Aspan sáýleti

Ekspozısııaǵa avtordyń 60-tan astam keskindeme jáne gra­fıkalyq mánerdegi kartı­nalary qoıylǵan. Qyrǵyz da­la­synyń sulýlyǵyn pash etken peızajdar, sıýjettik hám janr­lyq kompozısııalar men grafıkalyq nobaılar kórme qundylyǵyn arttyra túsken. О́ner jármeńkesiniń taqyryby bizdi tabıǵat qubylysyna muqııat zer salýǵa shaqyrady. Keneptegi jaǵyndylar dúnıedegi ár mınýt taý-tas, ózen-toǵaı, gúl-ósimdik, qus-jándikke qarap oılanýǵa, sol arqyly Jaratqannyń sheberligin jan-júıeńmen tanýǵa jumsalýy tıis degendi meńzeıtindeı. О́ner adamy kórermenin aspannyń as­qaqtyǵyna tamsandyryp, júrek kózin bıikke baǵyttaıdy.

Álemge áıgili Nıkolas Rerıh bulttardy «Aspan sáýleti» dep atady. Ol: «Adamdar ekige bó­linedi. Keıbireýler aspan sáýletimen qýanýdy biledi, al bas­qalary úshin bul jaı ǵana ún­sizdik, dálirek aıtqanda, olar­dyń júrekteri únsiz. Bir ǵajaby, balalar bultqa qa­rap qýanyp, qııalyn qalaı as­qaq­tatý keregin biledi. Bizdiń qııa­ly­myz tek baqylaýdyń saldary. Aına­lany tanýǵa umtylǵan al­ǵash­­qy kúnderden bastap árbir adam sózben jetkize almaı­tyn kók­te­gi kitaptyń kiltin tabý­ǵa tal­py­nýy kerek», dep jazady. Rerıh óz eńbekterinde máde­nıet pen óner­diń adamzat bo­la­sha­ǵy úshin alatyn orny men mańy­zyn únemi atap ótken. Sa­bıd­jan Babadjanov úshin de óner ómir­di tanýdyń ózegi ekenin qol­tań­basyna qarap ańǵarý qıyn emes.

«Sýretshi ártúrli tehnıka men ádisti jetik meńgergen. Bul akvarel paraqtary, sııa men qalammen jasalǵan jumystar, kenepke, karton men qaǵazdaǵy maıly boıaý, aralas tehnıka. Jumysta jaryq, jylý, aýa kóp. Keıbir shyǵarmalar ashyq tústermen jáne temperamenttik jazýymen erekshelenedi, ózgeler úshin ustamdy jáne monohromdy. Biraq tutastaı alǵanda sýretshiniń ómirlik isine, sulýlyǵyna, óne­rine degen shynaıylyǵy men súıis­penshiligin sezinýge bolady. Qazaq kórermeni kezek­ti ret talantty óner ıesi Sá­bıd­jan Kamalulynyń san qyr­ly shyǵarmashylyǵymen ta­ny­sý­ǵa múmkindik aldy. 2012 jyly Á.Qasteev atyndaǵy óner mýzeıi sýretshiniń «Ketip bara jat­qan kerýenniń izimen» atty jeke kórmesin, 2014 jyly Shyń­ǵys Aıtmatovtyń shyǵarma­shy­lyǵyna arnalǵan «Ol aspan da, jer de, taýlar da edi» atty beı­neler men sımvolıkaǵa toly kórmesin sátti ótkizgen bolatyn», deıdi kórme jetekshisi óner­tanýshy Natalıa Bajenova.

Máńgilik taqyryby sýretshi­niń búkil jumysynda qyzyl syzyq arqyly ótedi. Sýretter ǵarysh rýhyna toly. Talǵampaz kó­rermen aqshaǵyl bulttardan, ózen burylystarynan, jaqpar taýlardyń kerim-kelbetinen ýaqyt únin tyńdaıdy. Kenep­tegi kemeńger ýaqyt bizdi arman­dardyń, ańyzdar men mıfterdiń álemine jeteleıdi.

Sabıdjan Babajanov Qyr­ǵyz­stannyń Eńbek sińirgen má­de­nıet qaıratkeri. Grafık. Dı­­zaıner. 1941 jyly Qy­taı­dyń Qulja qalasynda dú­nıege kelgen. 1955 jyly otbasy Qyrǵyzstanǵa kóship kel­di. 1963 jyly Frýnze kór­kem­­sýret ýchılıshesin bitir­gen. 1970 jyldan bastap Más­keýde bes jyl dızaıner maman­dy­ǵy boıynsha oqydy. Sábıd­jan Kamaluly kóptegen res­pýb­lıkalyq, búkilodaqtyq, ha­­lyqaralyq kórmeniń qaty­sý­shysy. 1986 jyldan KSRO Sý­retshiler odaǵynyń múshe­si. 1998 jyldan beri Kalı­for­nııa ǵylym, ónerkásip, bilim jáne óner halyqaralyq aka­demııasynyń qurmetti múshesi. Sýretshiniń týyndylary Qyr­ǵyzstan, Qazaqstan, Reseı, Fran­sııa, Italııa, Germanııa, Kanada, Túrkııa, Iran, Japonııa jáne álem­niń basqa elderiniń kóptegen murajaıy men jeke kol­leksııalarynda saqtaýly.

ALMATY