Prezıdent tapsyrmasy: Úkimet jumyla iske kirispek

Atalǵan másele boıynsha Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev, Vıse-premer – Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanov, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Qaıyrbek О́skenbaev, Energetıka mınıstri Bolat Aqsholaqov, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Serikqalı Brekeshev, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Baǵdat Mýsın, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúısenova, Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵınııat, Oqý-aǵartý mınıstri Ashat Aımaǵambetov, Ulttyq ekonomıka birinshi vıse-mınıstri Tımýr Jaqsylyqov baıandama jasady.

Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri T.Jaqsylyqovtyń aıtýynsha, ınflıasııa deńgeıin turaqtandyrý maqsatynda 2022-2024 jyldarǵa arnalǵan sharalar kesheni iske asyrylyp jatyr. Ol 67 is-sharany qamtıdy, onyń ishinde bıyl 38 is-shara jáne 2024 jylǵa deıin 29 is-shara iske asyrylmaq.

Búgingi tańda 13 jedel is-shara oryndaldy, 25 is-shara – oryndalý ústinde, 20 orta merzimdi is-shara turaqty negizde oryndalýda.

Jańa salyq-bıýdjet saıasaty aıasynda bıýdjetaralyq qatynastardy reformalaý jáne merzimderi men kezeńderin eki esege qysqarta otyryp, bıýdjettik josparlaýdyń reınjınırıngi boıynsha jumys júrgizilýde. Qarjy-ekonomıkalyq fýnksııalardy óńirlerdiń paıdasyna qaraı ortalyqsyzdandyrý boıynsha jumys bastaldy. Búgingi tańda Bıýdjet kodeksine óńirlerdiń ózin-ózi qamtamasyz etýin kúsheıtý boıynsha, onyń ishinde salyqtyq jáne salyqtyq emes túsimderdiń qosymsha túrlerin jergilikti deńgeıge berý arqyly túzetýler ázirlendi.

T.Jaqsylyqovtyń aıtýynsha, Memle­ket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Mınıstrlik halyqqa kom­mý­naldyq qyzmet tarıfterin kóterýge 180 kúnge moratorıı engizdi. Osyǵan baılanysty 100-den asa tabıǵı monopolııa sýbektisiniń tarıfteri túzetildi, bul halyqqa 3,2 mlrd teńgeden astam qarajatty únemdeýge múmkindik berdi.

Búgingi tańda tabıǵı monopolııalar salalarynda 1 450-den astam qyzmet kór­setetin 1 250-den astam TMS qyzmetin júzege asyrady jáne 60-tan astam qyzmet kór­setedi. 250-den astam TMS shekti (uzaq mer­zimdi) tarıfter boıynsha jumys isteı­di, bul tutynýshylarǵa tarıfterdiń boljam­dylyǵyn, ınvestısııalar salý esebi­nen qyzmetterdiń sapasyn arttyrýdy qamta­masyz etedi. Búgingi tańda moratorıı aıaqtald­y. II jartyjyldyqta tarıfterdiń bıylǵy ınflıasııa dálizi sheginde ózgerýi kútilýde.

Qarjy mınıstri E.Jamaýbaev vedomstvonyń Prezıdenttiń tapsyrmalaryn dereý oryndaýdy qamtamasyz etý úshin salyq-bıýdjet saıasatyn jetildirý boıynsha myna sharalar qabyldanatynyn jetkizdi: qurylys jumystaryn oryndaý úshin jetkilikti materıaldyq resýrstary bar merdigerlerdi irikteý maqsatynda menshikti qurylys tehnıkasynyń bolýy týraly mindetti talap belgileý, ol úshin mamandandyrylǵan tehnıkanyń biryńǵaı bazasyn qurý josparlanǵan. Bul olardyń bar-joǵyn avtomatty túrde tekserýge múmkindik beredi. Mundaı sharalar qurylys jumystaryn oryndaý úshin óziniń bazalyq tehnıkasy joq merdigerlerdi irikteýden ótkizbeıdi.

Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń jumysy boıynsha Memleket basshysy azyq-túlik ónimderiniń naqty jáne baǵalyq qoljetimdiligin qamtamasyz etý, azyq-túlik qaýipsizdiginiń is júzindegi kórsetkishterine qol jetkizý boıynsha birqatar naqty tapsyrma bergen edi. «Memleket basshysynyń ulttyq taýar ótkizý júıesin qurýdyń qolda­nystaǵy modelin qaıta qaraý jónindegi es­kertýlerine oraı biz múddeli ınvestor­lardy tarta otyryp, kóterme saýda ortalyqtaryn qurýdyń birneshe balama ssenarıılerin qarastyrý ústindemiz», dedi Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri osyǵan oraı.

