Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Jaqynda Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasymen, Aýyl sharýashylyǵy jáne Ádilet mınıstrlikterimen, «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ-men jáne oblystyq ákimdiktermen birlesip, elektrondyq saýda-sattyq arqyly memleket menshiginen jer ýchaskelerin berý jónindegi jobany iske
qosty.
Memlekettik jer kadastrynyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesi men «Jyljymaıtyn múlik tirkelimi» memlekettik derekter qorynyń shashyrap jatqan 226 bazasy bir jerge – Jyljymaıtyn múliktiń biryńǵaı memlekettik kadastrynda jınaqtalǵan.
Jobanyń maqsaty – klıentter úshin de, memlekettik organdar men vedomstvolar úshin de bıznes-prosesterdiń barlyq spektrin avtomattandyrý. Bul rette sýbekt óziniń júginý barysyn túpkilikti nátıjege deıin baqylaı alýǵa tıis. Saýda-sattyqqa Qazaqstannyń barlyq azamaty qatysa alady.
2022 jylǵy 22-24 maýsymda Qyzylorda oblysyndaǵy úsh jer ýchaskesi onlaın-aýksıon arqyly sátti satyldy. Olardyń biri bastapqy baǵasy 1,5 mln teńge bolǵan kezde «elektrondyq» baǵa arqyly 2,8 mln teńgeden astam qarjyǵa, al ekinshisi 246 myń teńgege, úshinshisi 396 myń teńgege satyldy.
«Onlaın-aýksıon memleketten jer satyp alý prosesin ashyq ári túsinikti etýge, sondaı-aq osy saladaǵy sybaılas jemqorlyq deńgeıin tómendetýge septigin tıgizedi. Atalǵan tájirıbe búkil respýblıkaǵa taratylady. Sondaı-aq «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy ákimdiktermen birlesip jyljymaıtyn múliktiń biryńǵaı memlekettik kadastryn (JMBMK) engizý jumysymen aınalysyp jatyr. Memlekettik jer kadastrynyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesi (MJK AAJ) men «Jyljymaıtyn múlik tirkelimi» memlekettik derekter qorynyń (JMT MDQ) shashyrap jatqan 226 bazasy osy JMBMK-da toǵystyrylǵan. Jer qory men jyljymaıtyn múlik nysandary týraly aqparatty onlaın jumys isteıtin Jarııa kadastrlyq kartadan alýǵa bolady. Sondaı-aq «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy jerge ornalastyrý jobasyn ázirleýden bastap quqyqtardy tirkeı otyryp, jer ýchaskesine aktini daıyndaýǵa deıin jer ýchaskesine qajetti qujat aınalymynyń tolyq sıklin qamtamasyz etetinin atap ótemiz», delingen mınıstrlik habarlamasynda.
Aıta keteıik, jer kadastry departamentteri barlyǵy 10 memlekettik qyzmet kórsetedi. Olar – jer jobalaryn jasaý; jer ýchaskeleriniń shekaralaryn belgileý; jer ýchaskelerin kóldeneń jáne bıiktikten túsirý; aýyl sharýashylyǵy jerlerine túgendeý júrgizý; jer ýchaskeleri úshin tólemaqynyń bazalyq stavkalaryn esepteý; baǵalaý aımaqtarynyń shekaralaryn qurý; búlingen jerlerdi qalpyna keltirý jobalary; aerofototúsirilim jumystary; kondomınıým obektilerindegi jer ýchaskesiniń úlesin esepteý; jer-kadastrlyq qujattardyń kóshirmelerin berý jáne taǵy basqalar.
Sondaı-aq klıentterge yńǵaıly bolý úshin, jer kadastry boıynsha qyzmet kórsetetin qyzmetkerler burynǵydaı jeke ǵımarattarda emes, HQO-da ornalasqan.
