«Qazaqstan Respýblıkasy, Qyrǵyz Respýblıkasy, Tájikstan Respýblıkasy, Túrikmenstan jáne О́zbekstan Respýblıkasy arasyndaǵy XXI ǵasyrda Ortalyq Azııany damytý maqsatyndaǵy dostyq, tatý kórshilik jáne yntymaqtastyq týraly shartqa qol qoıý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń jarlyǵynyń jobasy «Ádilet» AQJ saıtynda jarııalanǵan.
Qujatqa sáıkes, Ortalyq Azııa elderi mynadaı ýaǵda jasasqan:
Ýaǵdalasýshy Taraptar óz qarym-qatynastaryn ózara qurmet, teńdik, ózara túsinistik jáne bir-biriniń múddelerin jan-jaqty eskerý negizinde qurady. Ýaǵdalasýshy Taraptar óńirdegi berik beıbitshilikti qamtamasyz etý jáne Ortalyq Azııa memleketteriniń ornyqty jáne údemeli damýy úshin qolaıly jaǵdaılar jasaý maqsatynda ózderiniń kúsh-jigerin jumyldyrýǵa nıettenedi.
Ýaǵdalasýshy Taraptar ózara qarym-qatynastaryn memlekettik egemendikti, aýmaqtyq tutastyqty jáne shekaralardyń myzǵymastyǵyn ózara qurmetteý, ishki isterge aralaspaý jáne daýlardy beıbit jolmen retteý, kúsh qoldanbaý nemese kúsh qoldaný qaterin tóndirmeý, ózara tıimdilik jáne beıbit qatar ómir súrý, adamnyń negizgi quqyqtary men bostandyqtaryn saqtaý, halyqaralyq mindettemelerdi adal oryndaý qaǵıdattaryn basshylyqqa ala otyryp, senim, strategııalyq áriptestikti jáne kópjosparly yntymaqtastyqty ornatý men nyǵaıtýǵa umtylý, sondaı-aq halyqaralyq quqyqtyń jalpyǵa birdeı tanylǵan basqa da qaǵıdattary men normalary negizinde damytady.
Ýaǵdalasýshy Taraptar árbir Ýaǵdalasýshy Taraptaryń tańdap alǵan saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne mádenı damý joldaryn ózara qurmetteıdi.
Ýaǵdalasýshy Taraptar Ortalyq Azııadaǵy beıbitshilikti, turaqtylyq pen qaýipsizdikti nyǵaıtý maqsatynda tyǵyz ózara is-qımyl jasaıdy, onyń ishinde ózara múddelilikti bildiretin óńirlik jáne halyqaralyq kún tártibiniń ózekti máseleleri boıynsha besjaqty konsýltasııalardy turaqty negizde júzege asyrady.
Ýaǵdalasýshy Taraptar teń quqyqty senimdi áriptestikti jáne strategııalyq ózara is-qımyldy keńeıtý maqsatynda Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń Konsýltatıvtik kezdesýleri formatynyń tıimdiligin arttyrýǵa yqpal etedi, qoldanystaǵy besjaqty ózara is-qımyl tetikterin jetildiredi, sondaı-aq qajet bolǵan kezde ózge de konsýltatıvtik-keńesshi organdar men memleketaralyq qurylymdardy qurady.
Ýaǵdalasýshy Taraptar ózderiniń táýelsizdigine, egemendigine jáne aýmaqtyq tutastyǵyna qaýip-qaterdi bolǵyzbaý máselelerinde bir-birine jan-jaqty qoldaý jáne ózara kómek kórsetedi. Ýaǵdalasýshy Taraptardyń biriniń qaýipsizdigine, egemendigine jáne aýmaqtyq tutastyǵyna qater tóndiretin ahýal týyndaǵan jaǵdaıda, týyndaǵan qaterdiń tıimdi aldyn alýǵa yqpal etetin sharalardy aıqyndaý maqsatynda ekijaqty formatta da, Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń Konsýltatıvtik kezdesýleri sheńberinde de tıisti konsýltasııalar ótkizilýi múmkin.