Onyń aıtýynsha, naryq ıeleriniń jaýapkershiligin kúsheıtýge qatysty bıyl mamyr aıynda 122 naryqty tekserý aıaqtaldy. Nátıjesinde, birqatar júıeli problema anyqtaldy. Olardyń qyzmetin odan ári jańǵyrtý jónindegi zańnama normalary ázirlendi.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstri E.Qarashókeevtiń aıtýynsha, Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý aıasynda ımportty almastyrý máselesi keshendi túrde sheshiledi. 2022 jyldyń sońyna deıin agroónerkásip keshenin damytý boıynsha 295 mlrd teńge somasyna 237 ınvestısııalyq jobany iske asyrý jos­parlanyp otyr, onyń ishinde ımporttalatyn pozısııalardyń 6 túri boıynsha 128,5 mlrd teńge somasyna 81 joba iske asyrylady. Bul úshin osy jobalarǵa jeńildetilgen kredıt berý, sýbsıdııalaý, jer resýrstary men ınfraqurylymdy berý qamtamasyz etiledi.

Prezıdent Energetıka mınıstrligine tranzıttik kólik jáne shekara perımetri boıynsha munaı ónimderine saralanǵan baǵa ázirleýdi tapsyrǵan edi. Energetıka mınıstri Bolat Aqsholaqovtyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta vedomstvo dızel otynyna saralanǵan baǵa belgileýdiń birneshe nusqasyn qarastyrýda. Otynnyń shyǵarylýyna jáne tutyný sýbektisine qaraı saralaý boıynsha tásilder zerdelenbek. Budan basqa, shekaralas aımaqtarda ornalasqan janarmaı quıý stansalary úshin saralanǵan baǵa belgileýdiń nusqalary, sondaı-aq ımporttyq dızel otynyn orta baǵamen satýdyń joldary qarastyrylady.

Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Q.О́skenbaev aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy parkin jańartý boıynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý sheńberinde Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligimen birlesip, О́ndirýshilerdiń keńeıtilgen mindettemeleri operatorynyń (ROP) qarajatyn paıdalaný arqyly otandyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn satyp alý úshin jeńildetilgen kredıt berý tetigin engizý máselesi pysyqtalý ústinde. «Sonymen qatar aǵymdaǵy lızıngtik qarjylandyrý baǵdarlamasy aıasynda aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary parkin jańartýdy josparlap otyrmyz. 2022 jyly osy baǵdarlamany iske asyrýǵa 3,5 mlrd teńge kózdelgen», dedi Q.О́skenbaev.

Q.О́skenbaev mıneraldy tyńaıt­qyshtar óndirý boıynsha ónerkásipti ıgerý úsh jer qoınaýyn paıdalanýshy­men júrgizilip jatqanyn atap ótti. О́ndirýdiń jıyntyq kólemi 4 mln tonnany quraıdy. Kalıı tyńaıtqyshtary boıynsha 4 ken orny bar, olardyń úsheýi Batys Qazaqstan oblysynda jáne bireýi Aqtóbe oblysynda. «Bıyldan bastap 2026 jylǵa qaraı ishki naryqtyń fosfor jáne azot tyńaıtqyshtaryna qajettiligin tolyǵymen óteıtin jobalardy bastaımyz», dedi Q.О́skenbaev.

О́nerkásiptik kooperasııa jáne óndiristi relokasııa boıynsha búgingi tańda Reseı Federasııasymen ónerkásiptik kooperasııa sheńberinde jalpy quny 22,2 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn 24,9 myń jumys ornyn qurýmen 62 joba bar. 14 joba iske asyryldy, 11 joba iske asyrylý satysynda, 14 joba pysyqtalyp jatyr. Ishinara relokasııany eskere otyryp, 8,9 mlrd AQSh dollaryna 12,6 myń jumys ornyn qurýmen 23 joba pysyqtalýda. «Qatty paıdaly qazbalar boıynsha jer qoınaýyn paıdalaný salasynda 509 kelisimshart jáne 1 738 lısenzııa bar. Barlyq kelisimshart pen lısenzııaǵa taldaý júrgizildi. Qatty paıdaly qazbalar boıynsha 263 kelisimshart tyńdalyp, qorytyndysy boıynsha 58 kelisimshart buzyldy jáne 5 kelisimshartty buzý prosesin júrgizýdemiz. Buzýshylyqtardy joıý týraly 78 habarlama joldandy. Sondaı-aq 118 lısenzııa qaıtaryp alyndy. Bul baǵytta jumystar jalǵasýda. Tekserý qorytyndylary týraly aralyq esep osy jyldyń tamyz aıynda engiziledi», dedi Q.О́skenbaev. Sondaı-aq ol Prezıdent synyna oraı sońǵy 10 jylda iske qosylǵan avtojol jobalaryn tekserý jónindegi komıssııa qurylatyndyǵyn málimdedi.

Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri S.Brekeshev mıneraldyq resýrstardyń ulttyq derekter bankiniń iske qosýynyń sozylýy merdigerdiń mindettemelerin oryndamaýymen baılanysty ekenin atap ótti. «Konkýrs 2019 jyly ótkizilip, «Transtelekom» AQ jeńimpaz atandy. Qarjy bólýdi bekitý jáne merdigerdi tańdaý rásimderiniń uzaqtyǵynan, jobany iske asyrý merzimi 2021 jylǵy shildege aýystyryldy. Byltyr aqparattyq júıeniń jumys qabilettiligin testileý birneshe ret ótkizilip, onyń daıyn emestigi anyqtaldy. «KPMG» táýelsiz jobalyq keńsesiniń baǵalaýy boıynsha joba tek 60%-ǵa ǵana iske asyryldy», dedi ekologııalyq vedomstvo basshysy.

Sonymen qatar S.Brekeshev 2,5 mlrd teńge bıýdjet qarajaty Qazynashylyq komıtetiniń shottarynda jatqanyn aıtty. Merdigerdiń mindettemesi oryndalmaı, qarajat tólenbedi. Sonymen qatar ósimaqy 249 mln teńgeni quraıdy. «Bıyl naýryz aıynda Ekonomıkany jańǵyrtý jónindegi ulttyq komıssııanyń otyrysynda Kaznedra jer qoınaýyn paıdalanýdyń biryńǵaı platformasy sheńberińde osy aqparattyq júıeni odan ári iske asyrý týraly usynys qoldandy. Bul – vedomstvoaralyq platforma, jer qoınaýyn paıdalanýshylarmen jumys isteıtin memlekettik organdar qatysady. Qazir Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligimen jumys istep jatyrmyz», dedi Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri.

Mınıstr kıik popýlıasııasyn basqarýǵa qatysty 14 shildede ǵylym jáne salalyq assosıasııalardyń qatysýymen jınalys ótkizgenin aıtty. Bul máseleni sheshý aıasynda birinshi kezekte kıik popýlıasııasy arealyndaǵy ekojúıelerdi keshendi baǵalaý úshin tereń ǵylymı-zertteýler júrgizýge basa nazar aýdaryldy. Bul kıik popýlıasııasyn tıimdi baqylaý jáne onyń resýrstaryn turaqty basqarý úshin qajet. «Osyǵan baılanysty, Álıhan Ashanuly, Ǵylym jáne joǵary bilim, Qarjy mınıstrlikterine osy zertteýlerdi qarjylandyrýdy bıyldan bastap qarastyrý múmkindigin tapsyrýyńyzdy suraımyz», dedi S.Brekeshev.

Densaýlyq saqtaý mınıstri A.Ǵı­nııattyń aıtýynsha, júkti áıelder men balalarǵa keshendi, joǵary maman­dan­dyrylǵan medısınalyq kómek kórsetý úshin Nur-Sultan, Qostanaı, Jezqaz­ǵan, Atyraý, Oral, Shymkent qalalar­ynda, Túrkistan oblysynyń Sary­aǵash qalasynda jáne Ordabasy aýdan­ynda 8 zamanaýı perınataldyq ortalyq salý kózdelip otyr. Jergilikti atqarýshy organdar perzenthanalar men balalar aýrýhanalarynyń qazirgi jáne kúrdeli jóndeýin, materıaldyq-tehnı­kalyq jaraqtandyrylýyn, kadrlarmen ja­saqtalýyn qamtamasyz etýi qajet. «Me­dısınalyq saqtandyrý júıesin jetildirý úshin biz Strategııalyq josparlaý jáne reformalar jónindegi agenttigimen birlesip, mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesin engizý nátıjelerine taldaý júrgizemiz jáne ony iske asyrýdyń tıimdiligin arttyrý jóninde usynystar engizemiz», dedi A.Ǵınııat. Onyń aıtýynsha, sondaı-aq MÁMS júıesine kirý úshin derbes tóleýshiler jarnany 12 aı buryn tóleý mehanızmi engiziledi. Bul halyqty júıege keń tartýǵa múmkindik beredi.