Jalpy, memlekettik mańyzy zor qyzmetterdiń sıfrlana bastaýy bul saladaǵy saýatty mamandardyń da kóbeıe túsý qajettiligin meńzeıdi. Ekinshiden, kórsetiletin sıfrly qyzmet sapaly bolýǵa tıis. Búgin jumys istep, erteń ashylmaı qalyp jatatyn saıt, portaldan paıda shamaly. Bul turǵyda bizdiń kóp elden kósh ilgeri ekenimiz de jasyryn emes. Qazir egov.kz portaly jáne onyń Egov Mobile qosymshasy keń kólemde qoldanysqa ıe. Sonymen qatar el azamattary bankterdiń mobıldi qosymshasyn da belsendi paıdalanady.
Taıaýda ǵana Memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ınnovasııalardy yntalandyrý, sıfrlandyrýdy, aqparattyq qaýipsizdikti damytý jáne bilim berý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańyna qol qoıǵan edi. Atalǵan zań otandyq sıfrlandyrý prosesiniń odan ári qaryshtap damýyna tyń serpin berýge tıis. Zańda tıimdi úderisterdi artyq shyǵynsyz engizý, aýyr jáne bıýrokratııaǵa toly bıznes-prosesterdi jaı ǵana avtomattandyrmaı, olardy qaıta jobalap, barynsha sapaly etý qarastyrylǵan.
Sıfrlyq damý mınıstri Baǵdat Mýsınniń aıtýynsha, eGov Mobile mobıldi qosymshasyndaǵy sıfrly qyzmetterge suranys eki ese ósken. Qazir sol mobıldi qosymsha kómegimen jeke kýálik, júrgizýshi kýáligi, týý týraly kýálik, neke týraly kýálik, tegin, atyn, ákesiniń atyn ózgertý týraly kýálik, nekeni buzý týraly kýálik, tehnıkalyq pasport, COVID-19 úshin PTR testileý nátıjesi, stýdenttik bılet, dıplom, zeınetker kýáligi, Qandas kýáligi, kólik quralyn tirkeý týraly kýálik, áleýmettik ID, vaksınalaý pasporty, kópbalaly otbasynyń járdemaqysyn alý, múgedektik kýáligi, ataýly áleýmettik kómek alýshynyń kýáligi sııaqty qujattardy alýǵa bolady. Bul árıne, azamattardyń ýaqytyn, energııasyn jáne aqshasyn únemdeıdi.
Sonymen qatar Prezıdenttiń 2025 jylǵa qaraı keminde 100 myń joǵary bilikti IT-maman daıarlaý mindetin qoıǵanyn da umytpaý kerek. Bul da – jedel túrde eńserilýge tıis tapsyrma. Atalǵan merzimge deıin Prezıdent aıtqan mólsherde maman daıarlap, eńbek naryǵyndaǵy tapshylyq ornyn toltyra alamyz ba degen saýal mazalaıdy.
2021 jyly ınternet arqyly júzege asyrylǵan qyzmettiń aqshalaı quny 349,9 mlrd teńge bolǵan. 2020 jylmen salystyrǵanda 67,3 paıyzǵa ilgerileý baıqalady. Ranking usynǵan derekke súıensek, ınternet arqyly jasalatyn tapsyrystar úsh ese – 28,8 mln-nan 85 mln-ǵa deıin ósken, bul ortasha chek baǵasynyń 7,3 myńnan 4,1 myńǵa deıin tómendeýine yqpal etken. Internet arqyly eń kóp saýdalanǵan qyzmet túri – jarnama qyzmeti. Onyń quny – 30,4 mlrd teńge jáne bul soma 2020 jylǵy kórsetkishten 6,2 ese kóp. Odan keıin demalys, oıyn-saýyq, mádenıet jáne sport salalary boıynsha bılet satylymy tur. Somasy – 28,5 mlrd teńge. Bir jylda 8,1 ese ósken. Sondaı-aq transporttyq bılet satylymy da úshtikke kiredi.