Ýaǵdalasýshy Taraptar ózara memleketaralyq qatynastarda kúsh qoldanýdan nemese kúsh qoldaný qaterin tóndirýden tartynýǵa nyq beıildiligin rastaıdy, Ýaǵdalasýshy Taraptarǵa qarsy baǵyttalǵan memleketterdiń áskerı odaqtaryna, bloktaryna ne ózge de birlestikterine kirmeýge, sondaı-aq Ýaǵdalasýshy Taraptardyń kez kelgenine qarsy baǵyttalǵan is-qımyldarǵa qatyspaýǵa mindettenedi. Daýly máseleler týyndaǵan jaǵdaıda Ýaǵdalasýshy Taraptar olardy ózara qurmet pen ózara túsinistik rýhynda tek qana dıalog sheńberindegi beıbit dıplomatııalyq jolmen, onyń ishinde qajet bolǵan jaǵdaıda ózara is-qımyldyń tıisti tetikterin qurý arqyly sheshedi. Ýaǵdalasýshy Taraptar úshinshi memleketterdiń óz aýmaqtaryn, kommýnıkasııa júıelerin jáne basqa da ınfraqurylymyn qandaı da bir basqa Ýaǵdalasýshy Taraptyń memlekettik egemendigine, qaýipsizdigine, turaqtylyǵyna, konstıtýsııalyq qurylysyna jáne aýmaqtyq tutastyǵyna nuqsan keltire otyryp paıdalanýyna jol bermeýge mindettenedi.
Ýaǵdalasýshy Taraptar Ortalyq Azııada beıbitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýge baǵyttalǵan ózara is-qımyldy júzege asyrady. Ýaǵdalasýshy Taraptar ózara múddeni bildiretin máseleler boıynsha áskerı jáne áskerı-tehnıkalyq salalardaǵy yntymaqtastyqty damytady.
Ýaǵdalasýshy Taraptar Birikken Ulttar Uıymynda belsendi ózara is-qımyl jasaıdy, BUU-nyń neǵurlym bedeldi jáne ámbebap halyqaralyq uıym retindegi ortalyq rólin nyǵaıtýǵa kúsh salady. Ýaǵdalasýshy Taraptar basqa halyqaralyq jáne óńirlik uıymdar sheńberindegi yntymaqtastyqty keńeıtedi, ózderiniń múddelerin qozǵaıtyn máselelerdi qaraý kezinde bir-birine qoldaý kórsetedi jáne qajet bolǵan kezde halyqaralyq jaǵdaıdyń ózekti máseleleri boıynsha óz ustanymdaryn kelisý úshin konsýltasııalar ótkizedi, sondaı-aq Ortalyq Azııada beıbitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtý máselelerinde biryńǵaı kelisilgen ustanymdarmen shyǵady.
Ýaǵdalasýshy Taraptar jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý, Ortalyq Azııada ıadrolyq qarýdan azat aımaqty odan ári nyǵaıtý salasyndaǵy yntymaqtastyqty kúsheıtedi, ıadrolyq qarýsyzdaný prosesterine belsendi járdemdesedi, jappaı qyryp-joıý qarýynyń barlyq túrleri taralýynyń aldyn alý jónindegi sharalardy júzege asyrady.
Ýaǵdalasýshy Taraptar ózderiniń ulttyq zańnamalaryna jáne halyqaralyq mindettemelerge sáıkes terrorızmdi, ekstremızmdi jáne separatızmdi, transulttyq uıymdasqan qylmysty, kıberqylmysty, zańsyz kóshi-qondy, adam saýdasyn, qarýdyń, esirtki quraldarynyń, psıhotroptyq zattar men olardyń prekýrsorlarynyń zańsyz aınalymyn qosa alǵanda, qaýipsizdiktiń jańa syn-tegeýrinderi men qaterlerine qarsy is-qımyldaǵy yntymaqtastyqty keńeıtedi jáne tereńdetedi. Ýaǵdalasýshy Taraptar terrorızm men ekstremızm ıdeologııasynyń, eń aldymen jastar arasynda taralýyna qarsy is-qımyl jasaý úshin kúsh salady jáne dinı tózbeýshiliktiń, ksenofobııanyń jáne etnostyq kemsitýshiliktiń profılaktıkasy boıynsha jumys júrgizedi.
Eske sala keteıik, Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń kezdesýi 21 shildede Sholpan-Atada ótken bolatyn.
Sharaǵa Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan jáne О́zbekstan basshylary qatysty. Is-shara barysynda Toqaev, atap aıtqanda, Qazaqstan Ortalyq Azııa memleketteriniń shekaralaryn delımıtasııalaý máselelerin sheshýge jan-jaqty kómek kórsetýge daıyn ekenin málimdedi.
