kz Bilim jáne ǵylym mınıstrligi       www.edu.gov.kz Syrtqy ister mınıstrligi               www.mfa.kz Densaýlyq saqtaý mınıstrligi      www.mz.gov.kz Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi      www.mtk.gov.kz Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi               www.enbek.gov.kz Qarjy mınıstrligi           www.minfin.kz Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi              www.minplan.kz Ádilet mınıstrligi             www.minjust.kz Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi   www.emer.kz Mádenıet mınıstrligi      www.sana.gov.kz Baılanys jáne aqparat mınıstrligi                                                           www.bam.gov.kz Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi                www.minagri.kz Ekonomıkalyq damý jáne              www.minplan.kz  saýda mınıstrligi - Týrızm jáne sport mınıstrligi    www.mts.gov.kz Munaı jáne gaz mınıstrligi          www.memr.gov.kz Statıstıka agenttigi                            www.stat.kz Jer resýrstaryn basqarý  agenttigi                                        www.auzr.kz