Bilim berý boıynsha Memleket bas­shy­synyń tapsyrmalaryn oryndaý týraly Oqý-aǵartý mınıstri A.Aıma­ǵam­betovtiń aıtýynsha, 2011 jyldan beri balabaqshalar jumysyn bastaý úshin lısenzııa almaıdy, tek qana jumysyn bastaǵany týraly habarlama beredi. 2021 jylǵa deıin olar memlekettik baqylaý ıaǵnı attestattaýdan da tolyǵymen bosatylǵan bolatyn. «Lısenzııadan bosatý týraly sheshim jekemenshik sektordyń jyldam damýyna, balabaqshamen qamtýdy 99 paıyz­ǵa jetkizýge áser etti. Biraq sonymen qatar ol sapany qamtamasyz etýge teris áserin tıgizdi. Sońǵy kezde keıbir bala­baq­shalardyń jumysy boıynsha ata-ana­lardyń aryzdary jıilep ketkeni eshkimge qupııa emes. Osyǵan oraı 2021 jyly mem­lekettik baqylaýdy qaıta engizdik. Onyń nátıjeleri de problemalardy kórsetip otyr, balabaqshalardyń 80%-y baqy­laýdan óte almady», dedi A.Aı­ma­ǵam­betov.

Olar attestasııadan ótpeýine baılanysty formaldy túrde jabylady, biraq lısenzııa boıynsha talap bolmaǵannan keıin sol problemalarmen qaıta ashylyp jumysyn jalǵastyra beredi. Osyǵan oraı balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, tárbıe sapasyn arttyrý, maqsatynda balabaqshalardy kezeń-kezeńmen lısenzııa­laý engiziledi.

Al mektepterde qazirgi ýaqytta 259 myń oqýshy ornyna tapshylyq bar. Boljam boıynsha 2026 jylǵa qaraı oqýshy ornyna suranys shamamen 1 mln 200 myńǵa deıin ósedi. Sondyqtan Memleket basshysynyń tapsyrmasy negizinde byltyr 277 mektep ashyldy. Bıyl taǵy 225 mektep salý josparlandy. Sonda osy eki jylda kem degende 326 myńnan asa jańa oryn ashylady.

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri T.Dúısenova Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Otbasynyń sıfrly kartasyn ázirlenip jatqanyn aıtty. Sıfrly karta respýblıka halqyn túgel qamtıdy: 19,4 mln adam nemese 6,5 mln otbasy. «15 tamyzǵa deıin halyqty áleýmettik qoldaý salasyndaǵy otbasylardyń aqparaty ózektendiriledi. 1 qyrkúıekten bastap jyl sońyna deıin AÁK jáne tólemderdiń 9 túri boıynsha Otbasynyń sıfrly kartasynyń jumysy synaqtan ótkiziledi, 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy barlyq taǵaıyndaý men tólem proaktıvti formatta kórsetiletin bolady», dedi T.Dúısenova.

EHÁQM basshysy eńbek naryǵyn retteý jáne damytý 8 baǵyt boıynsha júzege asatynyn atap ótti. 10 myń turǵynǵa 100 jańa jumys ornyn qamtamasyz etý úshin barlyq ulttyq joba men bıznestiń jeke bastamalary aıasynda júrgiziletin jobalar men jumys oryndary Elektrondy eńbek bırjasynda ornalastyrylady. Elektrondy eńbek bırjasy barshaǵa qoljetimdi bos jumys oryndarynyń alańyna aınalady.

Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri B.Mýsın Memleket basshysynyń sıfrlandyrýǵa qatysty syndary oryndy ekenin aıta kele: «Memleket basshysy atap ótkendeı, sıfrlar boıynsha keıbir salalarda aqaýlyqtar bar. Olar – geologııalyq baza, jer qoınaýyn paıdalanýshylarmen qarym-qatynas, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qaǵazbastylyq pen bıýrokratııa. Osyǵan oraı mınıstrlik quzyretti memlekettik organ retinde osy salalardaǵy tıisti jobalardy tehnıkalyq turǵydan júzege asyrýdy óz basqarýyna alady», dedi.

Bul rette Baǵdat Mýsın 3 jyldyq kelisimshartqa qol qoıýǵa múmkindik beretin Zań jobasyna daıyndalyp jatqanyn málimdedi. «Sondaı-aq jyldyń aıaǵyna deıin aqparattyq júıelerdiń qurý ýaqytyn 6 aıǵa deıin qysqartamyz. Memlekettik organdarǵa qosymsha resýrs beretin ulttyq ınfraqurylym 2023 jyldyń ortasynda iske qosylady jáne árbir sala boıynsha sıfrly strategııa ázirlenip, bekitiledi», dedi.

Kaz-Nedra elektrondy platformasy jobasynyń iske asyrýǵa qatysty qazirgi ýaqytta 48 bıznes-prosestiń reınjınırıngi júrgizilip, olardy bekitý jónindegi jumys salalyq mem­le­kettik organdarmen pysyqtalyp jatyr. «Tehnıkalyq turǵydan iske asyrýdy óz qolymyzǵa ala otyryp, birqatar mo­dýldi, onyń ishinde jeke kabınet, ınteraktıvti karta, lısenzııalarǵa tapsyrys berý jáne t.b. qyzmetter osy jyldyń sońyna deıin qoljetimdi bolady. Al «Sıfrly jer qoınaýy» derekter qory 2023 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda iske qosylady», dedi B.Mýsın.

Densaýlyq saqtaýdy sıfrlandyrý boıynsha mınıstr eHealth densaýlyq saqtaýdyń jańa elektrondy arhıtektýrasyna kóshý boıynsha jumystar bastal­ǵanyn málimdedi. «Azamattar úshin bul ulttyq densaýlyq pasportyn qa­lyptastyrýǵa múmkindik beredi. Al dári­gerge, pasıent jónindegi tolyq aqpa­ratty qoljetimdi etedi. Basty mindet – Densaýlyq saqtaý mınıstrligine baǵy­natyn uıymdardyń aqparattyq júıelerin biriktirý», dedi.

«Zerde» holdıngin reformalaý týraly sóz qozǵaldy. Ony reformalaý jyl­dyń basynda bastalǵan bolatyn. Onyń biri júıelik ıntegratordyń qyzmeti «Sıfr­ly úkimetti qoldaý ortalyǵyna» beril­di. «Innovasııalardy damytýdyń biryń­ǵaı ekojúıesin qurý maqsatynda QazIn­no­vations agenttigi men Astana hab teh­noparkin bir uıymǵa, ıaǵnı Innovasııalyq tehnologııalar parkiniń quramyna biriktirý arqyly ońtaılandyrý usynylady. Al Ulttyq aqparattyq tehnologııalar aksıonerlik qoǵamyn tikeleı Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń qol astyna berip, «Zerde» holdıngin taratyp jiberý usynylady», dedi vedomstvo basshysy.

Máseleni qorytyndylaǵan Premer – Mınıstr Álıhan Smaıylov Memleket basshysy bergen tapsyrmalardyń jedel ári nátıjeli oryndalýy kerek ekenin eskertti. «Prezıdenttiń bizdiń jumysymyzǵa qatysty aıtylǵan syny óte mańyzdy ekenin atap ótkim keledi. Barlyq memlekettik organdar, ákimdikter men kvazımemlekettik sektor belsendiligin arttyrýy qajet. Birinshi basshylar Memleket basshysynyń tapsyrmalarynyń árbir tarmaǵyn jeke baqylaýǵa alsyn», dedi Á.Smaıylov.

Sondaı-aq Úkimet basshysy Mınıstr­ler kabıneti men oblystardyń ákimderi ózara tyǵyz baılanys ornatyp, árbir máseleni birlesip sheshýdiń mańyzdy eke­nin aıtty. «Jalpy, Úkimet jumysynyń nátı­jeli bolýy árqaısymyzdyń tıimdi jumys isteýimizge baılanysty. El ekono­mı­kasynyń damýy, azamattardyń turmys sapasynyń jaqsarǵanyn sezinýi úshin josparlanǵan jumysty birlesip júzege asyrýǵa kúsh salýymyz kerek», dep túıin­dedi sózin Premer-Mınıstr.